INDEX
LIBRORVM ET CAPITVM
SECVNDÆ PARTIS TOMI I.
LIBER VIII.
DE COMETIS, ET STELLIS NOVIS.
SECTIO I.
De Cometis.
I. PRohemium, in quo de Auctoribus præcipuis, qui de Cometis scripserunt, pag.
1
II. Nomina, Genera, & species Cometarum.
2
III. Historia Cometarum 154. Chronologica: cum euentibus, qui Cometis tanquam causis, aut signis attribui consueuerunt ab alijs potiùs quàm à nobis.
3
Historia Cometarum ante CHRISTVM.
3
Historia Cometarum post CHRISTVM cú obseruationibus, & ephemeridibus earum à pag. 5. ad
23
IV. De Proprietatibus, seu Accidentibus Cometarum, ex præcedenti Historia collectis in vnum.
23
Numerus Cometarum, pag.
23
Concursus Cometarum eodem tempore.
23
Cometæ in plures diuisi, aut ex pluribus coalescentes.
23
Anni tempus quo Cometæ apparuerunt.
23
Duratio Cometarum.
24
Magnitudo apparens Capitis Cometarum.
24
Magnitudo apparens Caudæ, vel Barbe Cometarum.
24
Magnitudo Vera Capitis, vel Caude Cometarum.
25
Caudæ Situs.
26
Plaga celi, in qua Comete orti extinctiue sunt, vel in quam delati.
26
Motus Cometarum in consequentia, vel in Præcedentia, aut primi Mobilis.
27
Areus, seu Via Cometarum, eius quantitas, & distantia à Sole.
28
Velocistas Cometarum.
28
Locus Cometarum, seu distantia à Terra.
28
Figura, Color, Odor, Diaphaneitas Cometarum.
29
Scholia duo.
29
V. De Prognosticis, & causa Finali Cometarum.
29
Poetarum, Historicorum, Astrologorum, Meteorologorum, & Astronomorum placita de his Prognosticis, pag. 30. ad
34
Chronicon Cometarum, qui fausti, vel infausti aliquibus fuere.
34
VI. Proponuntur summatim Opiniones de Materia, Loco, & Causa efficiente Cometarum, summa fide, ac diligentia conquisite.
35
VII. Cometam no esse meram Apparentiam Luminis reflexi, aut refracti, aut coapparentiam plurium notarum Stellarum.
40
Scholia duo.
42
VIII. An Comete sint Planete Extraordinarij, sed perpetui, post Longa temporum interualla nobis apparentes.
42
IX. An Cometæ sint Aggregatum ex pluribus Stellis paruis, ab initio Mundi preexistentibus, sed seorsim incognitis, & inconspicuis.
44
X. An Comete fiant ex elementarium exhalationum Copia constipata, & incensa in suprema regione aeris, vel infra Lunam permanente.
45
XI. Argumenta 12. contra opinionem Aristotelicam de Cometis, cum solutione qualicumque ipsorum.
47
1. Argumentum ab Auersione Caudæ à Sole.
47
2. Argumentum à motu Cometæ diurno imitante motum primi Mobilis.
48
3. Argumentum à motu Cometæ supra Horizontem.
48
4. Argumentum à proprio motu tardiori quàm Lunæ.
49
5. Argumentum à motu Comete per eundem circulum maximum, ordinato, & regulari.
50
6. Argumentum à Magnitudine Cometarum.
52
7. Argumentum à Duratione Cometarum, pag.
54
8. Argumentum à Caude Diaphaneitate.
55
9. Argumentum à Magnitudine apparenti Comete Telescopio spectati.
55
10. Argumentum ab Altitudine Cometarum necessaria, vt possit spectari simul à pluribus distantibus.
56
11. Argumentum ab Altitudine Comete necessaria, vt conspicuus sit extra vmbram terræ.
56
12. Argumentum à Parallaxi.
56
Scholium.
56
XII. An Cometa fit ex materia elementari non accensa, sed illustrata à Sole, & eleuata supra aerem vel Lunam.
57
XIII. An Comete si celestes sint origine, & loco, fiant per condensationem, vel solam alterationem partium celi; an per generationem ex materia effluente à Sole, coeterisque Planetis.
57
XIV. De Altitudine regionum Aeris, Problemata septem.
58
XV. De Altitudine Cometarum, ex vno vel diuersis Terræ locis spectabilium, inuestiganda independenter à Parallaxi, Problemata nouem.
63
XVI. An & quantam vim habeat Argumentum à Parallaxi desumptum, ad determinandam cuiusuis Phenomeni distantiam à Terra, & de vsu vel abusu illius; qua occasione agitur de auctoritate Tychonis in hoc & Claramontij.
70
XVII. Definitiones, & Axiomata ad Parallaxes earumque proprietates intelhgendas necessaria.
74
XVIII. An Cometa Anni 1577. Demonstratus sit supra Lunam, an infra; seu an ostensus sit minorem, an maiorem habere Parallaxim, quàm habeat Luna? Examinatis Argumentis Tychonis, & aliorum.
77
XIX. De Cometarum reliquorum ab Anno 1577. ad 1590. Parallaxi, & Altitudine.
90
De Cometa Anni 1582. pag.
91
De Cometa Anni 1585. pag. 91. &
93
XX. De Cometarum ab Anno 1590. ad 1600. Parallaxi, & Altitudine.
95
XXI. De Cometa Anni 1607. pag.
96
XXII. De Cometis Anni 1618. Examinantur Argumenta decem à pag. 100. ad
117
XXIII. Collectis Opinionibus Aliorum in vnam synopsim, statuitur quid sentiedum de Loco, Parallaxibus ac Distantijs Cometarum à Terra per quinque Conclusiones.
117
XXIV. De Vera quantitate Capitis, & Caude Cometarum ex obseruationibus determinanda.
120
XXV. De sicu Caude Cometarum, & causis eius Physicis, & Opticis.
121
Scholia duo.
128
XXVI. De Cometarum motu Rectilineo, & Curuilineo.
128
SECTIO II.
De Nouis Stellis.
I. CAtalogus Chronologicus Stellarum Nouarum in celo obseruatarum olim, & postremò.
130
Scholia tria.
132
II. Historia obseruationum Generalium Stelle Noue Anni 1572. in Cassiopea vise; & opinionum de illius loco, & origine.
133
III. Historia Obseruationum particularium eiusdem Stelle quoad Numeros, & Mensuras.
137
IV. An Argumentis Parallaxim non inuoluentibus demonstratum sit, Stellam Anni 1572. fuisse supra, vel infra Lunam.
140
V. Qua ratione Tycho demonstrare conatus sit, ex Parallaxis sensibilis defectu, Stellam Anni 1572. fuisse supra Lunam, Solem, ac Saturnum.
142
Scholia tria.
145
VI. Soluuntur Argumenta Tychonis, ex Parallaxi deducta, & ostenditur non fuisse ab eo demonstratum, Stellam Nouam Anni 1572. fuisse supra Lunam, nedum in octaua Sphæra: detectis subtilissimis fallacijs, in Parallaxium profundo latentibus.
146
Scholium.
150
VII. An Tycho ex obseruationibus alijs in vno Terræ loco factis, & tomo 1. Progymn. cap. 8. & 9. adductis, vel Auctores ab eo relati, aut Santutius demonstrarint Stellam Anni 1572. fuisse supra Lunam.
150
VIII. An Galilæus ex obseruationibus in diuersis locis factis, demonstrarit Stellam Nouam Anni 1572. fuisse supra Lunam, aut etiam inter Fixas.
155
IX. An vllus Auctorum, quos Tycho tomo 1. Progymn. cap. 10. adducit contra se, demonstrarit Stellam Nouam Anni 1572. fuisse infra Lunam.
159
X. An Scipio Claramontius, absolutè, vel ex certa aliqua Hypothesi demostrarit, Stellas Nouas Annorum 1572. & 1573. fuisse Sublunares.
160
Scholia duo.
164
XI. Collectis Opinionibus Auctorum de loco Stellæ Nouæ Anni 1572. & distantia ipsius à Terra; Statuitur quid de illius distantia, si non certò, probabiliter tamen sustineri possit, aut probabiliùs asterendum sit.
164
Conclusiones octo.
165
XII. Historia Stellæ Nouæ ab Anno 1600. in pectore Cygni vise, & vtrum verè Noua fucrit, & quamdiu durauerit.
166
XIII. De Obseruationibus alijs circa Stellam Nouam Anni 1600. & an, aut qua certitudine colligatur, cam fuisse supra Lunam.
167
XIV. Historia Nouæ Stellæ Anni 1604. & 1605. visæ in Serpeutario.
168
XV. De Parallaxi Stellæ Noue Anni 1604. eiusque Distantia à Terra.
172
XVI. Svnopsis Opinionum de Distantia, & Magnizudine trium Nouarum Stellarum, que Annis 1572. in Cassiopea; & 1600. in Cygno; & 1604. in Serpentario apparuetunt.
173
XVII. De Materia, Natura, & Generatione Scellarum Nouarum.
174
XVIII. De causa Efficiente ac Finali Nouorum Siderum.
177
XIX. De Admirabili Stella, que tribus SS. Magis CHRISTI Domini Ortum, & incunabula premonstrauit. Quid Astronomi, Quid SS. Patres ac Doctores Ecclesie de illa senserint.
179
XX. Referuntur ac Refelluntur errores Nonnullorum circa Stellam Magorum; sed precipue Genethliacorum: vbi & de themate Natalitio CHRISTI, parum piè per aliquos erecto; & de Consunctione Maxima Stellam hanc præcedente.
186
LIBER IX.
DE MVNDI SYSTEMATE.
SECTIO I.
De Substantia, & Accidentibus Præci-
puis Cælestium Corporum.
I. DE Opere primi Diei, seu de Creatione Celi, & Terre, Lucisque ac Temporis ex Sacra Genesi, & ad mentem Patrum ac Theologorum.
193
Questio 1. An per verba illa: In principio creauit DEVS Celum, & Terram, Terra autem erat inanis & vacua, designetur creatio vllius determinati corporis primo die sacta?
193
Quæstio 2. de Notione Nominis Celi ac Firmamenti, apud Latinos, & Hebraos.
194
Questio 3. Quid nomine Celi ac Terre Moyses signisicaueris creatum à Deo in primo instantt Mundi?
194
Questio 4. Quot & quæ Elementa Prisci ac præcipuè Patres ex Moyse agnouerint?
200
Questio 5. Quid fuerit Chaos apud Poetas, Philosophos, ac Theologos?
201
Questio 6. An detur, & quando sactum, & cuiusmodi sit Celum Empyreum?
204
Questio 7. Quid suerit Lux à Deo prima die Mundi facta?
209
Questio 8. De discrimine trium primorum dierum, ex illis verbis, & diuisit lucem à tenèbris, appellauitque lucem diem, & tenebras noctem, factumque est vespere, & manè dies vnus.
211
Questio 9. An Dies Nocti præcesserit, An Nox Diei?
213
II. De Opere Secundi Diei, seu quid fuerit ac sit Firmamentum illo die factum, & ex qua materia, quidue & quales Aque super Celos.
216
Questio 1. An ex Aqua densata, & solidata in modum glaciei vel Crystalli aliquod cælum fzctum sit secunda Mundi die?
216
Questio 2. An aliquod Cælum Sidereum secunda die factum aut relictum sit fluidum, in quo moueantur Planctæ per se?
218
Questio 3. An & que Aquæ sint supra Calos Sidereos, & in quem finem vel vsum, & quantæ molis?
220
Questio 4. An Aquæ superiores sint Augeli Sancti?
223
Questio 5. An Aquæ superiores, sins Nubes, aut Vapores Aeris?
223
III. Quot & qui Celi à Deo prima die Mundi conditi fuerint?
224
IV. De Opere Quarte Diei, idest de Luminaribus alijsque Stellis conditis, & in Cælo à Deo positis.
225
Questio 1. Cur siderü productio in diem quartum dilata?
225
Quæstio 2. Fuoritne Sol cum reliquis Stellis quarta die productus, quoad substantiam necne?
226
Questio 3. Qua specie actionis producta sint Luminaria, &c. Creatione ne an Generatione?
228
Questio 4. Ex qua Materia Luminaria, & Stella alia?
229
Questio 5. Cur Luna, & Sol dicta sint Luminaria Magna?
231
Questio 6. An Sol quarto die positus sit in puncto Solstiali, an in Æquinoctiali, & cuius Æquinoctij? Luna verò in Nouilunio an in Plenilunio?
232
V. Sitne Celum simplex corpus, an Compositum ex Forma, & Materia diuersa ab elementari, an eiusdem rationis cum elementari, & cuius elementi?
232
Questio 1. De Simplicitate, & Compositione Cili.
232
Questio 2. De Materia ex qua Calu cõstat.
233
Questio 3. Ex quo quibusue elementis Calum constet.
235
VI. An Cælum sit Generabile, & Corruptibile.
237
VII. An Cæli Solidi sint, an verò Fluidi, omnes, vel aliqui.
239
Examinantur Argumenta pro Soliditate Calorum, & Solutiones eorum.
240
Examinantur Argumenta pro Fluidirate Cælorum, & Responsiones ad illa:
242
VIII. Vtrum Cæli, & Astra sint Animata.
242
IX. An Cælum sit Infinitum, & an Figuræ Spherice.
246
SECTIO II.
De Motoribus, & Motibus Cælorum.
I. AN Cæli aut sidera moueantur ab Intelligentijs, an verò ab intrinseca Forma aut Natura propria.
247
II. De Instrumentis Motuum Cælestium, sintne orbes solidi, an meri Circuli in fluido æthere designabiles, an meri Concentrici, pag.
251
III. An detur Motus primi Mobilis primi Mobilis distinctus à motu Fixarum, & Planetarum, & in quo subiecto, & an illi sit contrarius motus secundorum Mobilium; quibusue rationibus hi duo motus conciliari possine, pag.
254
Scholia tria.
261
IV. An Motus proprius siderum sit per se, & ex primaria intentione naturæ sen potiùs Dei æqualis, an inequalis, ordinatus tamen, & regulariter inequalis, &c.
262
V. An Intelligentiæ Morrices siderum per se intendant descriptionem alicuius figure Geometrice, aut ab illa tanquam à Regula pendeant; an verò vi solins Logistices numeros motuum perficiant; & an idem conandum sit hominibus in expositione horum motuum.
268
VI. An proportiones motuum cælestium sint scibiles à nobis in hac vita, & effabiles; & an Rationales omnes, an verò aliquæ irrationales, vbi de Renolutione eorum omnium in idem.
269
VII. De sono, & concentuseu de Harmonia cælestium motuum.
270
SECTIO III.
De Systematibus Mundi Terram Immo-
bilem Ponentibus.
AVctores præcipui, qui de Systematibus Mundi tractant.
271
I. De Numero cælorum Totalium.
271
Tabulæ Opinionum de numero cælorum, pag.
275
II. Quid & quotup lex sit Systema Mundi, & de Systematibus vetustissimis, precipue de Pythagorico, Archimedeo, Pliniano, & Ptolemaico, quod viguit vsque ad Clauium.
276
III. De Systemate Platonis, Platonicorum, Gebri ac Theonis; qua occasione disputatur de Ciceronis Systemate.
280
IV. De Systemate Ægyptiorum, seu Vitruuij. Martiani Capelle, Macrobij, Bede, & Argoli.
283
V. De Systemate Eudoxi, Calippi, & Aristotelis.
283
VI. De Systemate Auerrois, Alpetragij, Delphini, & Io. Bapt. Amici.
285
VII. De Systemate Io. Bapt. Turriani, & Hieronymi Fracastorij.
286
VIII. De Systemate Tychonis, Longomontani, Blancani, & multorum Tychonis Sectatorum.
287
IX. De Systemate Nostro.
288
SECTIO IV.
De Systemate Terræ Motæ.
I. DE Tractationis huius Dignitate ac Necessitate, deque Auctoribus, qui hoc Systema propugnandum, aut oppugnandum susceperunt.
290
Auctores pro Copernici Hypothesi.
290
Auctores contra Copernici Hypothesim.
291
II. De Auctoribus, qui Diurnam vertiginem Terre circa sui centrum tribuerunt.
291
III. De Auctoribus, qui præter Diurnam Vertiginem, Annuam quoque Translationem Telluri adscripserunt, vbi obiter de Vesta; fueritne Terra, an Ignis?
293
Scholia sex, de alijs quibusdam motibus Terræ affictis.
295
IV. Explicantur distinctè tres quatuorue motus Telluri à Copernico, & Sectatoribus attributi, eorumque proprietates, & conditiones admirabiles.
296
Diurna Terræ Rcuolutio explicatur.
296
Secundus Telluris motus explicarur.
299
Tertius Terræ motus explicatur.
304
Quartus Terræ motus explicatur.
308
Scholia octo de Figura ex prædictis motibus, alijsque proprietatibus eorum.
309
V. Proponuntur, & Dissoluuntur Decem Argumenta pro Reuolutione Diurna Terræ, sumpta ex Terræ conditionibus collatis cum supremæ Spheræ conditionibus.
311
1. Argumentum à Figura Terræ, vbi obiter de Figura cæli.
311
2. Argumentum à Mobilitate Terræ raptilis ad motum primi Mobilis.
312
3. Argumentum à Circulati motu cogruente per se elementis, adeòque & Terre, potins quam Recto motu.
313
4. Argumentum ab ingenti Magnitudine octaue Spheræ, & à ratione Totius collata cum exilitate Telluris Vninersi particulæ.
314
5. Argumentum à Facilitate motùs ex Magnitudine Mobilis orta.
315
6. Argumentum ab Infinitate Mundi celique supremi; Vbi obiter quædam de Mundi Infinitate.
316
7. Argumentum à ratione Loci, & Continentis deductum.
318
8. Argumentum ab Incorruptibilitate cæli sumptum.
318
9. Argumentum à Fluiditate cæli, & constanti Fixarum inter se Distantia.
318
10. Argumentum ab Indigentia Telluris, & Independentia Stellarum à Terra, quæ non videtur Finis, ad quem ordinata sint sidera.
319
VI. Proponuntur, & Dissoluuntut septem Argumenta, ex conditionibus ipsius motus Diurni desumpta, pro Telluris potiùs quàm cæli Diurno motu.
320
1. Argumentum ab Incredibili Velocitate Diurni motus, si celo tribuatur.
320
2. Argumentum à Proportione motuum, Interuallorum & Mobilium.
322
3. Argumentum à Repugnantia motus proprij cum motu primi Mobilis in eodem subiecto.
323
4. Argumentum à simplicitate motuum.
324
5. Argumentum ab inequali participatione motus Diurni, seu inequali velocitate corum, quæ motu Diurno moueri dicuntur.
325
6. Argumentum ab inconstanti Declinatione ac Velocitate Fixarum.
325
7. Argumentum ab inæqualitate Dierum Naturalium, orta ex Diurni motus inæqualitate.
326
VII. Proponuntur, & Dissoluuntur Tria Argumenta reliqua pro motu Diurno Terræ.
326
1. Argumentum à Cometis.
326
2. Argumentum ab Auræ perpetuæ flabris versus Occidentem intra Tropicos.
327
3. Argumentum à Terræ Chymicæ, & Terrellæ Magneticæ similitudine, vbi obiter insignia quædam experimenta Magnetica ope Terrellæ facta.
328
VIII. Proponuntur, & Dissoluuntur Argumenta decem pro Tellure extra Centrum Mundi per Annuum motum collocanda, ex varijs Telluris, & Planetarum conditionibus motum non inuoluentibus sumpta.
330
1. Argumentum à Nobilitate Solis maiori quàm Telluris.
330
2. Argumentum à Centro Systematis Planetarij.
331
3. Argumentum à Fonte Luminis, & Caloris.
332
4. Argumentum à Fonte motus.
332
5. Argument. à Mole Solis, ac Telluris.
333
6. Argumentum ab Indigentia, & à Fine motus.
333
7. Argumentum ab Analogia Microcosmi. pag.
334
8. Argumentum à Congruenti Crassitie Cælorum.
334
9. Argumentum à Distinctione Celorum.
334
10. Argumentum ab Interuallis, & Numero Planetarum, ex Quinque Corporum Regularium dimensione desumptis, seu ex Kepleri Mysterio Cosmographico.
335
IX. Proponuntur, & Diffoluuntur Quinque Argumenta pro Annuo Terre motu, ex Planetarum motibus, & motuum instrumentis desumpta.
339
1. Argumentum à Superfluitate motuum trium Superiorum Planetarum per Epicyclos, & duùm Inferiorum per proprios Eccentricos, sublata per vnicum, ac simplicem Telluris motum Annuum.
339
2. Argumentum ab Imperfectione motuum Cælestium, si reipsa tales sint, quales apparent, sublata per Annuum Terræ motum.
341
3. Argumentum à Causa, quæ per solum Annuum Terre motum redditur à prioti quorumdam aliorum Phenomenon.
343
4. Argumentum à Latitudine, & Inclinatione Planetarum ad Eclipticam.
343
5. Argumentum ab Æquante Circulo per Annuum Terræ motum sublato.
345
X. Proponuntur, & Dissoluuntur Quinque Argumenta pro Annuo Terræ motu, desumpta ex quibusdam motibus cælestibus ac variationibus.
345
1. Argumentum à Fixarum Diametro, motu, & distantia apparenter variatis.
345
2. Argumentum à Satellitibus Iouis.
345
3. Argumentum à Lunæ Variatione, & Libratione.
346
4. Argumentum à Nouis Stellis.
346
5. Argumentum à Traiectione Cometarum, pag.
346
XI. Proponuntur, & Dissoluuntur duo Argumenta pro motu Terræ Annuo à Mutatione Lineæ Meridianæ, & Altitudinis Poli.
347
1. Argumentum à Mutatione Lineæ Meridiane.
347
2. Argumentum à Mutatione Altitudinum Poli.
348
XII. Proponitur, & Dissoluitur Argumentum pro Annuo motu Terre desumptum à motu Macularum Solis; eaque occasione doctrina de his Maculis à Galileo, & Scheinero tradita in epitomen redigitur, quò luculentiùs Argumentum hoc eiusq; solutio declarentur.
351
Doctrina Scheineri de Maculis Solaribus ex Apelle post tabulam sumpta.
354
Doctrina Scheineri de Maculis Solaribus ex Rosa Vrsina.
355
XIII. Dissoluuntur quinque leuiora argumenta pro motu Terræ Annuo vel Diurno ex motu multarum rerum versùs Orientem sumpta.
360
XIV. Ad Argumentum pro Diurno simul, & Annuo Terræmotu, ex Maris Æstu deriuatum, intelligendum pleniùs, ac Dissoluendum, tractantur accuratè tum Historia Æstus Marini, & aliorum Maris motuum; tum Opiniones celebres de Causa Æstus Maris.
360
Proponitur Galilæi Argumentum.
360
Historia motuum Maris ex diuersis scriptoribus.
363
Primus motus à Septentr. in Austrum.
363
Secundus motus ab Oriente in Occidentem, & alter ex his ortus
364. & 365
Tertius motus Fluxus ac Refluxus.
365
Diurna, Menstrua, & Annua Periodus ac varietas Æstus Maris.
367. ad 369
Regulæ Nauticæ discernendi Horam Aquæ Viue, seu summi Æstus, dato quouis die Lunç in dato Europe portu.
370
Tabula 1. Horarum Aque Viue die Noue, ac Plene Lunæ ex Nauclero Cantabro, & Crescentio.
370
Tabula 2. Horarum Aquæ Viuæ pro quouis die Lunæ, ex P. Georgio Furnerio Soc. IESV.
371. & 372
Opiniones de Causa Æstus Maris.
373
Refutatio Causæ Diurni Aestus à Galileo adductæ.
377
Resutatio Causæ varietatis Menstruæ, & Annue Marini Aestus à Galileo fictæ.
380
XV. Indicatur Systema D. Io. Bapt. Baliani, ad Aestus Marini causam per motum Terræ meliùs quàm Galilæus præstiterit explicandam, non assertum tamen ab ipso, sed per meram hypothesim excogitatum, pag.
381
XVI. Ad Argumentum pro Diurno simul, & Annuo motu Terræ ex incremento Velocitatis Grauium, meliùs intelligendum, ac soluedum; proponuatur selecta Theoremata, & Problemata de Grauium ac Leuium Velocitate, ac Velocitatis incremento, ex nostris experimentis tam in Aere, quàm in Aqua deprompta.
381
1. Classis Experimenterum pro Leuitate distincta à Grauitate.
383
2. Classis Experimenterum pro inæquali motu Grauium in Aere velocius, ac velocins descendentium.
384
3. Classis Experimentorum pro Proportione incrementi velocitatis Grauium per Aerem descendentium.
386
4. Classis Experimentorum pro duorum Grauium diuersi ponderis descensu inequali ex eadem altitudine in Aere.
387
5. Classis Experimentorum pro inequali descensu Grauium per Aquam.
389
6. Classis Experimentorum pro Incremento Velocitatis Grauium descendentium per Aquam.
389
7. Classis Experimentorum pro inequali Grauium duorum diuersi ponderis descensu per Aquam.
390
8. Classis Experimentorum pro Ascensu inæquali Leuium per Aquam seorsim sumptorum.
391
9. Classis Experimentorum pro Incremento Velocitatis Leuium per Aquam ascendentium.
392
10. Classis Experimentorum pro inæquali binorum Leuium diuersæ Leuitatis Ascensu per Aquam.
392
11. Classis Experimentorum pro lapsu Globorum diuersorum per planum inclinatum ad Horizontem, ad diuersos inclinationis gradus.
392
12. Classis Experimentorum pro Eleuatione maioris ponderis à Graui naturaliter descendente ex maiori, & maiori Altitudine.
393
13. Classis Experimentorum pro Perfossione Aquæ facta à Graui descendente ex maiori, & maiori Altitudine.
394
Theoremata 13. ex præmissis experimentis selecta.
394
Problemata 6. ex dictis selecta.
396
XVII. An & quomodo per Diurnum simul, & Annuum Terræ motum reddatur vnicè aut meliùs ratio Incrementi velocitatis Grauium, & Leuium, ideòque hinc talis motus valdè confirmetur. Qua occasione disseritur de Figura, quam in hypothesi Terræ motæ Grauia, & Leuia motu suo naturali describunt; & Argumentum Galilæi pro motu Terræ inde sumptum dissoluitur.
397
Bullialdi opinio & Argumenta soluuntur, pag.
398
Galilei Argumenta, & obiectiones contra illius assertas demostrationes
399. ad 406
XVIII. An & Quomodo in Hypothesi Terræ Quiescentis reddatur ratio à priori continui Incrementi velocitatis Grauium, & Leuium naturaliter descendentium, vel ascendentium.
407
Hactenus de Argumentis pro Motu
Terræ Excogitatis. Sequuntur
Argumenta pro Terræ Immobi
litate.
XIX. Proponuntur Quinque Argumenta ex Incremento velocitatis Grauium, ac Leuium, contra motum Terræ Diurnum, vel etiam Annuum.
408
1. Argumentum à Reali Velocitatis incremento Grauium contra motum Diurnum Terræ.
409
2. Argumentum contra motum Terræ Diurnum simul, & Annuum à Reali item Incremento velocitatis Grauium defumptum.
413
3. Argumentum contra motum Diurnum Terræ.
416
4. & 5. Argumentum contra eumdem motum.
417
XX. Proponuntur Argumenta Sex à motu Rectilineo, & Perpendiculari Grauium Leuiumque contra Diurnum simul, & Annuum motum Terræ. Quorum multa expensis Copernicanorum Responsionibus, perstant in sua Euidentia Physica.
417
1. Argumentum, pag.
418
2. Argumentum.
421
3. Argumentum.
421
4. Argumentum.
422
5. Argumentum.
422
6. Argumentum.
423
XXI. Proponuntur Argumenta Quatuordecim ex motu Corporum Elementarium versùs quatuor Mundi Cardines seu plagas, contra Motum Diurnum Telluris, & multo magis contra compositum ex Diurno, & Annuo motu, inter quæ quinque sunt Physicè euidentia.
423
1. Argumentum.
423
2. 3. 4. & 5. Argumentum.
424
6. Argumentum à Bombardis.
425
7. & 8. Argumentum à Bombardis.
426
9. Argumentum à Bombardis vel alijs.
427
10. 11. & 12. Argumentum.
428
13. 14. Argumentum.
429
XXII. Proponuntur Argumenta Quinque, sed inualida, ab Impetu, & Velocitate nimia Telluris, & Cognatorum Corporum, si mouerentur motu Diurno vel etiam Annuo.
429
Tabula 7. pro velocitate Terræ Copernicanæ
430. & 431
1. & 2. Argumentum.
431
3. & 4. Argumentum.
532
5. Argumentum.
433
XXIII. Proponuntur ac Dissoluuntur Argumenta Quatuor contra motum Terræ, sumpta ex Stellarum Ortu, & Occasu siue in aperto, sine ex puteo visis, aut ex Solis vmbra solstitiali, vel Eclipsi in morte CHRISTI.
434
1. & 2. Argumentum, in quo Quatuor Problemata.
434
3. & 4. Argumentum.
436
XXIV. Propouuntur, ac Dissoluuntur Argumenta Quatuor contra Terræ motum Diurnum, & Annuum ex principio, & simplicitate motus sumpta.
437
1. 2. 3. 4. Argumentum.
437
Interrogationibus, & Questiuculis varÿs Scheineri satis sit.
438
XXV. Proponuntur, & Soluuntur Vndecim Argumenta contra solum Annuum Terræ motum, & primò illa, quæ Aristoteles eiusque Sectitores sumpsere ex loco Telluri in Mundo debito; & colliguntur ac explicantur, vbi opus est, selecti textus ad id spectantes.
439
Textus ex 2. de cælo.
439
Textus ex lib. 4. de celo.
441
1. Argumentum.
442
2. 3. & 4. Argumentum.
444
5. 6. 7. & 8. Argumentum.
445
9. 10. & 11. Argumentum.
446
XXVI. Proponuntur, ac Dissoluuntur Quinque leuiora Argumenta contra motum Annuum Terræ, & situm extra Vniuersi Centrum.
447
XXVII. Proponuntur, ac Dissoluuntur Nouem Argumenta contra motum Terræ Annuum, sumpta ex cælestibus Phænomenis, & præcipuè ex Eclipsibus, & euidentia motus So lis.
448
1. & 2. Argumentum.
448
3. 4. 5. 6. & 7. Argumentum.
449
8. & 9. Argumentum.
450
XXVIII. Proponuntur, ac Dissoluuntur Tria subtiliora Argumenta contra motum Annuum Terræ, sumpta ex Parallaxi Orbis Annui.
450
1. Argumentum.
452
2. Argumentum.
453
3. Argumentum.
454
XXIX. Proponuntur Tria Argumenta contra motum Telluris Annuum, sumpta ex nimia Distantia Fixarum, & Magnitudine insana octauæ Sphæræ. Vbi opiniones ex varijs Copernicanorum hypothesibus de Fixarum Distantia, cum earum fundamentis recensentur.
454
Opiniones Copernicanorum de Fixaru Distantia.
454
Opiniones non Copernicanorum, sed ex hypothesi Copernicæa disserentium de Distantia Fixarum.
455
1. Argumentum ab Immensitate Sphæræ octauæ.
457
2. Argumentum ab Immenso Interuallo vacuo Stellis inter Saturnum, & Fixas, pag.
458
3. Argumentum à Solis exilitate non valentis illuminare Fixas adeò remotas.
459
XXX. Proponitur Argumentum ab Ingenti mole Fixarum, contra motum Annuum Terræ. Qua occisione disputatur, an hec sit incredibilior in Fixis immotis, quam celeritas ipsis in hypothesi Terræ quiescentis conueniens.
460
Tabula Magnitudinis Fixarum ex hypothesi Copernicanorum sequentis.
461
XXXI. Proponuntur Argumenta Sex subtilia contra motum Terræ Annuum ex Refractione sumpta.
463
1. 2. & 3. Argumentum.
463
4. Argumentum.
464
5. & 6. Argumentum.
465
XXXII. Argumentum Contra Copernicum ex nimia licentia fingendi dinersa Systemata.
465
XXXIII. Rediguntur in Epitomen Argumenta, & Solutiones Argumentorum, facta hactenus pro motu Diurno, & Annuo Terræ.
465
Argumenta 20. pro Diurno Terræ motu.
466
Argumenta 29. pro motu Annuo Terre.
469
XXXIV. Rediguntur in Epitomen Argumenta cum solutionibus plurium Argumentorum, facta hactenus pro Immobilitate Terræ.
472
Argumenta 38. contra motum Diurnum simul & Annuum Terræ.
472
Argumenta 39. contra motum Annuum Terræ.
475
XXXV. Ex meris Rationibus, & Circumscripta omni Auctoritate Concluditur tandem Vtra Hypothesium absolntè asserenda sit, illane quæ Motum, an illa quæ Immobilitatem seu Quietem Terræ supponit.
478
XXXVI. Sacræ Scripturæ Authoritates, pro Solis Motu, & Immobilitate Terræ afferuntur.
479
XXXVII. Quomodo Patres, & Sacri Interpretes prædicta Sacræ Scripturæ loca intellexerint, vbi de Miraculis in Solis motu factis accuratè.
481
XXXVIII. Responsiones Copernicanorum ad Auctoritates Sacras circa Solis motum, ac Terræ quietem afferuntur, ac refutantur, tanquam non solùm parum solidæ, sed etiam periculosæ.
487
Quæstio 1. An Physicæ, & Astronomiæ peritia necessaria sit Personis Ecclesiasticis ad ferendam validam, & obligatoriam censuram de rebus Physicis, & Astronomicis, ex regulis Fidei, & Sacrorum Canonum.
487
Quæstio 2. Vtrum Sacra Scriptura doceat res Physicas aut Astronomicas.
490
Quæstio 3. An Assertiones de Solis motu, & Stabilitate Terræ, quæ habentur in Sacris Scripturis ad Fidei, & Religionis quæstiones pertineant.
490
XXXIX. Quæstio 4. An Assertiones Sacræ Scripturæ de Solis Motu, & Stabilitate Terræ accipiendæ sint secundum sensum Literalem, an figuratè, vel ad sensum vulgi, seu quoad apparentiam. Vbi de sensus literalis vsu Regulæ Ecclesiasticæ traduntur.
491
XL. Quam Censuram mereantur, & retulerint à Doctis viris, sed præcipuè à Sacra Congregatione Cardinalium, Officio Inquisitionis à Summo Pontifice deputatorum, Assertores Motus Telluris, & Immobilitatis Solis.
495
Extractus Decreté Sacræ Congregationis circa Copernici Affertiones.
496
Sententiæ in Galilæum, Abiuratio, &c.
497
Conclusio Sectionis de Sententia in hac controuersia eligenda.
500
SECTIO V.
De Systemate Mundi Harmonice.
I. DE Necessitate Sectionis huius, & de Auctoribus, qui de Proportionibus Harmonicis tractauerunt.
501
II. De Concentu Cælorum in Communi.
501
An Cælestia Corpora Realem sonum suo motu producant.
504
III. De Proportionibus, præcipuè de Harmonicis.
506
IV. De Consonantiarum, ac Dissonorum interuallorum Inuentoribus, Inuentione, Numero, Nomenclatura; deque Monochordi simplici diuisione.
507
Definitiones, & Axiomata Harmonica.
508
1. Tabula Consonantiarum cum proportionibus &c.
509
2. Tabula Interuallorum Diffonorum.
510
1. Quæstio Quas Consonantias acceptarint diuersi Auctores?
510
2. Quæstio Cur Consonantiæ oriantur magis à Proportionibus Maioris, quam Minoris inæqualitatis?
510
3. Quæstio An Tonus diuisibilis sit in duo semit onia æqualia.
510
4. Quæstio Quare Diapason totam diuersitatem Consonantiarum in se contineat, aut terminet, & sit Regina Consonantiarum?
511
5. Quæstio Quo Artificio discerni possint ipso auditu Consonantiæ omnes, & quomodo Monochordi diuisio sit instituenda, pag.
511
Scholia duo.
513
V. De Musicæ, ac Melodiarum, Cantuumque Diuisionibus varijs, ac Generibus.
515
Tabula Tetrachordorum.
515
VI. De Chordis, Vocibus, ac Notis Musicis, earumque Nomenclatura, & distributione in Systemate Harmonico, seu in Scala Musica.
516
Systema Maximum Diatonicum.
518
Systema Chromaticum.
519
Systema Enharmonicum.
519
Systema Keplerianum.
520
VII. Quo ordine Musarum voces, & Chordarum sonos, Celestibus Sphæris accommodare oporteat.
521
VIII. An & qua ratione Distantijs Siderum, Interualla Systematis Harmonici debeat accommodari.
525
IX. An Magnitudo, & Densitas Corporum Cælestium, ex Harmonicis proportionibus determinata suerit.
531
X. An & qua ratione Motus Planetarum, ex Proportionibus Harmonicis determinari fuerint à Deo.
531
XI. An Siderum Aspectus vim habeant ac determinationem ex cõfigurationibus Harmonicis.
533
LIBER X.
SECTIO I.
De Triangulorum Analysi.
I. PRohemium.
536
In quo Definitiones, & Precepta quedam generalia pro vsu Logarithmorum, pag.
536
II. In quo Regulæ 13. Triangulorum Planorum, seu Rectilineorum, Rectangulorum, cùm exemplis.
538
III. In quo Regulæ 9. Triangulorum Planorum Obliquangulorum, cùm exemplis, pag.
540
IV. In quo Regulæ 16. Triangulorum Sphericorum Rectangulorum, cum exemplis, pag.
541
Scholium.
544
V. In quo Regulæ 14. Triangulorum Sphericorum Obliquangulorum, cum exemplis, pag.
545
Index Præcedentium Regularum.
549
SECTIO II.
Problemata Generalia primi Mobilis.
PRohemium.
550
Auctores vnde aliqua sequentium.
 
1. Lineam Meridianam, & Altitudinem Poli inuenire.
551
2. Declinationem Solis maximam, seu Obliquitatem Eclipticæ inuenire.
551
3. & 4. Declinat. Sideris ex Altitud. Meridiana, vel hanc ex illa deducere,
551
5. ad 7. Solis locum tribus modis inuenire, pag.
551
8. ad 10. Ascensionem Rectam Solis aut pucti Eclipricæ inuenire modis tribus, sine Trigonometria.
551
11. ad 13. Obliquitatem Eclipticæ inuenire modis tribus.
552
14. Augulum Eclipticæ, & Meridiani determinare.
552
15. Declinationem Solis aut puncti Eclipticæ Trigonometricè inquirere, & Tabulam Declinationum construere.
553
Auctores Tabulæ Declinationum.
535
16. Ascensionem Rectam Solis aut puncti Eclipticæ Trigonometrice inuenire, & Tabulas condere.
553
Auctores harum Tabularum.
553
17. ad 23. Ascensionem Rectam sideris obseruare modis septem, vnde totidem Problemata.
553
24. Ascensionis Rectæ, ac Declinationis incrementa, vel decrementa determinare, pag.
553
25. ad 28. Declinationem sideris extra Meridianum positi obseruare modis quatuor.
553
29. ad 33. Angulum circuli Verticalis, & Declinationis in centro Sideris inuestigare modis quinque.
554
34. ad 37. Azimuthum Sideris inuestigare quatubr diuersis Problematibus.
554
38. 39. Azimuthum Sideris obseruando colligere duobus modis.
554
40. ad 43. Altitudinem Sideris cuiusuis inquirere quatuor diuersis Problemat.
555
44. ad 46. Altitudinem Solis vel cuiusuis Sideris in Verticali primario inquirere tribus modis.
555
47. Distantiam Solis vel cuiusuis Sideris à Verticali primario inuenire.
556
48. ad 51. Longitudinem Sideris inuenire quatuor diuersis Problem.
556
52. ad 55. Latitudinem Sideris inquirere quatuor diuersis Problematibus.
557
56. ad 59. Ascensionem Rectam Sideris inquirere quatuor diuersis Problemat.
557
60. Ascensionum Rectaru Tabulam pro Pianetis, Stellisue Latitudinem habentibus construere.
557
61. ad 64. Declinationem Sideris inquirere quatuor dinersis Problematibus.
557
65. Declinationum Tabulam pro Planetis Stellisue Latitudinem habentibus construere.
558
66. ad 75. Angulum circuli Declinationis, & Latitudinis in centro Sideris factum indagare, decem distinctis Problem.
558
76. ad 83. Angulu circuli Declinationis cum Ecliptica inuestigare octo diuersis Problematibus.
558
84. ad 87. Angulum circuli Latitudinis, & Æquatoris inquirere quatuor diuersis modis.
559
88. Angulum Eclipticæ, & Verticalis in centro Sideris Latitudinem habentis factum inquirere.
559
89. ad 98. Angulum Eclipticæ, & Verticalis factum in centro Solis, aut Sideris Latitudine carentis inuestigare decem distinctis Problemat.
559
99. Differentiam Ascensionis Rectæ inuenire.
559
100. Ascensionem Rectam Sideris, per distantiam ab alio Sidere inquirere.
560
101. Declinationem Sideris, per distantiam ab alio Sidere inuestigare.
560
102. Differentiam Longitudinis inter duo Sidera, per ipsorum distantiam inquirere, pag.
560
103. Longitudinem Sideris per distantiam ab alio Sidere inuenire.
560
104. Latitudinem Sideris ex distantia ab alio Sidere colligere.
560
105. Distantiam duorum Siderum ex Longitud. ac Latitud. vel ex Ascensione Recta, & Declinatione colligere.
560
106. Longitudinem, ac Latitudinem Sideris colligere ex distantia à duabus Stellis, pag.
560
107. Ascensionem Rectam, & Declinationem Sideris colligere, ex distantia à duabus Stellis.
560
108. ad 113. Ascensionem Rectam Medij Cli, seu punctum Æquatoris Culminans indagare sex modis.
561
114. & 115. Ascensional. Differentiam, ipsiusque Tabulam, & Amplisud. Ortiuam, & Occid. determinare.
561
116. ad 121. Angulum Horizontis, & Circuli Declinationis factum in centro Sideris, aut puncto Eclipticæ Oriente, aut Occid. inuenire modis sex.
561
122. Arcum Semidiurnum ac Seminocturn. & ipsius tabulam determinare.
562
123. Ascension. ac Descens. Obliquam puncti Eclipticæ vel Sideris determinare, & Ascens. Obliquarum tabulam construere.
562
124. Punctum Eclipticæ congruens Ascensioni, aut Descens. Oblique in data Poli altitud. inuenire.
562
125. Eclipticæ punctum, cum quo Stella Oritur, aut Occidit inuenire.
563
126. Eclipticæ punctum, cum quo Stella Oritur, aut Occidit aliter inuenire.
563
127. ad 130. Punctum Eclipt. cum quo sidus transit per Medium Celi inuestigare modis quatuor.
563
131. Longitud. ac Latit. Stellæ, vel Ascens. Rectam, & Declin. inuenire per binas Stellas in eadem recta linea constitutas, pag.
563
132. Longitud. ac Latit. Stellæ, vel Ascens. Rectam, & Declin. inuenire per binas hincinde Stellas in eadem recta linea constitutas.
564
133. ad 136. Punctum Eclipticæ Culminans eiusque Altitud. Merid. inuenire modis quatuor.
564
137. Punctum Eclipt. imum Cæli obtinens, eiusque depressionem inuenire.
565
138. Puncti Eclipt. Culminantis Altitudin. Meridianam aliter inuenire.
565
139. ad 143. Punctum Eclipt. Oriens vel Occid. inuenire modis quinque.
565
144. & 145. Punctum Æquatoris Oriens, & Occidens inuenire duobus modis.
565
146. Ascens. Obliquam Horoscopi inuenire, pag.
566
147. ad 154. Angulum Eclipt. & Horiz. inuestigare modis octo.
566
155. Ditrantiam Nonagesimi à Vertice eiusq; Altitud. inuenire modis septem.
566
156. ad 161. Angulum Meridiani, & Verticalis per Nonagesimum ducti inuestigare modis sex.
567
162. ad 173. Arcum Eclipt. inter Meridianum, & Nonagesimum, & inter Meridianum, & Horiz. inuenire modis duodecim.
567
174. ad 180. Amplitud. Ortiuam Horoscopi, vel Occiduam puncti Eclipt. Occid. inuenire modis septem.
568
181. Nonagesimum Eclipt, gradum inuenire.
568
182. ad 186. Nonagesimi Situ respectù Orientis, vel Occid. inuenire modis quinque, pag.
568
187. Arcum Meridiani inter sidus Culminas, & puactum Eclipt. Culminans inuenire, pag.
569
188. ad 193. Angulum Horizontis, & circuli Declin. per sidus, aut punctum Eclipt. extra Horiz. positum ducti inuenire modis sex.
569
194. ad 198. Distantiam Stellæ, aut puncti Eclipticæ à Meridiano inquirere modis quinque.
569
199. Angulum in centro Sideris Orientis, vel occid. factum à Circulo Latitud. & Horizonte inuenire.
570
200. Angulum ad Polum Aequatoris, factum à Coluro Solstit. & à Circulo Declinat. inuenire.
570
201. Angulum ad Polum Eclipticæ factum à Coluro Solstit. & Circulo Latit. inuenire.
570
202. Angulum ad Polum Mudi factum à Coluro Aequinoct. & Circulo Declin. inuenire.
570
203. Angulum ad Polum Eclipt. factum à Coluro Æquin. & Circulo Latit. inuenire.
570
204. Angulum ad Polum Mundi factum à Meridiano, & Coluro Solstit. non coincidentibus inuestigare.
570
205. Angulum ad Polum Mundi factum à Meridiano, & Coluro Æquinoct. inuenire.
570
206. & 207. Distantiam Poli Eclipt. à Vertice inuestigare modis duobus.
570
208. ad 215. Angulum in centro Sideris Culminantis factum à Meridiano, & Circulo Latitud. inuenire modis octo.
571
216. Punctum Eclipt. Culminans cum dato Sidere; & Arcum Meridiani ab illis interceptum inuestigare.
571
217. Arcum Eclipt. semper Apparentem determinare.
571
218. Stellæ aut puncti Eclipt. situm respectu Hemisph. Orient. aut Occid. determinare.
572
219. Stellæ aut puncti Eclipt. situm respectu Hemisphærium supra Horizontem aut infra determinare.
572
220. ad 223. Altitud. aut Profunditatem Solis, aut Stellæ inquirere modis quatuor, pag.
573
224. Angulum Horarij circuli, & Eclipt. inuestigare.
573
225. Arcum Horizontis resectum à circulo Horario inuestigare.
573
226. Arcum Verticalis circuli resectum ab Horario circulo inuenire.
573
227. & 228. Arcum Horarium, seu Arcum Horizontis interceptum à circulo Horario, & puncto veri Ortus Occasusque Solis inuenire.
573
229. Positionis Arcum inuenire.
574
230. Quot horis temporalibus dister à Meridiano Stella, aut punctum darum.
574
231. Ascens, aut Descens. Horariam Stellæ, aut Puncti Eclipt inuenire.
574
SECTIO III.
In qua Problemata Temporis.
1. Dlem primi Mobilis à Die Sidereo, & Solari, eorumque horas discernere, & in Partes Æquatoris, ac vicissim conuertere, & Tabulas pro vtrisque construere, pag.
575
2. Vsum temporis primi Mobilis, & Diei Solaris discernere.
576
3. Minutias Diei in Horas &c. Partefque Æquatoris, ac vicissim conuertere, & Tabulas pro his condere.
576
4. Tempus Æquale in Apparens, aut vicissim conuertere.
576
5. Horas Astronom. Babyl. Ital. & Europ. inuicem commutare, & Æquales in Temporales.
576
6. Horas quibus Luna lucet determinare, pag.
576
7. ad 10. Semidiurnum, ac Seminocturnum tempus verum Solis, aut Sideris cuiusuis inuenire modis quatuor.
576
11. Semidiurnum tempus Veru Solis, etiam ex pluribus diebus constans determinare, seu vbi Parallelus Horizontem non secat.
577
12. Semidiurnum, ac Seminocturnum tempus Apparens Solis, aut cuiusuis Sideris inuenire.
577
13. Semidiurnum tempus Apparens Solis, vbi Parallelus Horizontem non secat inuenire.
577
14. Refractionem Horizontalem Solis requisitam, vt eius Parallelus Horizontem non secet in data altit. Soli inuestigare, pag.
578
15. ad 20. Temporis Momentum ex Obseruatione Solis inquirere modis sex.
578
Scholia 3. pro Solis Altitudine Obseruanda.
579
21. ad 24. Temporis Momentum ex Obseruatione Fixarum absque Trigonometria colligere modis quatuor.
580
25. ad 31. Idem præstare per Trigonometriã modis septem.
580
32. Tempus Ortus Occasusque Solis Veri, aut Apparentis indagare.
581
33. Tempus Apparens Ortus Occasu sue Limborum Solis definire.
581
34. Tempus inuenire, quo totus Solis discus oriatur.
581
35. Tempus inuestigare, quo sidus prius oritur habitanti in vertice, quàm ad radicem montis note altitudinis.
582
36. Crepusculi apparentis quantitatem inquirere.
582
37. & 38. Tempus quo Sol aut sidus quoduis venit ad Verticalem datum inuenire modis duobus.
582
39. Tempus inuenire, quo Sidus veniet ad datam altitud. in Verticali.
582
40. & 41. Tempus inquirere, quo Sol aut Sidus quoduis perueniet ad Nonagesimum.
583
42. & 43. Tempus inuenire, quo arcus Eclipticæ datus transit per datum Verticalem.
583
44. Tempus inter transitus duorum Siderum aut punctorum Eclipt. per Medium Cæli determinare.
583
45. Temporis Momentum inuenire, quo datum sidus, aut punctum transit per Medium Cæli.
583
46. Diem inuenire, quo Stella cum Sole Cælum Mediat.
584
47. ad 49. Temporis Momentum, quo Stella vel punctum datum data die abfolutè oritur aut occidit, inquirere tribus modis.
584
50. Tempus inuenire inter duorum Siderum Ortus Occasusue absolutos.
584
51. Diem Ortus Occasusue respectiui sed Veri, siue Matutini, siue Vespertini Stellæ alicuius inuenire.
584
52. Tempus inuenire, quo Stella aliqua olim vere Oriebatur vel Occidebat.
584
53. Arcum Visionis feu Fulsionis, & Interuallum Eclipt. pro Ortu, & Occafu Heliaco determinare.
584
54. Diem Ortus, & Occasus Heliaci cuiusuis Sideris determinare.
584
55. Tempus inuenire, quo Stella ad id apta perueniet ad Æquatorem, aut Tropicum, aut illum transgre dietur.
584
56. Tempus inuenire, quo Stella capax transitùs per Verticem dati loci transitura fit per illum.
584
57. Tempus inuenire, quo Stella Oriens, & Occidens, euasura sit inter semper Apparentes, aut Latentes, & sic duratura, pag.
584
58. Tempus inquirere, quo Stella capax perueniendi ad Mundi Polum, sit illuc peruentura, aut iam peruenerit.
584
59. Tempus indagare, quo Stella idonea peruentura sit ad Circulum Polarem, siue intra illum, siue extra.
584
60. Tempus inuestigare, quo Stellæ ad id aptæ Ascensio Recta crescet, & quo decrescet, aut iam creuit decreuitue, crescente tamen semper Longitudine.
585
SECTIO IV.
In qua Problemata Geographica.
1. PRoportionem Paralleli ad maximum Sphæræ Circulum inuenire, eiusque Tabulam construere.
585
2. Diametri Terrestris quantitatem inuestigare methodo Maurolyci.
585
3. Eamdem quærere methodo P. Christophori Griembergeri.
586
4. Diametrum Terræ indagare methodo P. Marij Bettini quamuis fa llaci.
587
5. 6. 7. Diametrum Terræ inuestigare triplici methodo P. Christophori Clauij.
587
8. Diametrum Terræ inuenire methodo P. Pauli Casati.
587
9. Diametrum Terræ inquirere methodo Kepleri.
588
10. Diametrum Terræ inquirere methodo P. Nicolai Cabæi, & D. Alphonsi Isæi.
588
11. Terræ ambitum inuestigare modo Eratosthenis, & ipsius errores corrigere.
588
12. Terræ ambitum inquirere modo Possidonij, eiusque errores corrigere.
589
13. Terræ ambitum metiri artificio Marini Tyrij, & Ptolemæi.
589
14. Terre ambitum venari modo Almæonis, multorumque Arabum, & Cosmographorum.
589
15. Terræ ambitum quærere artificio Ioannis Fernelij.
589
16. Terræ ambitum ingenio Petri Nonij, & Iacobi Mazzonij concludere.
590
17. Terræ ambitum inuestigare Geometrismo Villebrordi Snellij.
590
18. Ambitum Terræ methodo nostra, & P. Francisci Mariæ Grimaldi inuestigare, pag.
591
19. Terræ ambitum alia nostra methodo tétare.
591
20. Terræ ambitum eminùs discernere alia methodo.
591
21. ad 26. Altitudinem Turris sex præcipuis modis per Altimetriam metiri.
592
27. Distantiam Insulæ, aut cuinsuis loci, ex littore aut ripa visibilis metiri.
593
28. 39. 30. Montium Altitudinem triplici methodo metiri, cum Exemplo in montibus Ætna, Pico & Caucaso.
593
31. Montium altitud. metiri more antiquiorum Geometrarum, sed dupliciter fallaci.
594
32. Antiquiorum Geometrarum methodum in altitudine Montium metienda corrigere.
594
33. 34. 35. Montis altitudinem triplici alia methodo metiri.
595
Ea occasione Altitudinem Montis Atho definire.
596
36. Montis altitudinem alia methodo inquirere, eaque occasione de admirabili altitudine Montium Caucasi. & Casij.
596
37. Data altitud. Montis aut Turris, inuestigare altitudinem alterius Montis, &c. pag.
597
38. Data Semidiametro Terræ, & distantia duorum Montium, quorum vertex vnus ex altero conspicuns sit, inuenire altitudinem vtriusque, vel minimam eius, qui Maior supponatur.
598
39. Data Semidiametro Terræ, & altitud. oculi supra conuexum Terræ marique commune eleuati, inuenire Arcum terrestrem ab oculo visibilem, seu distantiam visùs.
598
40. Data altitud. Montis, Turris &c. ac Semidiametro Terræ, definire distantiam, ex qua videri possit ab oculo nihil à Terra mariue eleuato.
599
41. Data altitud. tam obiecti quàm oculi, & Semidiametro Terræ, inuenire maximam distantiam, ex qua visibile sit tale obiectum.
599
42. Data distantia Fontis à Mari, inuenire altitudinem libramenti seu Fontis necessariam, vt flumen per eumdem tramitem rectum possit ad Mare descendere.
599
43. 44. Data distantia duorum locorum, & altitudine Poli, inuenire Differentiam Longitudinis Geograph. Angulos Positionis, & Azimutha communis Verticalis.
599
45. 46. Data duorum locorum altitudine Polari, ac Differentia Longitudinis, inuenire distantiam eorumdem, & Azimucha communis Verticalis.
599
47. 48. Data vnius loci altitudine Poli, & distantia ab altero loco, cum Differentia Longitudinis, inuenire alterius loci altitudinem Poli, Positionis angulos, & Azimutha communis Verticalis.
599
49. Meridianam Lineam inuenire per duas vmbras rectas.
599
50. ad 54. Meridianam Lineam vel inuentam corrigere, vel inuenire quinque modis, pag.
600
55. ad 59. Meridianam Lineam alijs quinque modis inuenire.
601
60. ad 66. Meridianam Lineam septem alijs modis attentare.
602
67. ad 70. Altitudinem Poli quatuor modis absque Trigonometria inquirere.
602
71. ad 74. Altitudinem Poli quatuor alijs modis inuestigare.
603
75. ad 78. Ex vmbra Gnomonis, altitudinem Solis, vel ex hac vmbram inquirere, & Gnomonicam tabulam construere, ac nonullorum Geometrarum errores corrigere.
603
79. 80. 81. Data vmbra Solari inuenire altitudinem Poli, & corrigere in hoc errores quorumdam Cosmographor.
604
82. ad 85. Altitudinem Poli adipisci quatuor alijs modis.
605
86. 87. Altitudinem Poli inuenire duobus alijs modis.
606
88. Data altitudine Poli, determinare Clima, & Parallelum Climatis.
606
89. ad 95. Altitudinem Poli inuestigare septem alijs modis.
606
96. ad 101. Altitudinem Poli alijs sex modis venari.
607
102. Data altitud. Poli duorum locorum, & alterutro Positionis Angulo, inuenire Differentiam Longitudinis, locorumque Distantiam.
608
103. Data distantia duorum locorum, ac Differentia Longitudinis, cum alterutro Positionis Angulo, inuenire vtriusque altitudinem Poli.
608
104. Data duorum locorum distãtia, & vnius altitudine Poli, cum Angulo Positionis, inuenire alterius altitudinem Poli, & Differentiam Longitudinis.
608
105. Data duorum locorum distantia, & vtriusque Angulo Positionis, inuenire vtriusque altitudinem Poli, & Differentiam Longitudinis.
608
Monitum pro reliquis modis inuestigandæ altitudinis Poli.
608
106. 107. 108. Longitudinis Differentiam, seu distantiam Meridianorum modis tribus inuestigare per Eclipses Luminarium, & vtræ Eclipses sint ad id meliores.
608
109. Distantia Meridianorum inuestigare per Horologia in principio ac fine itineris inspecta.
609
110. Distantiam Meridianorum inuestigare per Eclipses Satellitum Iouis.
609
111. & 112. Distantiam Meridianorum inuenire per Eclipses aut Illuminationes Lunarium Macularum.
610
113. & 114. Distantiam Meridianorum inuenire methodo Orontij, Verneri, Gemmæ Frisij, Apiani, & Santbechij per Lunæ locum, sed fallacibus.
610
115. Distantiam Meridianorum tentare methodo Hieronymi Ruscelli.
610
116. Distantiam Meridianorum inuestigare methodo Longomontani, & Kepleri, sed corrigenda.
611
117. Longomontani methodum præcedentem corrigere.
611
118. & 119. Distantiam Meridianorum inquirere methodo Io. Bapt. Morini quàuis fallaci.
612
120. Distantiam Meridianorum inquirere methodo Herigonij, & ea occasione Declinationem Lunæ inuenire.
612
Monitum de reliquis Modis inquirendi Distantiam Meridianorum.
612
121. ad 125. Dato temporis Momento, definire Vbi tunc sit Meridies, vbi media nox; Vbi dies, vbi nox sit intra Zonas saltem Temperatas, & Torridam; & Quibus oriatur tunc Sol, quibus occidat, & Quota sit hora cuiusuis speciei in quouis loco dato; ac vicissim In quo loco Terrarum sint tales ac tot hore, & horarum minutiæ.
612
SECTIO V.
De Parallaxibus.
CAPVT I.
De Parallaxi Altitudinis, vel Distantia à Vertice in communi.
613
CAPVT II.
In quo Problemata ad Parallaxim Altitudinis
spectantia.
1. DAta Parallaxi Horizontali, Distantiam fidéris à centro Terræ inuenire.
613
2. Parallaxim sideris Horizontalem inuenire, Data eins Distantia à centro Terræ, pag.
613
3. & 4. Parallaxim Date Altitudini vere aut visæ conuenientem inuenire, Data sideris Distantia à centro Terræ. Vbi de Tabularum pro his structura, vsu, & auctoribus.
614
5. & 6. Distantiam sideris inquirere, Data Altitudine ipsius vera aut visa, cum Parallaxi Altitud.
614
7. & 8. Data Parallaxi Horizont. inuenire Parallaxim Altitudinis cuiusuis vise, & vicissim &c.
614
9. Data Parallaxi alicuius Altitud. visæ, inuenire Parallaxim alteri visæ Altitudini datæ conuenientem.
614
10. Datis duabus Parallaxibus duarum Altitudinum visarum, inquirere Parallaxim Horizontalem.
614
11. Data Differentia duarum Parallaxium, cum proportione, quam habent earum Sinus; vtramque Parallaxim singillatim notam facere.
615
12. Data Differentia duarum ignotarum Parallaxium Altitudinis, & duabus Altitudinibus, ex quibus illa est obseruata, reperire singillatim vtramque Parallaxim, singulæ altitudini visæ debitam.
615
13. Data summa duarum Parallaxium singillatim ignotarum, & duabus Altitudinibus visis, ex quibus summa illa fuit obseruata, reperire vtramque Parallaxim Altitudinis singillatim.
615
14. Parallaxim Altitudinis Lunæ à Sole inuenire.
615
15. Parallaxim Altitudinis Phænomeni inuestigare, Datis Latitudine ac Longitudine ipsius obseruata eodem momenro in duobus Terræ locis, quorum nota sit altitudo Poli, & Distantia Meridianorum: Dato insuper momento temporis, & Eclipticæ puncto Culminante in vtroq; Meridiano, & Obliquitate Eclipticæ.
615
16. Altitudinis Parallaxim inuestigare, datis Phænomeni ab eadem Fixa distantijs visis eodem momento temporis, ex duobus locis Terræ, quorum nota sit altitudo Poli, ac distantia Meridianorum, & momento temporis, cum Declinatione atque Ascensione recta Stellæ Fixæ, pag.
615
Monitum de reliquis ad Altitudinis Parallaxim spectantibus.
615
CAPVT III.
De Parallaxi Profunditatis.
17. PArallaxim maximam Profunditatis sideris in Horizonte astronomico existentis inuenire.
615
18. Parallaxim maximam Profunditatis sideris infra Horizontem Astron. existentis inuenire.
616
19. & 20. Altitudinem oculi, necessariam vt possit videre sidus cùm primò est in Horizonte rationali per radios irrefractos, inuenire duobus modis.
616
21. Inuenire Profunditatem tum veram, tum apparentem sideris primò visibilis per radios irrefractos, data oculi altitudine &c.
616
CAPVT IV.
De Parallaxi Orbis Annui.
616
CAPVT V.
De Parallaxi Distantiæ inter duo Phanomena.
22. 23. 24. EX Parallaxi altitudinis aut profunditatis & distãtia vera duorum Phænomenon, colligere eorumdem distantiam visam in tribus casibus.
617
25. 26. 27. Ex Parallaxi altitud. aut profunditatis, ac Distantia visa duorum Phænomenon, colligere distantiam eorumdem veram in tribus casibus.
617
CAPVT VI.
De Parallaxi Declinationis & Ascensionis Recta.
ORDO
 
PROBL.
 
28. 29. 30. PArallaxim Veræ Declinationis & Ascens. Rectæ in Visam cõmutare tribus modis.
618
31. 32. 33. Parallaxim Veræ Decliu. & Asc. Rectæ in Veram commutare tribus modis.
618
34. 35. Parallaxim Declin. & Asc. Rectæ tam visæ, quam veræ aliter inuestigare duobus modis.
618
CAPVT VII.
De Parallaxi Longitudinis ac Latitudinis.
CAPVT VIII.
De Parallaxi Motus.
36. INuenire quanta debeat esse supra Terram altitudo Phænomeni, supra Horizontem apparentis, & sub Æquatore moti ad motum primi Mobilis.
620
37. Inuenire Tempus, quo Phænomenon sub Æquatore motum motu primi Mobilis, morari potest supra Horizonte.
620
38. Inuenire Differentiam moræ Phenomeni supra Horizontem Physicum, & Astronom.
620
39. Inuestigare distantiam à centro Terræ Phænomeni ex mora supra Horizontem &c.
620
CAPVT IX.
De Differentia Parallaxium Altitudinis,
Locorumque visorum.
40. IN circulo Verticali duobus Terræ locis communi, determinare situm Phenomeni, in quo Differentia locorum visorum coincidat cum Differentia Parallaxium, aut sit æqualis, aut constet ex Aggregato Parallaxium.
620
41. 42. 43. Inuestigare seorsim Parallaxes Altitudinis Phænomeni sub eodem Verticali, ex duobus Terræ locis simul visi in tribus casibus.
621
44. ad 47. Inuestigare Differentiam locorum visorum Phænomeni, sub eodem Verticali simul ex duobus Terræ locis visi, in quatuor casibus.
621
48. 49. Differentiam Parallaxium aut Aggregatum earum in circulo Altitudinis inuenire duobus modis.
622
Monitum duplex, & Theorema ex supradictis erutum.
622
CAPVT X.
De modis Obseruandi an, & quantam Parall-
axim Altitudinis habeat Phænomenon per
obseruationes in eodem Terræ loco
factas seclusa Refractione.
50. ad 62. PArallaxim Altitudinis, seclusa Refractione si qua sit, eiusque quantitatem discernere Problematibus tredecim perquam ingeniosis.
623
CAPVT XI.
De modis Obseruandi an & quantam Paralla-
xim Altitudinis habeat Phænomenon per
obseruationes in diuersis Terrælocis
factas seclusa Refractione.
63. ad 72. PArallaxim Altitudinis seclusa Refractione, si qua sit, einsque quantitate discernere per prædictas obseruationes Problematibus decem.
628
73. 74. 75. Quanta singi possit maxima Parallaxis, ac minima à centro Terræ Distantia, & Refractio Horizontalis in Luna, Sole, Sa turno, & Fixis.
634
CAPVT XII.
Theoremata Viginti recondita de Discrimine Par allaxeos Veræ ac per se senfibilis à Falsa vel insensibili.
SECTIO VI.
Problemata Refractionum Siderearum in Aere.
CAPVT I.
In quo Quastiones 15. de Refractionibus in communi.
642
CAPVT II.
In quo Definitiones, & Axiomata Refractionum in communi.
645
CAPVT III.
In quo Theoremata selecta de Quantitate Refractionum experimentis aut rationibus per alios demonstrata.
647
CAPVT IV.
In quo Problemata ad Refractiones spectantia.
1. ad 6. REfractiones ex Aere in aquam, vel alium liquorem contingentes metiri modis sex.
648
7. ad 11. Refractiones radiorum ex Aere in vitrum aut crystallum metiri modis quinque.
649
12. ad 19. Ex Inclinationibus Refractiones simplices aut compofitas, & ex Refractionibus Inclinationes, ac Densitatem mediorum hinc, vel ex pondere æstimare.
650
20. ad 23. Refractionem Altitudinis in sidere à Parallaxi sensibili immuni inuenire modis quatuor.
652
24. 25. Refractionem Horizontalem sideris, minorem refractione Parallaxim habentis inquirere, & quadruplex Tychonis vitium in refractione Solis emendare.
653
26. Refractionem sideris supra Horizontem apparentis, & terminum altitudinis, in quo cessant sensibiles refractiones inuenire.
654
27. Refractionem simplicem in circulo altitudinis secernere à refractione integra obseruata.
654
28. Refractionem Horizontalem sideris, minore Parallaxi refractionem habentis ine.
655
29. 30. Refractionem sideris per obseruationem altitudinis, & declinationis duobus modis inquirere.
655
31. Ex Parallaxi reliquisque requisitis, determinare, an sidus sit in Horizonte vero, an infra, vel supra.
656
32. Refractionem Horizontalem Solis ex ipsius apparenti ortu, vel occasu deducere.
656
33. ad 35. Refractionem Horizontalem Luminarium per Eclipses Horizontales attentare tribus modis.
656
36. Altitudinem visam sideris in veram, aut veram in visam, data Refractione, & Parallaxi, conuertere.
656
37. 38. Distantiam visam duorum inter se siderum in veram, aut veram in visam, data refractione, Parallaxi &c. conuertere.
656
39. 40. Declinationem aut Ascensionem Rectam sideris veram in visam, aut visam in veram conuertere.
657
41. 42. Latitudinem ac Longitudinem sideris veram in visam, vel visam in veram conuertere.
657
43. 44. Altitudinem Aeris Refractiui duobus modis intrestigare.
657
45. 46. Inclinationem radij supra curuitatem Aeris Refractiui duobus modis inquirere.
658
47. Radij refracti longitudinem, & Crassitiem Aeris Refractiui inuenire.
658
48. Refractionem sideris ex inclinatione radij supra aerem cæterisq; deducere.
658
49. Aeris Refractiui Altitudinem inquirere methodo Kepleri.
658
50. Caucasi & quorumdam aliorum montium Altitudinem incorrectam ob neglectum refractionum emendare.
660
51. Ex correcta Altitudine Caucasi alijsque argumentis, elicere probabiliorem Aeris Refractiui Altitudinem circa Caucasum, supra Euxinum, Caspium &c.
661
52. 53. Halituum Crepusculinorum altitudinem per radios Solis reflexos, & tripliciter refractos corrigere, & Crassitiem Aeris inter prædictos halitus nostrosq; oculos inuenire.
662
54. Inuenire quantò minor sit Arcus Sphære Aeris Refractiui à Sole illustratus, Arcu Terræ à Sole per radios irrefractos illustrato.
662
55. Inuenire quantò maior sit Terræ Arcus illustratus à Solis radijs Refractis, quàm ab irrefractis.
662
56. Definire an ex sola Refractione Horiz. Fixarum, semidiametro Terræ, & Altitudine Aeris Refractiui demõstrari possit Inclinatio radij Fixarum, earumque Distantia, & Parallaxis.
663
57. Definire an Altitudo Aeris Refractiui, aut Inclinatio radij siderei possit exactè demonstrari ex datis tantùm Refractione, ac Parallaxi Horiz. sideris, eiusque Distantia à vertice, vel à centro Terræ, pag.
663
Sequuntur Tabulæ Anaclasticæ, seu Refractionum.
664