INDEX ALPHABETICVS
VERBORVM AC RERVM
quae in Philosophia Sacra continentur.
In quo primus sine vlla literae numerus denotat pagiman: secundus vero, cui praefixae est
literae II, demonstrat notas marginales.
A
 
Actio Actus.
 
DEVS nullatenus concurrit ad actionem malaem, sine secundum rationem phusicaem, siue secundum moralem: aut aliter, siue secundum materiale, siue secundum formale. Ostenditur quanti momenti su ista propositio, si attendatur effectus qui sit actione peccandi. Quod facile intelligitur, quatenus Deus non tribuit esse effectui facto per actionem peccandi, nisi partibus eius vt vnitis tribuat, aut ad exigentiam peccantis: nam iis partibus non tribuit Deus esse vt coniunctis reduplicatiue, néque specificatiue ad exigentiam peccantis, vt probatur: Ergo nullus est Dei concursus ad effectum qui fit actione peccandi; vel ad hanc ipsam actionem. Ergo neque ad peccantum siue interius, siue exterius consummandum. Quod confirmatur praesertim de interno. Vbi obüciuntur multa in contrarium, quibus plene sit satis.
273, 274 & 276. n. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 & 11.
Ad supernaturales actus potest concursus dici duplex, nisi quis vellet non requiri generalem, & sufficere particularem, vt in actu visionis beatificae; conuenientius tamen vtrumque in istis retinetur. Explicatur Augustini sententia, quae est, Deum non concurrere ad moeum aversionis à Deo, hoc est ad peccatum. Denique explicatur quomodo hic dicta bene cohareant cum alias dictis de concursu ad peccatum.
pag. 277 num. 12, & 13
Quis sit effectus actionis internae spiritalis, & que actio Dei sit ad eum concursus.
260 & 261. n. 9
Actiones humanae non nisi minus proprie meritum habent ob vtilitatem.
875, n. 5
Actio causae secundae non sit, sed est ratio faciendi: ideo in naturalibus ad actionem causae secundae non requiritur concursus, sed ad effectum.
258 & 259, n. 2 & 3
Actus contritionis, necnon & actus dilectionis Dei super omnia sufficienter disponunt ad habitualem iustificantem gratiam recipiendam, etiam extra Sacramentum Poenitentiae; licet non sine aliquo eius voto. Explicatur sensus propositionis: vbi duo charitatis actus proponuntur; vnus imperatus, qui sit formalis contritio: Alter elicitus, qui sit formaliter dilectio Dei super omnia. De actu contritionis perfectae, res est in Tridentino definitae. De actu verò dilectionis Dei pure elicito à charitate, difficultatem facit Dominicus Sotus, licet concedat de actu martyrij.
344. n. 1 & 2
Idem Sotus addit non fyre in conscientia tutum, qui conscius peccati non doleret, etiam si Deum diligeren Sed vt puto nec ipse martyr esset tutus, si conscius peccati non doleret: praesertim si post lethale vulnus miraculo sernaretur; nam tunc ad poenitnetiam sacramentalem teneretur; vt & ad baptismum si non esset baptizarus. Et idem dicendum de peccatore casu quo repente à Spiritu sancto raperetur ad actum dilectionis Dei.
345, n. 3, 4 & 5
Opponitur, quasi sit casus iste valde rarus. Eateor esse rarum, cum & Paulo in conuersione fuerit expresse dolor Similiterque Latroni in cruce dicenti, Memento mei Domine, &c. Qui casus licet extraordinarius, non tamen est impossiblilis; quod probatur ex eo quod charitas habet eam vim vt imperans expliscite actum doloris; ergo & camdem habet vt implicite. Hocipso autem quod est charitas, eum imperat implicite. Et ita in actu dilectionis contineatur implicite dolor de peccatis. Nec necesse est vt contineatur explicite sicut de voluntate subiicienti se in omnibus.Vnde concluditur non esse hoc priuilegium speciale actui martyrij.
345. n. 3, 4 & 5 & 346, n. 6, 7, 8, 9, & 10
Obiicit Sotus praecipue, vmun ex verbis Christi: Si poenitentiam non habueritis, omnes simul peribitis: Alterum ex verbis Diui Thomae. Ad primum respondetur comminationem hanc non habere locum in es cui Deus dedit aliquid poenitentiae excellentius. Et quidquid instet, priuilegum actui martyrij proprium spectat non culpae, sed poenae remissionem: Ideoque nihil inde concludit ad propositum. Ex loco viro Diui Thomae nihil proficis, vt facile patebit Lectori.
347, n. 11, 12, 13, 14 & 15
Multa praeterea obiicit Sotus tum ex Diuo Thomae, tum ex Augustino, tum ex Concilio Tridentino; quae omnia facile soluuntur.
347, n. 11, 12, 13,14 & 15 & seqq.
Actus electionis ex fine alieno semel bonus, nunquam potest essemalus; nec è contra: quod probatur.
89, n. 1
Actus electionis ex obiecto proprio semel malus, nunquam potest esse bonus: nec è contra, & probatur.
90, n. 1
Non potest actus de bono fieri non-bonus, nec de malo non-malus; etsi possit malus fieri per accidens non-malus desinendo in indifferentem per accidens; quod non posset bonus.
90, n. 1 & 2
Actus intentionis ex obiecto seu fine proprio indifferens non potest quidem esse bonus vnquam, sed tamen potest esse malus: de quo duplex affertur ratio; & explicatur quid sit obiectum indifferens.
90 & 91, n. 1 & 2
Actus intensionis ex proprio fine siue bonus, sine malus quacumque malitia mortali, aut veniali; sine etiam indifferens, nullam à bono medio bonitatem sumit.
91, n. 1
Actus intentionis malus ex medio mortaliter malo bonitatem nullam habere potest ex sine proprio, quantumvis alioqui bono.
91, n. 1
Actus intentionis malus ex medio licet solum venialiter malo, amittit bonitatem omnem, quam alioqui ex proprio sine bono esses habiturus.
92, n. 1
Actus electionis ex obiecto proprio malus, etsi solum venialiter; nullam ex vlla parte alia bonitatem habet: vbi ostenditur duu in obstetricibus AEgyptiacis fuisse intensiones; vnam bonam, alteram mendacio foedatam.
92, n. 1 & 2
Actus humanus internus partim bonus, & partim malus malitia posituae commissionis cuiuscunque, mullus est: etsi possit eius bonitas positiua stare cum nonulla venialis omissionis labecula: an vbi plura subtiliser obiiciuntur ab aliquibus; sed ipsis plene satis sit.
92 & 93 num. 1, 2, 3 & 4
Actus humanus indifferens in indiuiduo per se nullus esse potest: quanquam aliquis esse possit per accidens; & quomodo illud inteligatur.
93, n. 1
Nullus est per se indifferens in indiuiduo: Quod confirmatur ex verbis Christi Domini. Quomodo tamen esse possit per accidens actus indifferens in indiuiduo: vbi explicatur quid sit actualis in Deum conuersio; & quid virtualis; & quid habitualis: Quomodo habitualis saltem requiratur ad Deum relatio, ne actus sit malus, qui ex obiecto solum est indifferens.
93, 94 & 95, n. 1, 2, 3, 4 & 5
Actus moralis tum interior, tum exterior, vnus idemque simplex, si forte sumantur materialiter, ac per modum obiecti respectu alterius actus interni electionis aut intentionis; nullam habent intrinsece bonitatem vel malitiam ab illa electione vel intentione; sed solum vtcumque extrinsece, nempe per extrinsecam denominationem, & quidem satis impropriam. Vbi affertur ratio, quae probatur, & confirmatur: multa etiam obiiciuntur, quae facile soluuntur.
95, 96 & 97, n 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 & 8
Actus humanus imperatus siue internus, siue externus bonitatem accipit morlem ab actu imperante participatam, nec vllam aliam habet: quod probatur: & confirmatur ex Aug.
82, n. 1 & 2
Actus humanus externus moralem malitiam formalem non habet nisi extrinsece deriuatam ab actu interno imperante: Et ratio affertur.
83, n. 1
Modi quibus actus bonitatem aut malitam sumunt à fine, & à circumstantiis: & quid sint circumstantiae; & quae sint in genere circunstantia.
83, n. 2 & 3
Circumstantiae aliquae sunt actuum, aliae obiectorum; & hae non sunt circunstantiae nisi sint volitae saltem indirecte.
84, n. 3
Non omnium, qui graetiae cooperantur, actus boni sic praedefiniti sunt absolute, vt à diuina prouidentia procurentur per gratiam necessitatem: Quod probatur, & assignatur scopus propositionis. Quod secundo probatur, quìa efficacia gratiae est proportionata efficaciae voluntatis Dei.
830, n. 1 &2
Actus secundus gratiae operantis est de actu primo voluntatis. Quod confirmatur ex illo Scritpurae, alligauit vulnera eius. Que etsi possent videri coincidere cum doctrina Thomistarum; non ita tamen est; quia prae determinationi physicae applicata implicant in terminis. Quod & magis explicatur, quia sicut efficacitati causae secunda non obest quod aliquando concursum suum Deus negat illi exigenti; ita nec obest efficaciae gratiae, quod voluntas concursum suum neget Deo exigenti.
826, & 827, n. 20, 21, 22 & 23
Actus humani habent esse physicum prius quam esse morale. Ipsorum diuisio; vbi affertur quaedam obiectio, sed statim soluitur.
52, 53 & 54, numero 1, 2, 3, 4 & 5
Actius contritionis & dilectionis Dei tollunt auersionem à Deo. Tollunt quatum in bomine est, priuationem gratiae. Tollunt iniuriam & offensam. Nec obest quod iniuria & offensa sit infinita simpliciter; quiae horum actuum quoad hoc valor non est minor, quam sit gratiae habitualis
865 & 866, numero 5, 6, 7 & 8
Peccati formalitates omnes tollunt hi actus formaliter, & vnatn tollunt meritoire.
865 & 866, numero 5, 6, 7 & 8 9
Proponuntur obiectiones in contrarium, & siluuntur.
865 & 866, numero5, 6, 7, & 8, 9 10, & seqq.
Non omnium, qui gratiae cooperantur, actus boni sic praedefiniti sunt absolute, vt à diuina prouidentia procurentur speciali affectu per gratiam praescitam.
831, num 1
Actus voluntatis directus & indirectus quid?
56, n. 1
Exemplim vtriusque.
n. 2, 56, n. 1
Idem explicatur ex analogia cum motu locali.
n. 2, 56, n. 1
Vnde sit actus humanu: simplex aut compositus? Quod explicatur egregio exemplo. Vnde etiam amabilis deducitur consequentia.
n. 2, 56, n. 1
In actu humano supernaturali tria sunt, esse physicum, esse supernaturale, & esse morale; & ad ea triplex requiritur Dei operatio non aeque primo. Quod vt explicetur, supponitur quis sit effectus factus actione v. g. amandi Deum: & quomodo illi seu partibus eius nexis Deus tribuat esse, & quo ordine,
266, n. 1 & 2
Actus humani non physice compositi; sed metaphysice, & quae corum constitutiua.
1, n. 1
Actibus voluntatis quid essentiale.
3, n. 1
Actus voluntatis alius effeicax, alius inefficax.
4 n. 3
Actus humani duplicis ordinis, naturalis videlicet, & supernaturalis ob duplicem vitam.
277, in praefat.
Actus humani secundi ordinis supernaturales supernaturaliae supponunt sui principia: de quibus hic agitur.
277, in praefat.
Vt intellectus v. g. eleuctur ad actum fidei, necesse est vt à vi eleuante agatur ipse intellectus.
278, n. 1
Actus primus voluntatis, est actus secundus gratiae operantis. Hinc ratio cur physica praedeterminatio teneat se ex parte actus primi. Quae omnia congruunt cun doctrina Augustini.
825, n. 18 & 19
Quomodo actus idè sit voluntarius & involuntarius?
4, n. 5
Quomodo actus oppositi duo essent aeque involüntarij?
4, n. 5
Actui externo esse potest bonitas vnae prima, & altera secunda.
85, n. 8
Actui externo bonitas secunda potest esse à circumstantiiis, non autem prima: Actui interno simplici vel composito prima bonitas non est à circumstantiis.
85, num. 9
Ad actum indeliberatum est necessitas, non ad deliberatum consensum; quia facultas ad non consensum manet in sensu composito: manet autem in sensu composito, quiae manet in sensu diuiso. Quod confirmatur ex Conciliis, & ex Augustino. Ad quod refellitur euasio quedam; & inde vrgetur efficaciter ad propositum. Alius in idem affertur Augustini locus. Quod totü confirmatur ex Prospero & Anselmo.
476 & 477, n. 1, & seqq.
Vnde sit bonus actus, & vnde malus? vnde sit rectus vel denians?vnde sit meritorius vel contra? vnde sit actus apud Deum meritorius, vel contra?
128, n. 1
Metaphysicum est & physice falsum, quod aliqui cogitant naturale in actu praesupponi ante supernaturale: net in hoc locum habet abstractio: Intentum preterea probatur ratione.
279, n. 1, 2 & 3
Gratiae supernaturales plurimae diuersi generis sunt principium effectiuum actuum humanorum ordinis supernaturalis.
280, in praefat.
Gratia innocenti Adamo data fuit vel proxime sufficiens, vel saltem remote cum spe ex parte Dei cetissima suffientis proxime ad perseuerandum in innocentia, & institia originali. Quod probatur, quia adiutorium sine quo non posser, est adiutorium cum quo posset. Item quia syncere Deus & efficaciter voluit perseueratiam Adami.
414, n. 1 & 2
Adamus Adam.
 
Fontem gratiae omnis in Adamo sic ante peccatum vt post, fuisse Christum, est elarum in hypothesi, quod Adamo licet non peccante, Christus esset venturus. Que hypothesis probata fuit cap. 21, prop. 6.
415 n. 1 & 2
Obiicitur in contrarium locus ex Ioannis 3, qui locus folvitur; sed praeter datam solutionem; sequeretur Christum non esse causam motiuam siue meritoriam nostrae praedestinationis: sed hoc est falsum; quia Christi praedestinatio est nostrae causa exemplaris & meritoria. Et quia sicut non sit ingitum nisi per ignem; ita nec adoptio filiorum nisi per fil. naturalem ex Diuo Thoma. Adde quod ex Apostolo, prima bendictio est per Chrisrum, qui elegir nos in ipso vt essemus sancti. Et consentit P. Labat. Vbi vt probetur sequela maioris, supponitur Augustini definitio praedestinationis.
415 & 416 n. 3, 4, 5, 6 & 7
Argumentum efficax probans Christum non esse causam meritioriam nostrae praedestinationis, si non erat venturus nisi peccato posito; quatenus Christus ea hypothesi non esset nisi medium implendae praedestinationis antea factae, vt clare ostenditur: & sic non fuisset Christus primus praestinatus; sed à contra ultimus. Vbi solutiones plurismae ad praedictum argumentum datae reiiciuntur.
415 & 416 n. 3, 4, 5, 6 & 7 n. 8, 9 & 10
Solutiones aliquae ad praedictum argunentum datae reiiciuntur.
417 & 418, à n. 11, ad n. 15
Altera solutio refertur ac reiicitur.
418, à num. 15, ad 17
Tertia solutio refertur & reiicitur.
419, à n. 17 ad 19
Alius quidam dicendi modus refertur & reiicitur.
420, à n. 19, ad n 31
Alio modo vrgetur superius argumentum.
423, à n. 31, ad n. 35
Confirmatur eadem doctrina autoritate sanctorum Doctorum.
424 à n. 35, ad n. 46
Confirmatur adhuc eadem doctrina ex verbis Diui Thomae superius relatis, quae hic vrgenda suscepi, vt ibi dixeram.
426 & 428, à n. 36, ad n. 62
Adamus vt in innocentia, & institua originali perseuerare posset, indignit gratia supernaturali. Quod probatur ratione theologica; & ex Concilio Arausicano.
484, n. 1
Hominem in tertio statu qui est, sub iustitia innocentiae, nempe Adamum hinc tentatum, & hinc nihilominus habentem auxillia dad resistendum: eumdemque ex se non magis postulatem praedeterminari ad malum quam ad bonum: nec valentem inchoare determinationem.
484 n. 1 n. 14 & 15
Quare Deus prior determinat ad malum? & de hoc quaro, an motiua proxima causa sit ex parte Dei tota, vel tota ex parte Adami? quia non est medium; Si tota ex parte Dei; ergo hic actus malus habet autorem Deum, non Adamum. Nec videtur licitum resistere Deo praedeterminanti, sicut nec inspiranti. Quantae. hic angustiae Adams innocentis. Si tota ea causa fuit ex parte Adami: an propensio culpabilis? sed hoc. est impossibile, quiae sic peccasset antequam peccasset. Si propensio ex infirmitate: ergo infirmuim & innocentem Deus prior impulit in ruinam; sed hoc repugnat Dei bonitati.
639, n. 16, & seqq.
Solutiones ad hac argumenta afferri solitae expenduntur,
à n. 21 pag. 640, ad n. 36 pag. 645
Alia expenditur solutio ad argumenta numerorum
16 & 17. à n. 36 pag. 645, ad n. 48. pag. 649
Alia expenduntur solutiones tres quatuorve ad argumenta corundem numerorum
16 & 17. à n. 48. pag. 649. ad n. 66, pag. 674
Expenditur denique solutio, & solutionis expositio R. P. Labat recens edita, cadens in argumenta numeri
18. à numero 66, pag. 654, ad numerum 1. pag. 660.
Expenduntur argumenta Thomistarum recensita propositione 2.
à n. 1 pag. 660, ad n. 13, pag. 664
Expenduntur alia sex rationes confirmatius concursus praeuij.
à n. 13 pag. 664, ad n. 17
Deus non determinat ad indiuiduum intrinsece; imonec extrinsece ponendo aliquid in effectu vel actione: sed alio modo faciliori. Nec ideo sequitur, causam non esse totalem totalitate effectus, imo ad hoc fore inutilem praedeterminationem. Vbi respondetur ad loca Dius Thomae.
664 & 665, n. 14, 15, 16 & 17.
Expenditur praedet, physicae probatio sumpta ex autoritate Conciliorum & Diui Thomae.
à n. 25 p. 668, ad n. 1 pag. 673
Canones Arausicani & Mileuitani nihil pro physica praedeterminatione; sed plurimum contra eam facit vox valeamus in Mileuitanu: quamvis eo Canone importetur gratia praeneniens, non tamen physice praedeterminans. Vbi respondetur ad argumentum ex autoritaete Tridentini ductum.
n. 25 pag. 668, ad n. 1 pag. 673
Expenduntur argumenta Thomistarum recensita propositione quaerta: simulque vnum aliud hic recensendum.
à n. 1 pag. 673, ad n. 7 pag. 674
Argumentum aliud soluitur.
674 à n. 7, ad n. I pag. 679.
Solutiones à Thomistis ad argumenta contra physicam praedeterminationem facta concinnatae, & prop. quinta recensitae expenduntur.
à n. I pag. 679, ad n. I pag. 689
Expenduntur solutiones dari solitae ad argumentae; quae fiunt contra gratiam physice praedeterminantem, quae sunt septemdecim.
à n. I pag. 689, ad n. I pag. 704
Adam non amisit ius ad auxilia rigorose necessaria seruandae legi naturali, quia Deus non iubet impossibilia; & Deus ea auxilia debet sibi ac suae laudi.
433, n. 10
Aliqua Adamo data auxilia fuere efficacia, ac non solum sufficientia; nam antequam peccauerit, aliquid fecit boni, quia fuit tempus intermedium nonnullum, vt ostenditur.
404 & 405, numero 1, 2, 3, 4, 5 & 6
Toto ergo illo tempore aux fecit male, aut fecit bene: At non male, quia sic peccasset ante primum peccatum. Item, ante formationem Euae, vel Adam se conuertit in Deum, vel non: at non hoc; quiae primum peccatum fuit suadente Eua: ergo se conuertit in Deum, & sic fecit aliquid bonis: ergo habuit auxilium efficax; habuit auxilium sine quo non; habuit & auxilium Quo: & sub auxilio Quo, relictus fuit in manu consilij sui: imo si per auxilium sine quo non, perseurasset vt poterat, habuisset eo ipso auxilium Quo.
405 & 406, n. 7, 8, 9, 10, 11, 12 & 13
Obiicitur, quasi Augustinus doceat nen habuisse adiutorium Quo: sed non in eo sensu sumpsit Augustinus eos terminos, sine quo non, & Quo. Referxntur Augustini verba, quae sat de adiutorio ad perseuerandum intelliguntur.
405 & 406, n.7, 8, 9, 10, 11, 12, & 13 & 408, n. 14, 15, 16 & 17
Adam indiguit & donatus fuit auxiliis actualibus ex Augustino & ex Diuo Thoma.
402 & 403, n. 1, 2, 3 & 4
Adamo syncere Deus voluit auxilia dare ac dedit ad perseuer andum.
403. n. 5
Sicut homini lapso, sic à fortiori Adamo stanti ea intentione tribuit auxilia, vt quod iussum est faciat.
403, n. 6
Cur potius cognitionis fuerit quam voluntatis gratia praeueniens in Adamo innocente: Quae gratiae Adami fuit excitans, fuit & operans, quamvis non in Adamo fecerit affectum indeliberatum.
403 & 404, n. 1, 2, 3
In Adamo secus ac in nobis nulla iustificationem pracessit gratiae actualis, & nulla quae supponeret ius quod ad eam erat ex vi iustitiae originalis.
404, n. 4
Gratia in Adamo faciebat vt faceret; quanvis non omni modo quo in nobis ergo in Adamo fuit operans.
404, n. 5
Adam suo peccato amisit ius ad vitam aeternam fundatum in originali iustitia; quia per peccatum mortale amisit ipsam iustitiam: & simul amisit ius ad gratias actuales; & ius ad prouidentiae suauitatem; & ad pacem internam, rectumque ordinem facultatum.
431, n. 1, 2 & 3
Adam amisit pro se ius quod est ex innocentia naturali; non illud tamen amisit pro posteris; qui baec innocentiae est cuisque personalis in ordine naturae: istud enim est vtriusque innocentiae discrimen in suo ordine.
431 & 432, n. 4, 5 & 6
Gratia Adami fuit dispar tum in quatuor, cap. 34, prop. 5, n. 33, 34, & 35, expositis; tum in modo auxiliandi, vt munt explicandum est.
473, n. I
Triae hic explicantur discrimina in modo auxiliandi.
473 n. 1, n. 2
Sicuti nunc actus nostros tenemur in sinem bonum referresita Adam innocens in Deum vt finem supernaturalem.
483, n. I
Adami gratia dispar à nostar quadrupliciter; proptercaque Deus modo speciali nunc facit vt faciamus; quo non faciebat in Adamo.
411 & 412, num. 33, 34, 35 & 36
Duplex Augustiniana diusio adiutorij Quo, & sine quo non: vbi afferuntur Augustini verba quoad secundam diuisionem; cuius vtroque membro gratiae inrelligitur iuuare in genere causae efficientis.
474, n. 1 & 2
Gratia medicinalis secundum hanc diuisonem non est adiutorium Quo, ised solum sine quo non.
475, num. 3
Nec secundum hanc diuisionem, nec secundum alteram gratia est adiutorium Quo: ergo absolute non ex Augustino gratia medicinalis est adiutorium Quo.
475 num 4
In his diuisionibus nihil est quo gratia dicatur necessitans; imo è contra.
475 n. 5
Gratia singulis occasionibus inuans tam est, ex hac Augustini doctrina adius, sine quo non, in hoc statu naturae quam in illo, saluo speciali modo, de quo
n. 9 475. n. 6
Opponitur in contrarium Augustinis diuisio: sed reponitur, ibi non diudi adiutoria gratiae, sed solum adiutoria perseuerantiae: Hint mirum cur hec Iansenius obiiciat sic infirmate.
475. 7 & 8
Gratia nunc est adiutorium sine quo non, & quo, sicut in Adam, nune speciali modo.
476, n. 9
Adiutorium.
 
Adiutorium sine quo non, iuuat in genere causae efficientis.
409 & 410, n. 25
Per adiutorium Quo, intellexit Augustinus adintorium in genere causae formalis.
409 & 410, 26
Perseuerantiae adiutorium est ad perseuerandum, sunt beatitudo ad esse beatum in genere causoe formalis, Vbi Augustinus mentem hanc suam esse aperit ipse clarius. Hinc respondetur obiectionibus, fuisse Adamo adiutorium Quo in genere causae efficientis; quin & in genere causae formalis quoad perseuerartiam in sanctis Angelis; & in ipso Adamo quoad actus bonos, &c.
409 & 410 & 411, num. 27, 28, 29, 30, & 31
Distinctionem adiutorij fine quo non, & Quo, non nist hoc loco vsurpartit Augustinus, & nullus alius ex Patribus.
409 & 410 & 411 32
Potuiego quidem adiutorium Quo sumere in genere causae efficientis; sed non perinde potuit Iansensus, vel alij: Et non nisi contra mentem Augustini est, quod fine quo non sumitur pro sufficiente, quale nunc est. Que omnia confirmantur, annotato quod alia occasione Augustinus distinxit adiutoriae fine quibus non, & Quibus:
409 & 410 & 411 n. 37, 38, & 39
Quid sit esse adiutorium Quo, & sine quo non?
806, n. I
Gratiae sufficienti proxime, nihil nisi solae voluntas humanae deest, ne sit adiutorium quo, vt videtur ex terminis exidens,
409 & 410 & 411 n. 2 & 3
Videtur reprehendendus modus quo hic ego sumo adiutorium quo, & sinequo non. Et explicatur quomodo Augustinus adiutorium quo sumpserit in genere causae formalis; & fine quo non, in genere causae efficientis.
409 & 410 & 411 n. 4
Non reprehendendum quod vtrunque ego supmserim in genere causae efficientis, vt sumunt passim qui locum illum obiiciunt.
807, n. 5
Affectus.
 
Affectus supernaturalis requirit principium sui actium ciusdem ordinis, et si non totale.
279, n. 1
Quodnam sit humanorum actuum supernatur alium principium effectiuum.
279, n. 1
Amor.
 
Amor simplex seu voluntas quid?
54, n. I
Anima.
 
Anima per gratiam factae sanae dum operatur vt sana, Et actus eligendi, operatur anima in virtute charitatis quae ad id facta est sana.
307, n. 8, & 9
Aliqua supponuntur ex Doctrina Diui Thomae; & affertur discrimen habituum intellectualium acquisitorum ab infusis.
307. n. 10
Gratia habitualis est in animae quid permanens.
860 in praefat.
Appetitus.
 
Appetitus & voluntas communicant sibi mutuo suos motus velut per sympathiam; vbi affertur exemplsum de duabus fidiculis, & de impressione facta in chirothecam.
28, n. I
Appetitus non mouetur saltem immediate solae speculatione boni, si non adsit delectatio: vt puero bellaria offeras non alias gustata.
28 n. 10
Inde fit vt simile species voluntatem sicut appesitum non moueant, nisi delectationem afferant, non quod non possit rationis ductu in bonum honestum se ferre voluntas; sed quo per huiusmodi species non possit se ferre amore honestatis, nisi ex ipso honesto accepta delectatione.
440, n. 11
Non in appetitu solum, sed in voluntate est peccati fomes: & inde infirmitas nostra magna, quod non nisi delectatione ducatur volumas.
413, n. I
Decuit vt natur a innocens esset ab eo malo libera.
413 n. 2
Appetitus sensisiuus mouet sympathesice rationalem: sensisinum autem ipsum mouet pariter sympathetice non modo voluntas, sed etiam alienus in alio homine existens appetitus corporeus. Vbi egregia affertur similitudo.
48, n. 1
Pari modo se habent duo in diobus hominibus appesitus: cuius rei ratio sumitur à specie: idque experientia docet in Concionatore agente pathetice.
48 n. 2 & 3
Apprehensio.
 
Sola apprehensio appetitui corporeo sufficit.
32, n. I
Arbitrium.
 
Facultas arbitrij velut proprij consilij manus correptae paralysi sanatur per Christum: hoc est recuperat sensum & motum; nempe sensum castum, & motum rectum. Ubi probatur solum, quod motus hic sit liber libertate indifferentiae; & quidem ratione gratiae meditinalis.
453, n. 1, 2 & 3
Infirmitas arbitrij secundum indifferentiam est, quod sit impotens ad bonum, gratia sanando efficit vt sit potens: ergo sanando facit esse liberum libertate indifferentiae.
453, n. 1, 2, & 3
Nec obest quod gratiae medicinalis tribuat velle ac facere; non autem solum posse &c. tribuit enim non solum posse, sed etiam velle é facere; quamvis non auferat posse non facere; alioqui Christus non esset reparator; sicut medicus qui manui motum daret ab extrinseco: & quiae data potestate faciendi quae decrat, simulque relicta potestate non faciendi quae aderat, sanatur libertas ad vtrumlibet; alioqui esset, sicut vbi pessimus medicus morbum vnum sanat alio morbo: & non ageret Deus suauiter, si potestarem non faciendi non auferret: agit vero Deus vt potenter, ita suauiter: & suauitasem prouidentiae etiam in hoc statu post lapsum commendat Augustinus: & non est ratio cur dicatur Deus in boc statu non sic suauiter agere.
453, 454 & 455, n. 4, & seqq.
Augustinus in Medico Christo agnoscit Omnipotentiam, & synceram voluntatem conditionatam.
453, 454 & 455 II
Ad gratiae collationem nulla conditio expectatur; sed solum ad eius effectum.
453, 454 & 455 12
Hoc modo Christus Medicus patitur in aegroto potestatem non volendi curari: Ergo sanitas per gratiam collata complectitur vtramque potestatem.
456, n. 13
Homo per liberum arbitrium est imago Dei ex Tertul. Ambrosio, Hieronymo & D. Thoma; & adstipulatur Aug.
132, n. 2
Liberum arbitrium sanatum est idem cum illo quod fuit sanum: ita & D. Thomas coactionis vocem & necessitatem vsurpauit pro simplici necessitate: vnde intelligitur, qua vtendum sit distinctione tum in Augustino, tum in Diuo Thoma.
193 & 194, n. 30, 31 & 32
Quomodo Deus ostenderit quid posset liberium arbitrium; & nunc ostendat possit suae gratiae beneficio.
466, n. 40
Argumentum.
 
Argumenta praecipua afferuntur, quibus praedeterminationis absoluta in causis tum necessariis, tum liberis indigentia probatur hinc ex natura rei, hinc ab autoritate, & primo quidem diui Thomae, cuius duplex ratio in lucem prodit, quae vtraque confirmatur.
595 & 596, n. 1, 2 & 3
Attritio.
 
Attritio cum sacramento Poenitentiae sufficiens est ad gratiam habitualem iustificantem dispositio.
332, n. I
Potest attritio alia aliae esse perfectior.
333, n. 7
Augmentum.
 
Sicut inutile foret augmenti genus in anima rationali ad augendas vitae naturalis conditiones; ita in gratia ad vitae supernaturalis: Iunge enim ex hypothesi decem animas uni corpori: illae facient esse magis hominem, vt facile probatur. Ergo sicut homo decen animarum non esset magis homo, quam sit homo vnius animae; itae nec esset quis magis iustus ex habituali gratia duplici, triplici, & c. Ergo sicut anima rationalis absque intrinseco sui physico augmento per atates operatur & facit rationalem vitam perfectiorem; itagratiae habitualis per varios incipit, prosuit, & perficitur. Quo modo anima charitatem seu vitam spiritualem participat magis magisque;
365, n. 52, 53, 54 & 55
Augmentum istud intrisecum agnouit Diuus Thomas.
365 n. 59
Ex praedictis speciebus habet charitas augmentum quodammodo sui physice intensium, ratione habitus naturalis per se acquisiti, & ratione alterius in parte sensitina similiter acquisiti, quatenus habitus supernaturalis non dat facile posse, & ideo sumenda est aliunde ea facilitas. Vbi fauet Psalmistae locus. Et pro dicto physico augmento sumpto ex speciebus facit quod sanctitatis siurnae indefectibilitas oritur ex iudicio diuino practico rationis. Irem facit, quod naturales habitus non alio modo crescunt.
365 n. 59 & 368, n. 60, 61, 62 & 63
Quodnam & vnde sit charitatis augmentum morale?
368, n. 64
Augustinus.
 
Augustinus per bonam boluntatem; intelligit actualem.
407 & 408, n. 18
Augustinus per adiutorium fine quo non, intelligit habitualè ex parte voluntatis; licet actuale ex parte intellectus.
408, n. 19, 20 & 21
Item Augustinus intelligit quod pro voluntate non aliam addiderit motionem; & sic illustratio non erat vt faceret facere; quia eo adiutorio non egebat voluntas. Itaque adiutorium fine quo non, erat in genere causae efficientis. Quodo autem Augustinus vocat Quo, intelligit in genere causae formalis.
408 n. 22, 23 & 24
Auxilium.
 
Gratia medicinalis efficax necessitans, nec in ratione auxily, nec in ratione beneficij major, minorve esse potest respectu vnius & eiusdem propositi effectus: I quiae gratia hac nec maiorem, nec minorem afferre potest necessitatem. Secundo quia ca gratia non est quoad effectum Dei maior in se, vel in fructu: at gratia necessitans, nec in se, nec in fructu potest esse maior.
562, n. I, & seqq.
Effugium circa hoc, quasi ad maiorem v. g. concupiscentiam detur principium necessitatis maius: quod tertiò refutatur.
562, n. I, & seqq.
Potest instus mereri de condigno auxilia gratiae quaecunque necessariae sunt, vt possit perseucrare; idque vel munc, quia subest illi ad hoc Dei, factae promissione, fidelitas obstricta.
882, n. I
Quid sit gratiar esse maiorem in ratione auxilij: quidve minorem.
808, n. I
Fieri potest vt minor sit efficax, & non maior. Quod probatur ratione; & ex Tridentino dicente posse dissentire, &c. Et nihil distinguente; sed vniuersim de omnibus pronuntiante. Obiectiones sunt alibi solutae.
808 n. 2, 3, & 4
Quid sit auxilium sine quo non, & Quo?
392, n. I
Auxilium gratiae sufficientis est sine quo non potest fieri.
392, n. I
Neque hoc dici potest de efficaci: nam si rigorose dicatur sine quo non fit; ipsum quo fit, erit simul fine quo non sit.
393, n. 2 & 3
Gratiae efficax est auxilium quo, provt effectum actu sequuturum connotat; estque in genere causae efficientis.
393 4
Dicta hactenus de gratiae diuisionibus extenduntur ad gratiam nature sanae, vt naturae lapsae.
393 n. 5
Gratiae medicinalis auxilium quodvis efficax, dici potest (si opus est) in bono & non prorsus improprio sensu, voluntatem humanan applicare atque determinare; imo praedeterminare, etiam physice, ad agendum non modo voluntarie, ac sponte, sed etiam libere, atque meritorie. Vbi explicatur modus quo voluntatem gratia applicat ac detereminat physice, salua libertate. Fit in contratium obiectio, quae facile soluitur.
à n. 1 pag. 813, ad n. I pag. 815
Auxilium efficax proedeterminans physice non magis ad medicinalem, quam ad sanitaris pertinet gratiam: imo non magis ad hanc, vel ad illam videtur pertinere, quam ad generalem ordinarij immediati concursus rationem. Quod probatur. Tum praecluditur effugium.
607, 608 & 609, n. 1, & seqq.
Auxilium actuale non est vis permanens; nec est actus indeliberatus; sed est qualitas & motio virtuosa. Quare su qualitas, vbi duplex affertur ratio.
563, n. 6 & 7
Auxilia gratiae medicinalis sunt inclinationes ad faciendum determinate bomum, à quo faciendo auersit concupiscentia. Vbi praecluditur locus obiectioni.
812, n. 8 & 9
B
 
Baptismus.
 
Sicut in Baptismo virtutes omnes infunduntur; ita in iustificatione.
357. n. 19
Beatitudo.
 
Si profici posset in beatitudine, non esset beatisudo. Quid de Henoc & Elia?
881, n. 13
Beneficium.
 
Gratiae medicinalis efficax non est per se loquendo, quoad rationem beneficij, major in actu secundo, quam sit sufficiens. Vbi ostenditur, quid sit gratiam esse in ratione beneficij maiorem. Ratio propositionis.
809, num. I
Gratiae est maior in ratione beneficij, quiae datur indigno; & in ratione auxilij, quiae sunt modo vires minores: Fit autem compensatio per auxilium gratiae siue auctum, siue multiplicatum. In hanc rem ait Apostolus: Fidelis Deus, &c.
446, n. I, & seqq.
Tribus praecipue modis gratiae sumitur. I, pro Dei amore. 2, pro dono Dei gratuito. 3, pro beneficij remuneratione, quamvis improprie. Sumendae deinceps secundo modo late; imo strictius pro dono gratuito supernaturali, per Christum.
282, n. I, 2, 3 & 4
Bonitas.
 
Actus humanus bonitatem moralem formalem sumit ab obiectua illa sola, quam ratione eius, ac propter ipsammet respicit.
80, n. I
Que sint principiae ex quibus bonitas aut malitiae moralis in actum deriuatur, velut à primis fontibus; & cur obiectum sit principium bonitatis.
76, in praefat.
Bonitas duplex, obiectina & formalis.
76, in praefat.
Esse bonum aut malum sunt differentiae specificae in esse moris.
76, in praefat.
Proxima bonitatis moralis moralis regulae extrinseca, est indicium practicum. Explicatur ex D. Thomas quid & quale sit iudicium illud practicum? quare sit proxima regulae? quare extrinseca?
99, n. I & 2
Bonitas vel malistia formalis quid sit; & quomodo praesipponatur formali.
77, n. I
Bonitas physica est persectio at que integritar entis naturalis.
77, n. I
Ens morale quid?
77, n. I
Bonitas moralis idem quod honestas, malitia moralis è contra.
77, n. I
Bonitas moralis obiectiua est ipsa obiecti physica bonitas & recta rationi conformis: Ex opposito malitia moralis objectiua est ipsa obiecti physica bonitas vt difformis restae rationi: quod explicatur similitudine.
77, n. I
Quid in re & in conceptu bonitas moralis: vbi aefferur autboritas D. Thomae, & soluitur aliqua difficultas.
77, n. I
Sicut obiectum actui, sic obiectiua bonitas formali praesupponitur: & sicut obiecti bonitas physica praesupponitur obiectiue morali.
77, n. I
Actus humanus bonitatem habet physicam & moralem.
79, n. I
Quid bonitas moralis formalis? quid è contra malitia.
79, n. 2
Bonitas finis est in ipso vt formae; in medio vt affectus.
65, n. I
Actus intentionis vnus simplex nunquam habet, nec habere potest bonitates morales plures specie distinctas.
87, n. I
Suprema & prima bonitatis formalis regulae extrinseca, est recta ratio, item eterna, & voluntas Dei: quod quomodo sit intelligendum explicatur: item explicatur mens D. Thomae circa hoc.
97, n. 1 & 2
Bonitas primae est ab obiecto specificante physice.
84, num. 6
Bonum.
 
Inteilectus bonum & malum cognoscens mouet voluntatem vt se moueat hinc amore, hinc odio.
26, n. I
Qui modus dicendi etsi vulgaris, metaphoram sapit; sed quoad rem est physicus, & ad physicam reducendus; estque id necessarium; quia si voluntas, vt dicitur coeca est, quid ei prodest quod intellectus sit perspicaex; sed hic modus refellitur.
26 & 27, n. 1 & 2
Bonum idem non quà finis potest velleitatem seu complacentiam spectificare. Ubi ostenditur quotuplex intentionis finis; vnum tamen hi duo fines constituuns; vnde specificitur complete physice intentio.
63, num. 3
Dum proponitur voluntati honum, mouetur; Ita homo, demon, Angeli custodes & Deus possunt mouere.
47, n. 2
Voluntas non potest sumplicibus bonis duobus, etiam si sumptis vtcumque per modum vuius, incumbere actu directi affectus vnico simplici: vnde statim ratio.
61, num. 1
Voluntas duobus modis minus bonum praefert maiori.
35, num. 9
Quid verum honum, quid apparens; & Ratio affertur à priori ex termino à Quo ad Quem.
61, n. I
C
 
Causa.
 
Habitualis gratiae iustificantis effectinae physice causa nulla est praeter Deum creatorem, quiae nulla est praeter Deum creatorem, quiae nulla causa creata potest creare etiam instrumentaliter: quod probatur ratione Diui Thomae.
318, n. I & 2
Nec obest quod idem Diuus Thomas non admittit Christi humanitatem causare gratiam virtute Diuinitaris adiunctae, quanquam non virtute propia. Nec similiter obest dum ait, gratiam instrumentaliter causari per sacramenta: imo tum ex illis, tum ex istis Diui Thomae verbis intelligitur mentem eius esse, vt sacramentae non sint nisi causae morales, quod ex verbis ipsius allaetis fit manifestum. Obüciuntur duo exempla, alterium de serra virtute Fabri; alterum de aqua calida virtute ignis, quibus fit satis. Tandem concluditur, nihil hac exemplae facere ad actionem physicam Sacramenterum. Retiner vero Auror pro se exemplum aque calefacientis.
àn. 3, pag. 318, ad n. 1, pag. 421
Causa libera habet in actu primo complementa duo, nempe ad duo opposita: & ideo est ad vtrumlibet potens ita complete, vt ei nibil desit previum actui secundo: idcoque est indifferens ad vtrumlibet; estque impossibile vt cum determinet complementum duplex, vel is à quo illud est; queve vi dicti complementi habet potentiam actiuam indifferenter: quod probatur.
148, 3, 4, 5 & 6
Causa secunda eget immediate concursu primae, quia non facit effectum vt ens. Thomistae dicunt, quia subordinatur in agendo sicut in essendo; & quia dependet; & quia Deus potest impedire omnes actiones creatioarum per solam suspensionem sui concursus.
592, n. 1
Causa naturalis non est nisi inchoatiue efficax Deo nolente concurrere; & similiter gratia, voluntate non parata ad concurrendum. Hac in re constant, quidquid sit de nomirne. Vbi duae circa hec difficultates opponuntur, sed diluuntur.
827, & 828, n. 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30 & 31
Causae necessariae non egent concursu praedeterminatiuo, similiter nec causae liberae; imo istis repugnat talis concursus. Obücitur in contrarium: ergo concursus Dei determinatur à creatura: sed exponitur discrimen concursus causis ad vnum determinatis praeparati; & praeparati causis liberis: tum respondetur necessarium esse, vt concursus causis liberis offeratur indifferens & indeterminatus.
263, n. 5, 6 & 7
Obiicitur 2, Ergo Deus non agit libere, sed necessario dum concurrit: sed oppositum ostenditur ad hominem.
264, n. 8
Obiicitur 3, Ergo Deus concurrit coeco modo, aut coeco modo, aut coeco modo applicat suam omnipotentiam: Respondetur, scientiam Dei valde differre à nostra; scit enim ab aterno scibile omne. Et, effectus causae liberae est in se bodie cognoscibilis immediate: ergo & heri: ergo & ab aterno: ergo cum in ipsius praesentialitate bodierna vidit ab aterno Deus, vt docet Diuus Thomas: ergo non suit necesse vt illum videret vi concursus.
266 & 267, n. 9, 10 & 11
Esse causain materialem ex qua, quid sit: quod explicatur magis in particulari; idemque ex Aristotele confirmatur.
321 & 322, n. 1, 2 & 3
Causa secunda non tribuit esse nisi subordinatum, & modo non nisi subordinato; licet absque physica praedeterminatione, saltem quoad effectus ordinis naturalis; imo & quoad effectus ordinis supernaturalis: in his tamen Deus exigit nostrum concursion cum in illis nos exigamus Diuinum.
618, n. 9 & 10
Causa necessaria est ad vnum determinata, quia non nisi ad vnum est completa in actu primo: & est determinata non actiue, sed passiue: actiue autem cani determinat agens extrinsecum.
147, n. 1 & 2
Causa secunda non facit effectum nisi secundum esse per accidens, quia non ex nihilo.
258, n. 1
Deus ad supernaturalia sic se gerit cum voluntate, sicut se in naturalibus gereret cum causis necessariis, si semper miracula faceret: Cuius rei ratio datur à priori.
269 & 270, n. 1, 2 & 3
Certitudo.
 
Certitudinem effectus futuri omnimodam infallibilem inducit quidem gratia proescita; sed non nisi moralem inducunt moraliter praedeterminans & congrua; quacunque illae multitudine intelligantur circae idem ingeminari. Explicatur sensus propositionis, cuius duae sunt paertes, que vtraque probatur. à n. 1 pag.
714, ad n. 1 pag. 717
Gratia efficax non solum factiua, sed ctiam factura, & quidem cum certitudine, nimirum antecedente, vet consequente. Est autern antecedens duobus modis: quod explicatur per modum definitionis, quid sit gratia necessitan:
547 in praefar.
Charitas.
 
Charitatem seu gratiam augeri per radicationem quid?
359, n. 29
Id genus incrementi rerum est secundum extrinseca physica, vel etiam moralia: sed secundum intrinseca physic, nec Diuus Thomas id docuit, nec potest intelligi.
360, n. 30
Et co quidem non aget charitas ad maiorem efficiendam iustitiam: vt probatur ex co quod id genus radicationis sit impossible: Quod confirmatur ex modo quo major in terra sit arboris radicatio: Confirmatur praterca ad hominem, ex co quod albedo panis post consecrationem manet intensior, & tamen baud radicatior, vtpote sine subiecto.
360 & 361, num. 31, 32, 33, 34 & 35
Neque suppletur quidquam in hoc per consecrationem, vt probatur euidenter.
361 n. 36
De augmento per radicationem secundum extrinseca aut moralia intelligi potest Apostolus.
361 n. 37
Opponitur, quasi voluntas possit esse magis disposita: charitas vero magis informet magis dispositum. Sed contra, quia dici id nequit quoad charitatis effectum formalem primarium; neque quoad secundarium. Reüciendus igitur modus ille radicationis, etsi alter astruatur, qui est secundum vim operandi magis haberi à voluntate.
361 & 362, n. 38 & 39
Obiicitur quasi actus charitatis fiant à proficiente perfectiores quam ab incipiente. Respondetur, actus provt sunt Dei super omnia dilecti non capiunt augmentum. Quoad autem hi actus sunt praecise Dei dilecti, capiunt augmentum; sed cos charitas facit sine sui augmento secundum intrinseca; vbi ostenditur quanam cos vi faciat.
362 & 363, n.40 & 41
Charitas incipiens non eget eo sui augemento physico intrinseco; neque etiam eo eget proficiens; nec eo eget perfecta.
363 n. 42, 43 & 44
Non sola charitas est principium physicum effectiuum corum actuum perfectiorum.
363n. 42, 43 & 44
Etsi voluntas non possit conatu suo vim superare gratiae mouentis; potest ci tamen respondere non ex equo: Et fiet actus intensior, si moueri se sinat. Sicut voluntas absque sui incremento, ita charitas potest magis & magis: Curus rei exemplum est in physicis.
363 n. 46, 47 & 48
Quocumque modo per additionem secundum intrinseca physica supponeretur crescere gratia iustificans, seu charitas; esset hoc illi tamen inutile ad cum effectum, qui est efficere magis iustum. Vbi ostenditur augmentum illud fore inutile. Sed vt magis probetur tum insufficientix tum inutilitas cius augmenti, ponat ex hypothesi Deus in anima gratiam duplicem, triplicem, &c.
364, n. 49 & 50
Deus operum & charitatis valorem acceptas per modum vnius.
369, n. 66
Deus charitatem infundens acceptat ad effectum qui est remittendi peccatum & iustificandi. Et nihil obest quin acceptet ad maiorem gradum iustitiae, amicitiae, iuris, &c. Quo incrementi genere charitas in suo subiecto magis magisque radicatur moraliter; quanquam & habeat aliunde modum aliquem radicationis physicae.
369, n. 66, 67, 68 & 69
Obiicitur, quasi augmentum gratiae iustificantis fieri non possit in genere cauaea efficientis nis à Deo. Vbi triplex affertur responsio. Tandem concluditur, argumentum sic à paritate sumptum, facere contra maiorem radicationem.
369 & 370, n. 70, 71, 72, 73 & 74
Charitas est gratia iustificans coniunctim sumpta cum fide & spe. Pro quae indistinctione Scotus argumentum Dius Thomae retorquet. Duplex affertur ratio reterquendi. Et si videatur Diuus Thomas repugnare; tamen ad obiectiones agnoscetur, & id esse verum, & quam id ipse non agre ferat. Multa itaque obisciuntur tum ex Augustino, tum ex Concilio Viennensi, quibus omnibus sit satis post nudam & apertam explicationem verborum tum Augustini tum Concilij. Multa insuper obüciuntur quasi ex Diuo Thoma, sed plures dantur solutiones ex ipsius doctrina.
à n. 1 pag. 308, ad n. 1 pag. 315
Charitate socia, et si non imperante actus virtutum omnium sunt meritorij, et si rentissiores habitu; & iustitiae augmentum quoad merentur quod merentur statim datur.
878, num. 2
Sicut ex Diuo Thoma charitas non augetur noua sui extensione ad obiecta; ita nec additione alicuius physici intrinseci. Quod probatur.
357 & 358, n. 22, 23 & 24
Circumstantia.
 
Medium est circumstantia respectu insentionis; sicut & finis respectu electionis.
84, n. 4
Circumstantiae obiectiuae sunt remote circumstantiae actuú.
84
Circumstantiae non censentur in genere moris, nisi sint volitae aliquo modo
84
Potest circumstantia bona augere actui simplici bonitatem, sed non potest nouam tribuere.
86, n. 13
Potest circumstantia mala angere actus malitiam; & addere nouam.
86, n. 14
Aliquae etiam circumstantiae minuunt bonitatem & malitiam.
86
Circumstantia obiectiua non tribuit primam bonitatem: nec par est ratio de malitia.
85, n. 7
Coactio. Cogo.
 
Cogendi vocem pro co quod est necessitare vsurpauit Augustinus vt Pelagíus & Iulianus: Imo promiscue tum in sensu necessitatis simplicis, tum in sensu proprio: & hac in re, non bene colligit Iansenius ex Augustino, non esse necessitatem, nisi coactionis.
190 & 191, n. 25 & 26
Augustinus non reprehendit Iulianum aut alios, quod coactionem vsurparint pro necessitate simplici, sed solum opponit tria hic enunerata, & praesertim gratiae necessitatem, vt est manifestum in decursu desputationis, vbi Augustinus Iulianum non reprehendit de vsu illus vocis.
190 & 191, n. 25 & 26
Coactio quid & quotuplex?
5, n. 2
Quo sensu D. Th. & aly negent coactionem voluntatis physicam esse possibilem; & quo sensu tamen sit possibilis, nempe per coactionem moralem.
7, num. 2 & 3
Coactio physica explicatur similitudine lapidis sursum proiecti, qua similitudo explicatur.
7 & 8, n. 4
Coactio physica per extraordinariam Dei potentiam est possibilis: vbi circa hoc sit difficultas, sed remouetur.
8, n. 5
Quinam actus contrarij sufficiant ad coactionem phisicam? vbi multiplex difficultas proponitur, quae & multipliciter remouetur,
8, n. 5
Probatur coactionem physicam esse possibilem gradatione: primò ab appetitu lapidis innato ad elicitum bruti; & ab hoc ad elicitum corporcum hominis; & ab hoc ad elicitum voluntatis.
7, n. 6 & 7
Quomodo voluntas cobibeat actus appetitus corporei; & explicatur modus quo Deus voluntatem posse: physice cogere: si autem ad volendum physice cogeretur,esset volens physice non moraliter.
7, n. 6 & 7
Physica voluntatis coactio nullam continet repugnantiam contradictionis: imo de facto voluntas in damonibus physice cogitur; nam si torquentur, fit per alligationem.
9, n. 9
Damones habent in voluntate actum doloris, ad quem si non cogerentur, excuterent cum alio actu efficaci quod est exemplum physicae in illis coactionis,
10, n. 9
Cogitatio.
 
Quomodo sancta cogitatio moueat, & gratis cooperans eleuet.
378, n. 21
Cognitio.
 
Cognitio comparatiua quid? & quo modo Beati mouentur ad mandum vi visionis? vbi affertur experientia, & ratio formatur ab appetitu ad voluntatem.
32 & 33, n. 1 & 2
Cognitio est saltem materialiter comparatiua.
32 & 33, n. 1 & 2
Cognitionem, qua voluntas mouetur, necesse non est esse efficaciorem; sentiunt tamen aliqui praerequiri iudicium practicum determinans: at voluntas neque quod creata sit, neque quod indifferens co indiget; quod in Deo non requiritur; alioquin esset fataliter vt in indicando, ita in volendo determinatus; imo dici posset Deum suisse deceptum, si ninquam ageret siue eligeret libere, nisi ex tali iudicio. Pratereo, voluntas non esset potens ad vtrumliber: quod confirmatur per dilemnae: & quia non esset discrimen electionis liberae à necessaria. Vbi soluuntur multae in contrarium obiectiones.
33, 34 & 35, n. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 & 8
Cognitionem esse radicem libertatis quid sit? vbi octo ad cam explicandam requiruntur conditiones. Non sufficit si sit secundae mentis operatio. Non sufficit si sit comparatina. Non sufficit si sit reflexa. Non sufficit si sit descursiua. Non sufficit si sit consultiua. Requiritur vt sit honesti vel iurpis. Non sufficit nec requiritur esse efficaciorem. Requiritur & sufficit esse indifferentem.
44 & 45, n. 1, 2, 3, 4 & 5
Homo mouet se cum cognitione finis, & circunstantiarum, quae assignantur.
2, n. 2
Complementum.
 
Complementum quod est indicij indifferentis non est totale, nam conuenit amentibus: ostenditur vnde sit iudicium indifferens; quod in amente crudito non est indifferens ratione motionis.
pag. 151 & 152, num. 3 & 4
Quodnam proprie est iudicium indifferens?
151 & 152, num. 3 & 4
Concupiscentia.
 
Concupiscentia facit magis voluntarium & quomodo? quomodo involuntarium? & quomodo non-voluntarium.
11, n. 2
Quomodo faciat magis involuntarium, aut minus voluntarium: & quomodo in praxi id agnoscetur.
11, n. 2
Concupiscentia potest minuere cognitionem, & catenus rationem liberi moraliter sumpti.
24, n. 3
Cognitum.
 
Nihil volitum quin cognitum; & nihil liberùm quin volitum.
25, n. 1
Concurrere. Concursus.
 
Quid sit concurrere agendo, & quibus è duobus simul agentibus dicendus sit concurrere alteri?
267, numero 1
Ratio cur in actibus naturalibus bonis Deus potius dicendus sit concurrere.
267, n. 2
Concursus ad actus naturales est consequens respectu exigentiae ad quam Deus attendit: nam esset antecedens, si non Deus ad eam exigentiam attenderet.
 
Affertur ratio cur potius talis concursus dici debeat consequens quam antecedens.
266. n. 1 & 2
Homo in supernaturalibus dicitur potius cooperari Deo, quam Deus homini. Quo tamen modo liceat vt dicamus Deum concurrere & cooperari.
270, n. 4 & 5
Concursus Dei ad actus humanos supernaturales est vere & physice oper atiuur, non ideo tamen est nec esse potest praedeterminatiuus.
270, n. 2
Concursus Dei physicus quid?
271, n. 2
Sub eo non includuntur ea quae solum agunt metaphorice; nec ea quae per modum signi effecacis aut meriti; sed includitur modus agendi & mouendi excitando, hortando, terrendo, &c. quia ille modus et si moralis vocetur, est vere physicus; & magis in particulari probatur, illum esse reuera physicum physice agendi modum. Quod confirmatur ex natura actionis, quae est mouendi localiter: Cuius ratio valet in actione mouendi intentionaliter.
271, n. 2, 3 & 4
Duobus modis concursus Dei physicus potest esse antecedens: primo modo antecedens non requiritur: Secundo modo antecedens repugnat, ex co quod ad actus necessarios non requiratur concursus antecedens primo modo: & probatur nec requiri ad liberos ordinis pure naturalis, nisi intrinsece ordinentur ad finem supernaturalem.
261 & 262, n. 3 & 4
Quid sit concurrere ad actus in esse morali.
258. in praefat.
Concurrere ad actus humanos, est concurrere ad effectus.
258.
Concursus in naturalibus est ad effectus; sed in supernaturalibus est etiam ad actiones & actus.
258.
Concursus immediatus duplex, scilicet in effectum & in causam.
592, n. 2
Influxus in causam est praescius: qui adhuc est duplex; permanens aut fluens.
592, n. 3
Concursus gratiae habitualis effectiuus explicatur, ex eo quod is habitus sit iuxta Diuum Thomam animae sanitas & perfectio.
306, n. 6
Concursus Dei quid? vbi duo sunt distinguenda.
258, num. 1
Congruitas. Congruum.
 
Congruitas simplex non excedit prouidentiam ordinariam.
706, n. 4
Congruitas procurata pertinet ad prouidentiam extraordinariam.
707, n. 5
Potest iustus pro altero mereri de congruo primam gratiam, non tamen de condigne, quod solus potest Christus.
883, n.1
Coniunctio.
 
Voluntas ob sui cum appetùu coniunctionem non se mouet, nisi antecepto gustu, vel delectatione, vel molestia: idemque omnino foret in statu naturae purae.
441 & 442, n. 17 & 18
Conscientia.
 
Conscientia erronea ex ignorantia invincibili obligat positiue.
102, n. 1
Conscentia ex ignorantia vincibili erronea obligat solum negattue.
102, n. 2
Conscientia dubia quid? & quid scrupulosa?
102 & 103, n. 1
Qui sic dubius est vt practice non possit detreminare esse licitium, peccat faciendo.
102 & 103, n. 2
Qui practice potest determinare esse licitum, non peccat faciendo.
102& 103, n. 3
Quid scrupulosus, & quomodo possit quis id de se agnoscere, & quomodo teneatur dimittere scrupulos. Vbi multa sunt cauenda.
102 & 103, n. 4 & 5
Consilium.
 
Consilium vtile datum à nebulone respuunt Lacedaemonj; sed amplectuntur datum à viro cordato.
837, n. 1
Consultatio.
 
Consultatio quid? non est de fine, sed de medüs; non est de impossibilibus, nec de aternis, &c. sed est actus humanus.
54 & 55, n. 1
Contritio.
 
Actus non modo contritionis; sed etiam dilectionis Dei super omnia iustificaret solus perfecte, non insusa licet habituali gratia. Quod probatur ex Scriptura, & ex Augustino, & ex natura actuum charitatis & contritionis. Probatur secundo à priori, quia bi actus tollunt omnem peccati maculam, & iniuriam & offensam.
863 & 864, n. 1, 2, 3 & 4
Contritio est impossibilis etiam cum gratia necessitante ad eam; quia non est possibile retractare syncere peccatum suum. Quod confirmatur ex Aug. dicto. Nec potest esse in futurum efficax peccati retractatio; quia non potest esse absolutum propositum non peccandi.
568 & 569, n. 8 & seqq.
Contritio perfecta imperatur à charitate; alioqui non potest esse nisi imperfecta contritio. Et buius rei ratio redditur à priori. Hinc attritionis à contritione discrimen.
333, n. 4, 5 & 6
Contritionis duo genera, perfecta nimirum & imperfecta.
332, n. 2
Copia.
 
Copia libertatis moralis facit spontaeneum, & eius defectum coactum.
23, n. 7
Cor.
 
Gratia medicinalis efficax emollit cor dictrum: sed & sufficiens ita datur ad illud emolliendum, vt pensatis omnibus, que vel ex parte Dei sunt, vel ex parteauxily, nihil ei desit, quominus idem cor in facto foeliciter emolliat. Ostenditur quid sit emolliri cor durum.
805, n. 1
In doctrina Augustini emollitio non fit necessitando, nec physice pradeterminando.
805. n. 3
Creatura.
 
Creatura esti innocens innocentia naturali ius posituum directum nullum habet erga Deum: Decuit tamen Dei bonitatem & sapientiam; vt illic sic innocenti auxiliae tribueret, quibus posset consensance suae naturae se gerere. Et sic Deus id subi directe, homo indirecte debuit.
394 & 395, n. 2, 3, & 4
Cupiditas.
 
Quomodo capiditatis pondus Deus in statu innocentiae compescuerit; indeque fuit liberi arbitrij sanitas, adeoque perfecta libertas.
413, n. 3, 4 & 5
D
 
Decretum.
 
Predestinationis decretum, quo Deus ante praeuisum Ade peccatum voluit ipsum eiusque posteros omnes in vitam aternam perducere, fuit vere pro omnibus efficax; nec tamen pro omnibus efficax; nec tamen pro omnibus fuit absolutum antecedenter; nimirum ante finalem cuiusque statum bonum praeuisum per scientiam visionis, aut certe per scientiam mediam. Probatur primo fuisse efficaae: Secundo pro omnibus. Quod autem non facrit pro omnibus absolutum antecedenter, constat, quia non in omnibus impletum. Cum autem non pro omnibus fucrit absolutum antecedenter, & c. Ergo & pro nullo fuit.
745 & 746, n. 1
Ex eo quod reprobationis decretum non potucrit antecedenter absolutum esse in statu naturae innocentis bumane; sequitur quod nec in statu ciusdem lapsae esse possit. Quod probatur, etsi natura lapsa spectatur sine dono redemptionis. Probatur etiam redemptione posita; quiae bac pro omnibus nemine excepto.
727, n. 1 & 2
Decretum predestinationis bominions post lapsum Ade, est illud ipsum quod crat decretum predestinationis bominum ante lapsion Ade; quia iidem bomines, idemque pradestinendi motiuum, nempe Filius Dei; qui ideo datur bominibus Redemptor, ut satisfactione data saluentar: Ergo pristina saluandi voluntas vel stetit peccato licet posito; vel abiecta fuit, & mox restituta: at non fuit abiecta, & mox restituta; nam vel esset restituta ex mera misericordia, vel ex meritis Christi. At non primum, quia Deum cam abiecisse, & mox restisuisse ex codem motiuo repugnat. Nec secundum, quiae vel ex meritis Christi venturi Adamo licet non peccante; vel non nisi eo peccante venturi: At non primaem, quia si Christi merita non impediuerunt, ne pristina praedestinatio abüceretur; non possent efficere, vt noua institucretur, prasertim fauorabilior, cum sit offensae vis cadem, & Christi merita non maiora; foretque in Deo incostantia & imprudentia, & c. Nec secundum, quia redemptio supponit voluntatem salvandi; & isa Redemptor non est motiuum voluntatis saluandi. Obiicitur locus ex Apostolo, cui respondetur.
744 & 745, num. 1, & seqq.
Qui decreta Dei putant non esse efficacia, nisi absoluta; obtendunt ex humanis, tria; pro parte independentia, omnipotentia, & amoris. Et illis oppomuntur quatuor; Priono ex parte bonitatis; Secundo ex parte sapientie; Tertio ex parte omnipotentie; Quarto ex parte syncerae voluntatis. Salvum quoque decus diuinae omnipotentiae.
821 & 822, n. 2, 3, 4, 5 & 6
Decretum praedestinationis, quo post peccation Adae perducuntur in vitam aternam quicunque perducuntir, non est absolutum antecedenter, ante scilicet finalem statum bonum prauisum per scientiam visionis, aut certe per scientiam mediam; quis id decretum non fuit in statu innocentiae pro ullo absolute antecedenter: est autem in hoc statu idem quod in illo.
746, n. 1
Decreto conditionato non debetur ex natura rei iure diunae prouidentia, certitudo impendae conditionis: Ergo nihil cogit gratiam admitiere indefectibilem.
799 & 800, n. 2
Decretum diuinae proudentiae duplex, nempe circa finem, & circa media.
448, n. 1
Decretum Dei circa salutem & opera esse vere efficax, etsi nullo modo sit absolutum antecedenter.
823, num. 10
Non defectus, sed potentiae defectibilis, Deus est autor, vt in Adamo & Angelis: vbi circa hoc multa in contrarium opponuntur, sed reijciuntur.
169, 170, n. 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51 & 52
Alia proponitur obiectio velut ex doctrina Diui Thome, cademque soluitur etiam ex doctrina. D. Thoma; sed in contrarium dicenda quatuor.
169, 170
Defectus.
 
Ordinis defectus est solum ex parte subiecti, per D. Thoman: vbi multae Diui Thomae loca expenduntur; & concluditur, quod scruaere ordine finis non sit de essentia Libertaetis: aliud obücitur ex Diuo Thoma ex comparatione voluntatis cum intellectu, sed illud nibil efficit ad propositum, sed ludit solum in aquiuoco.
173, 174 & 175, num. 60, 61, 62, 63, 64, 65 & 66
Delectatio. Delecto.
 
Delectatio siue actiue siue formaliter sumpta, quid sit.
36, n. 1
Non est necesse vt id quo voluntas rsonetor, sit expresse delectatio sumpta siue in sensu actiuo, siue in sensu formali: quod probatur contra lansertion.
36
Declarationis ex Iansenio quanta, & ad quid sit necessitaes; admissa delectationis ab co data explicatione.
37, n. 5
Non est necesse vt id, quo voluntas mounctur, sit delectatio: quod multipliciter probatur contra Iansenium.
37 & 38, n. 7 & 8
Necessitas delectationis vnde petenda?
n. 9, n. 7 & 8
Doctrina Iansenis non coharet cum Augustino.
n. 9, 10
Explicatur mens Augustini ex D. Thoma, qui & ipse explicatur, ne amor & delectatio sint duo actus: & probatur ita intelligendum Diuum Thomam.
n. 9, 10
Annexa est delectatio actibus amoris etiam deliberatis, & ratione more: vnde delectatio morosa.
n. 9, 10
Non est necessarium vt efficacior sit ca delectatio qua aliquando & frequenter mouetur voluntas: contra doctrinam Iansenij: Vnde sacmitur argumentum ad bominem quod gratia medicinalis & natura sane, sunt eiusdem specier per Lansenium: vbi ostenditur Adammum innocentem non caruisse delectatione; ex eo quod Adami ad benum delectatio fuit efficacior, ci ramen potuit ille obniti; quod probatur: quoi si Iansenius illud negaueris, negat contra se: quoad idem quoad mala probatur de Adamo;
40, 41 & 42, n. 16, 17, 18, 19, 20 & 21
Adamus prius quam caderet habuit delectationem: vbi ostenditur non esse verum illud Iansenij: Id quod amplius nos delectat, etiam amplius velimus ac diligamus necesse est. Nec est ex Aug. vt clare ostenditur, & quidem praue à Iansenio inferri.
42 & 43, n. 22, 23 & 24
Delectationem terrenam vbi negat Augustinus, contra Pelagianos negat sensu Pelagiano: qua nec in Angelo apostata negari potest.
43, n. 25
Vox delectationis sumitur à Iansenio aquiuoce, & aliter quam ab Augustino.
43, n. 26
Sicut anima corpori, ita sensui nexus est intellectus, & voluntas appetisui. Hinc sicut à sensu appetitus, su ab intellectu voluntas; id est, non sine gustu delectantis boni mouetur: nam neque cupiditas, neque timor, mouent sine delectanionis aut molestie gustu. Et bine eriam dixinatum ordo vocationum ex Augustino.
437 & 438, n. 1, 2, 3 & 4
In hoc statu voluntas non sine delectatione aut molestia mouetur; quia voluntatem intellectus non mouet, nisi sicus sensus appetitum, vtpote non cognoscens aut proponens bonum nisi speciebus à sensu acceptis. Species namque vt est obiecti actio sensui impressa, est pralibamentum suaxitatis obiectis; nam & species eadem est que intellectum & voluntatem afficit; & intellectus idem est cum voluntare; est que hoc non proprium delectabili bone, sed commune vrili at que bonesto, cum neque delectabile sit, quin vel bonestum aux vtile.
437 & 439, n. 5, 6, 7 & 8
In hoc statu miseriarum ratio non sine delectatione suscipitur: cupiditas non nisi à delectatione sumit impulsum; & voluntas à bono sine delectatione non afficitur: & equilibrium amor sui destruit suo pondere.
442, n. 1 & 2
Impotentia physica ferendi se in bonum sine delectatione gignit moralem impotentiam amandi honestatem; idque propter necessitatem que est amandi seipsum.
442, n. 2 & 3
Sicut non est propter cam necessitatem voluntas indiffe-rens ad seipsam, ita nec ad delectabilia: & eatenus impotentia illa physica gignit dictam moralem.
442, & 443, n. 4
Inde vero est etiam impotentia moralis faciendi bonum bene, & vitandi peccatum aliter quam alio peccato
442, 5
Hinc ad ipsa qoque naturalia libertas ex peccato restrictior, quam foret etiam in statu pura natura.
442, n. 6
Sicut specis boni non sine delectatione; ita species mali non sine molestia pregustato mouet.
441, n. 16
Delectatio se habet sicut acus qua est vt filium inducat, non vt in panno hereat.
441, n. 15
Deteminatio.
 
Determinatio ab extrinseco vt passiue recipitur, non cadit sub dominium: quod probatur & confirmatur.
150, n. 10
Detrimentum.
 
Adam peccato lapsus duo incurrit virium detriment a maxima. Primum est infinitum, quod tamen creuit adiunctione secundi: Explicatur quale sit istud secundum.
723, n. 1
Secundum quia non est infinitum, sarciri potest aucto gratie auxilio. Illud prius infinitum quia priuatiuum, tollitur data forma qua priuat.
723, n. 1
Dictamen conscientiae.
 
Fieri potest vt dictamen conscientia sit prudenter quidem formatum ex suis regulis; & nihilominus sit in ve falsum. Actus autem est malus, si conscientia vetante ne fiat; fiat tamen: quod probatur, licet D. Thom. dissentire videatur: ipse tamen D. Thom. quinque precipue docet, ex quibus probatur posse dictamen esse prudens, quamvis alioqui falsum. Nec diffitetur D. Thom. & adctipulatur Caiet. Et concluditur posse dictamen esse prudens & rectum, quamvis falsum speculatiue: quod dictamen etsi falsum obligat, quod probatur ex D. Thoma & ratione, quae dupliciter confirmatur. Vnde infertur, debitum non faciendi contra conscientiam esse naturale indispensabile.
100, 101, 102, num. 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 & 9
Dignitas.
 
Gratiae dignitas est, vt etiam in actu secundo primas teneat; sed non suit membra buius diuisionis, nisi provt in actu primo; non autem provt in actu secundo etiam solum inchoato.
392, n. 6 & 7
Non est hec proprie diuisio gratie habitualis, sed solius actualis.
392, n. 1 & 2
Dignitas ad mercedem vix differt à ratione laudabilis ex honestate.
874, n. 5
Dilectio. Diligo.
 
Naturalis dilectio Dei ex se non requirit gratiam supernaturalem, ob naturalem propensionem amandi benefactorem: & quia id foret in pura natura. Quod probatur duplici Dini Thoma argumento: Vbi ostenditur quid sit Diuo Thome auxilium Dei mouentis.
483, & 484, n. 2, & feqq.
Iusti esti Deum super omnia diligant, non omnes tamen statim Deum diligunt, ac sine omnibus: Minima vero charitas absque sui augmento munditiam à terrenis posest semper acquirere maisrem. Et inde sit, vt ad firmitatem quoque in ea manditia augendam sufficiat sine sui augmento.
456, n. 16 & 17
Discrimen. Distinctio.
 
Inter gratiam efficacem & sufficientem non est generaliter discrimen in actu primo secundum rem: sed secundum modum est multiplex.
832 & 833, n. 1
Quale sit inter eas discrimen in casibus extraordinariis, in quibus nulla est pure sufficiens.
832 & 833, n. 2 & 3
Distinctio inter eas intra prouidentium ordinariam.
832 & 833, n. 4
Aliud inter eas discrimen.
832 & 833, n. 5
Discrimen inter Caluinum & Iansenium quoad libertatem arbitrij.
561, n. 12
Non ides tamen Iansenius effugit censuras Tridentini.
561, n. 12
Discrimen attritionis à contritione ex Tridentino.
332, num. 2
Discrimen gratiae sevitatis, & gratiae medicinalis est, quod medicinalis tribuit intellectui Lumen syncerum rectae rationis; & voluntatem à stupore liberat; ad que duo non erat opus gratia in statu natura sane. Quod discrimen est sufficiens.
458, n. 11
Obiicitur primo contra pracedentem de gratiae medicinalis discrimine doctrinam, quasi gratia medicinalis faciat vt faciamus; non autem si volumus; & urgetur ex Augustino: sed explicatur illius sensus, & piene omnibus satisfit.
459 & 460, n. 1, & seqq.
Obiicitur secundo contra precedentem de gratiae medicinalis discrimine doctrinam, quasi discrimen vtriusque gratiae sit, quod hac in natura sana raperetur à voluntate; nunc autem rapiat seu necessitet voluntatem: quod vult probare ex Aug. pluribus locis. Adresponsionem in primis Deus ita facit nos velle, vt faciat nos velle libere; id est; si volumus. Deinde Deus Adamo & Angelis non sic reliquit vt facerent si vellent; quin feceris vt vellent, etiam ex Augustino, & ex Fulgentio.
461, 462 & 463, n. 23 & seqq.
Conuenientius est vt nos quoque faciat velle cum indifferentia.
461, 462 & 463, n. 29
In contrarium très afferuntur dicti discriminis rationes sufficientes. Additur insuper quarta ratio.
461, 462 & 463, n. 30 & 31
Augustinus iis locis habet de necessitate; nec sibi contradicit; cum alias necessitatem excluserit.
464, n. 32
Immerito igitur Iansenius Augustinum sibi sumit, cum Augustinus iis locis nihil de necessitate dicat clare, vel per consequentiam.
464, n. 33
Discutiuntur ea loca Augustino sigillatim; ostenditurque nihil in eis esse quod necessitatem sonet.
464, n. 34
Quod Angeli perseuerauerint tribuitur arbitrio propter ius indirectum; sed id sicut non excludit gratiam; ita nec in homine excludis liberum arbitrium; iuxta Augustini doctrinam.
464, n. 35
Quod ait, gratia Dei erat sola, excludit meritum presuppositum, non vero liberam cooperationem.
465, n. 36
Quod ait Augustinus, inuictiffime vellent, non est idem ac necessario vellent. Refertur in hanc rem Fulgentius. Explicatur quid sit inuictissime vellent: Nam & idem sunt fortissimus ac inuictissimus.
465, n. 37 & 38
Et si forte velit quis inuictissimum esse, qui de facto non vincitur: non ideo tamen sit necessitas vt non vincatur.
465, n. 37 & 38
Dispositio.
 
Dispositio ad gratiam instificantem recipiendam est prepartio: adeoque voluntaria. Ergo in genere moris: nec requiritur in genere physico; quippe cum non ad effectus formales physicos; sed solum ad morales desideretur. Hinc est vt ad cam sit necessarius dolor de peccatis
324 & 325, n. 2& 3
Non desunt varij dolores de peccatis, vt est dolor ex motius naturali, aut ratione naturali. Quod ratione Theologica probatur; & ex Concilio Tridentino.
324 & 325, n. 4 & 5
Talis est etiam dolor inefficax, licet alioqui excitatus à gratia. Hac occasione explicatur actuum inefficatium duplex modus.
324 & 325, n. 6 & 7
Diuisio.
 
Gratiae diuisio prauenientem, comitantem & subsequentem idonca est; & passim recepta. Obseruatur ad eos qui obüciunt, Deum non expectare vt gratiae ab eo nobis date consentiamus; sed regeritur ad eos argumentum ipsorum; & dupliciter urgetur ad eos idem argumentum.
380, 381 & 382, n. 1, & seqq.
Diuisio gratie in efficacem & sufficientem; est dinisio gratiae prauenientis; operantis, exc. antis in actu primo: non vero comitantis, vel cooperantis aut adiunantis in actu secundo sine inchoando, siue consummando. Quod totum explicatur & probatur.
391, n. 1, 2 & 3
Doctrina.
 
In doctrina Diui Thoma gratia efficax medicinalis non ideo est efficax quod sit physice predeterminans: quia libertus ex Diuo Thoma importat facultatem eligendi, ac determinandi se: At non talis est libertas indigens physica pradeterminatione. Secundo quia, gratia, perquam in doctrina diui Thoma praedestinatio certa est, non est physice predeterminans. Vbi duo ordines ex divo Thoma propomuntur; tum denique probatur conclusio multis argumentis.
611, 612, 613, 614 & 615, n. 1, & feqq.
Gratia medicinalis efficax necessitans doctrina est vt Calvini, sic Iansenij; & in vtroque pariter damnata est ab Ecclesia. Vbi tres sunt partes. Prima refert Caluini doctrinam de gratia vt necessitatem afferente. Secunda exponit summatim Iansenij doctrinam de gratia natura sane. Item doctrinam de gratia natura infirma. Ex eo principio fluunt suopre impetu propositiones quinque, que sunt medulla totius cius doctrina.
558 & 559, n. 1, 2, 3, 4 & 5
Quomodo inde fluat prima propositio: quomodo secunda: quomodo tertia: quomodo quarta: quomodo quinta. Hinc non est dubium, quin Iansenij, sit doctrina quinque propositionum.
558 & 559, n. 1, 2, 3, 4 & 5
Pro secunda parte iam referuntur ex Iansenij libro textus, quibus constet hanc eius esse doctrinam.
560, n. 7, 8, 9 & 10
Pro tertia parte probatur, doctrinam Caluini subiectam anathemati: pariterque Iansenij doctrinam.
560, n. 11
Gratia efficax physice predeterminans nec in doctrina Diui Thoma, nec ex natura rei, necessaria est ad voluntatis indifferentiam determinandam. Hinc enim constat indicio Diui Thoma in iis non esse liberum arbitrium, quae ab extrinseco determinantur ad finem & actum: nec in iis esse Dominium sui actus, eo quod Deus est causa quaedam prior determinans; & Deus liberis relinquit determinationem. Ubi multa obiiciuntur ex Diuo Thoma testimonia quibus plene sit satis.
à num. 1 pag. 619, ad num. 1 pag. 629
Doctrina sancti Francisci Salesij, doctrina commendarissima.
837, n. 1
Doctrina hactemis posita de gratiae efficacis à sufficiente distinctione, est doctrina sancti Francisci Salesij. Quod vt facilius ostendatur, propositiones duorum capitum reducentur ad septem.
837, n. 3
Totius de hac distinctione facti discursus forma compendiaria. Primo non melius posse cognosci efficacium gratiae, quam quia est instrumentum diuina voluntatis efficacis, &c.
837, n. 4
Secundo, efficaciam diuine voluntatis circa opera per gratiam, non melius posse cognosci, quam ex efficacia circa salutem per opera.
838, n. 5
Tertio, diuinam de salute voluntatem conditionatam non transire in absolutam, nisi signo quo agnoscitur impleta conditio obedientie.
838, n. 6
Quarto, ante illud signum voluntatis diuine, efectum esse suspensum, &c.
838, n. 6
Quinto, duobus modis fieri posse vt pradestinatio antecedenter conditionata, transeat in consequenter absolutam. Primus est in prouidentia ordinaria post scientiana visionis. Alter est in prouidentia extraordinaria post scientiam mediam.
838, num. 8, 9 & 10
Sexto, non maiorem efficatiam esse gratie, quam sit voluntatis diuine, cuius ille instrumentum est. Et quia praedestinatio connexionem cum salute infallibilem non habet, nisi post scientiam aut visionis, aut mediam; idcirco gratia non haber cum opere bono connexionem infallibilem, nisi post scientiam aut visionis, aut mediam.
839, num. 11 & 12
Ex his erruuntur propositiones illa septem, de quibus supra, qua confirmanda hic sunt ex doctrina sancti Francisci Salesij; sed prius cadem ordinantur in forma ad majorem vim facti discursus.
à num. 14 pag. 840, ad n. 1 pag. 860
Dolor.
 
Si dolorem de peccatis imperet sola fides, non erit contritio, quamvis Deum immediate attingat; quia non erit is dolor charitate perfectus
334, num. 8 & 9
Si dolorem de peccatis religio sola imperet, non erit contritio, etsi Deum immediate attingat.
334, num. 10 & 11
Si sola sapientia dolorem de peccatis imperet, non erit contritio, etsi Deum attingat immediate.
334, n. 12
Si sola humilitas dolorem de peccatis imperet, non erit contritio, etsi immediate Deum respiciat.
335, numero 13
Si dolorem de peccatis imperet gratitudo, non erit contritio, etsi Deum immediate respiciat.
335, n. 14
Si dolorem de peccatis imperet sola obedientia, non erit contritio, esti Deum attingat immediate.
335, n. 15
Si sola fidelitas dolorem de peccatis imperet, non erit contritio, etsi Deum immediate respiciat.
335, numero 16
Si sola pietas, si sola fortitudo dolorem de peccatis imperent, non erunt spsae contritio perfecta. Idem potest dici de multis alüs exemplis doloris. Deum secundum aliquod attributum respicientis immediate, quin tamen haud sit contritio: Quin & poterit esse is dolor talis, vt ne cum sacramento quidem sufficiat.
335 & 336, n. 16, 17 & 18
Virtutes particulares qua illas attritiones imperant, attributa Dei non respicisont nisi vt. particularia; charita vero non sic: Et licet non excludant motina aliarum virtutum, non tamen includunt: Charitas vero est generalis virtus, & emnium includit motiva. Et sic attritionis à contritione discrimen habetur à priori.
335 & 336, n. 19 & 20
Obiicitur locus aliquis Diui Thoma, qui explicatur, & fauet.
335 & 336, n. 21
Dolor de peccatis ab humilitare imperatus, non est restrictus, & sic non est insufficiens.
335 & 336, n. 22
Virtutes operatiue in ordine ad iustificationem possunt esse sine charitate.
335 & 336, n. 23
Consideratio Dei, vt est prima veritas, est perfecta in suo genere; sed imperfecta respectine.
335 & 336, n. 24
Astritionem iuxta bactenus dicta intellectam sufficerecum sacramento, probatur ex Tridentino: probatur & ex Dino Thoma. Fit obiecto ex Tridentino, sed solnitur.
335 & 336. num. 25, 26 & 27
Dominicus Soto censet attritionem co gnit am vt talem non sussicere, sed immerito, & non coherenter, cum censeat sacramentum Poenitentiae esse medicinam pro nondum liberatis à febre: Et gratis addit Poenitentiam se habere medio modo.
336 & 339, n. 28 & 29
Et nibil facit, quod ait in baptismo non esse accusationem peccatorum; quia in baptismo ut & in poenitentia requiritur dolor de peccatis vt sunt offensa Dei: vt & probatur ex Tridentino, & vrgetur dupliciter ad hominem. Quodque ita censeat Sotus, est sine fundamento: ram esse potest dolor de peccatis, vt sunt offensa Dei, quamvis non sit contritio; quia contritio est de peccatis propter Deum summe dilectum: Er miriam est quod dolorem de peccatis, vt sunt nobis nocua indicet sufficere in baptismo.
339. & 340, n. 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36 & 37
Leue etiam est quod ex Tridentino Sotus obiicit; neque id dicit Tridentinum: ille tamen cogitur aequinoce explicare Concilium quoad contrisionem in baptismo & poenitentia.
340 & 341, n. 38 & 39
Non est necesse, exemplo Soti, vt vbi Doctor qui Concilio interfuit aliquid in suis libris ducet, censendus sit docere ad mentem Concilij. Quod & confirmatur exemplo Ambrosij, Catharini & Soti circa rem candem in Concilio agitatam, dissidentium inter se.
341 numero 40, 41 & 42.
Vellet Sotus verba Dini Thomae, numero 26 allata cludere; sed frustra.
341. n. 42
Quis sensus istorum verborum, ex attrito sit contritus in sacramento?
341. & 342, n. 43
Tollitur suspicio quae posset oriri ex controuer sia inter me & Dominum Sotum.
341. n. 44
Ex hactenus dictis redarguitur lansenius, & soluuntur cius obiectiones quoad attritionem: Nam, vt eam explicui; est de peccatis vt sunt offensa Dei; & peccande voluntatem excludit, includit que propositum efficax bonae vitae: Et cum sacramento sufficit ex institutione Dei, qui ad facilitatem reconciliationis instituit sacramentum poenitentia. Quam facilitatem agnoscit Lansenius maiorem ex vi sacramenti: At euidenter esset è contra mults minor, si non sit nisi vnus instificationis modus, qui sit per contritionem fine sacramento, ante sacramenti institutionem; & mox insuper cum sacramento, post eius institutionem.
342 & pag. 343, n. 45, 46, 47, 48 & 49
Hinc Iansenius cogitur modum vnum instificationis extra sacramentum per contritionem; & alterum facilioremin sacramento per attritionem admittere.
342. n. 50
Attritionem sic explicando, nihil Iansenius obtinet, quia tirnorem nullibi reiicit August. Et hac attritio non est fine gratia Christi. Quod contra lansenium probatur ex Tridentino.
342. n. 51 & 52
Tridentinum in praeallatis intelligit contritionem solam imperfectom: Augustinus vero timorem commendat.
342 n. 53
Dolorem inefficacem ac sterilem (et si non quae inefficax & sterilis est) posse à gratia esse intelligitur. Quod probatur quoad vtriumque supradictum inefficaciae, modum. Huiusmodi taemen dolor ne quidem cum sacramento sufficit: quod triplici ratione probatur. Fit ibi in contrarium obiectio aliqua, quae facile refellitur.
236, & 327, n. 8, 9, 10, 12 & 13
Insufficiens est etiam dolor de peccatis restrictus, vt in eo qui ob gehennae metum dolet, paratus non dolere eo sublato. Quod quadrupliciter probatur.
327 & 328 n. 14, 15 & 16
Talis eriam est dolor de peccatis sumptis materialiter, vt probatur primo ratione; secundo autoritate sancti Thomae & sancti Augustini.
328 n. 17
Vnico argumento quatuor illa dicta probantur ex Concilio Tridemino.
328 n. 18
Tridentini Doctrina de attritione: quod dicit, 1, Eam debere esse à gratia. 2, Eam debere effe efficacem. 3, Eam debere effe absolutam. 4, Eam saltem debere esse de peccatis formaliter, & vt sunt offensa Dei. Quam etiam doctrinam insinuat alibi Tridentinum. Hic multa in contrarium obsiciuntur, quibus plene sit satis post accuratam corum omnium explicationem.
328 n. 19, & seqq.
Dominium.
 
Gratiae dominium in voluntatem, neque reprgnat libertati indifferentiae, neque cam minuit, imo vun cius auget per accidens,
229. n. 1 & 2
Donum Dei.
 
Gratiae sufficiens medicinalis est gratuitum Dei per Cbristum placati donum, & auxilium supernaturale, homim per peccatum lapso concessuntale, vt einibil ex parte Dei desit, quod in statu nature infirma ac per illud sanandae sit necessario praerequisitum ad id praestandü ad quod est hinc en naturae sua, binc ex bona synceraque voluntate Dei ipsum concedentis institutum; videlicet aut generaliter ad salutem finale, consequedam, aut in particulari ad operae legis bene, atque vt oportet, facienda. Definitio explicatur.
498, n. 1
Gratia recte dicitur auxilium, et si mullat in homine suponat vires ad id ad quod ei auxiliatur.
498
Est & existit de facto Dci donumillud, quod vocatur gratia, quo homo ad vitam & possessionem summi boni perducitur: quod quidem est supernaturale; licet illud negauerit Pelagius, & quidam antiqui haeretici: quod dupliciter probatur.
282 & 283, n. 1, 2, 3, 4 & 5
Dulcedo.
 
Coelestis dulcedo eo quod voluntatem specialiter tangit & applicat, idcirco dicitur dare velle & operari: Applicat autem, quia mouet binc necessario ad actum indeliberatum salua indifferentia. Quae ratio, vt bona quae fecit Adam, tribuantur naturae; et si non facta sine gratia, quae non potest non in actu secundo concurrere fine ad velle, fine ad facere: Sed ob indirectum ius, bona gratiae in Adam & Angelis reputata sunt vt bona naturae: Indeque explicantur Angustinuus & Coelistinus quoad posse naturae, vel possibilitatem naturalem; & cum desit ea nobis, indigemus alio actuali applicante ad velle.
467 & 468, n. 5 & seqq
H
 
Effectus.
 
Nullum est certum & infallibile medium à priori cognoscendi effectus liberos.
589, n. 2
Dei prouidentia non requirit eam certitudinem, sed solum quarit aliquando ex speciali affectu; nec pro omnibus talem quaerit, quae antecedat scientiam visionis; eo quod praedestinatio non est absoluta, nisi consequenter. Obiectiones in contrarium soluuntur.
589 num. 3, 4, 5, 6 & 7
Deus duo procurat, quod facit in nobis sine nobis, idque vult absolute; alterum vult syncere & efficaciter, sed non, absolute, quia illud vult facere nobiscum; & non est necesse vt illud sciat absolute: neque in hoc agit scientia omnium instantium: & adest illi in eo signo coeco modo: nec instanti quolibet suppetit Deo scientia conditionatorum.
589 n. 8, 9 & 10
Gratia efficax physice praedermirans, respectu destinati effectus non potest esse maior, vel minor in ratione sine auxily, siue benesicij. Quod explicatur, & multiplici probatur ratione. Tum praecluditur düpliciter effugium aliquod circa hoc.
604, 605, 606 & 607; n. 1. & seqq.
Quis sit effectus in actu humano naturali bono? v. g. effectus factus actione ambulandi: item effectus qui sit actione deabandi parietem. Hinc intelligetur que actio Dei sit concursus ad effectum actionis mouendi se motu locali. Idem cum proportione dicendum de concursu ad effectum productum actione mouendi se motu intentionali intelligendi & volendi
259 & 260, n. 4, 5, 6, 7 & 8
Effectus gratia habitualis vt est principium operandi, nempe dignificans.
871, in Praefat.
Effectus duo gratia in nobis; primus est potentia faciendi, secundus ipsum facere.
388, n. 2
Effectus gratia instificantis angetur, vt Concilium Tridentinum docet; ergo & ipsa gratia.
352, n. 1
Efficacia.
 
Gratia medicinalis efficax nulla est, quae suam efficaciam à voluntate humana sumat; sicut nulla sufficiens, quae suam sufficientiam. Vbi ostenditur, efficaciam gratia non esse à voluntate humana: quod secundo probatur & tertio.
809, n. 1 & 2
Gratia non habet efficacia infallibilitatem antecedentem, eo quod praedestinatio non est antecedenter absoluta; instrumenti enim efficacia non esse debet maior, quam sit causae principalis.
800, in Praesat.
Electio. Electus.
 
Physica hac intentionis & electionis distinctio quadrat optinie in analogia motus localis.
67, n.3
Vbi plura sunt ex vna finis intentione ordinatim electa media; ibi vna electio vim habet intentionis respectu sequentis ipsi proxime subordinatae electionis, per vnam & candem in omnes huiusmodi electiones ex prima intentione deriuatam impery efficaciam: quia vnicus hic est finis & plura media. Preponitur exemplum. Quod rotum explicatur per analogiam localis motus in ludo tudiculari.
69 & 70, n. 1, 2, 3 & 4
Non potest voluntas actu electionis vno physice simplici per medium vnsim simplex ferre se in duos fines disparates & minime subordinatos. Quod explicatur exemplo; & probatur, quia medium ad duo utile, est virtute duplex: Quod probatur pluribus aliis rationibus.
70 & 71, n.1 & 2
Non potest voluntas actu electionis vno simplici per duo disparata & non subordinata media ferre se in finem vnum simplicem. Quod probatur in analogia motus localis.
71. n.1 & 2
Non potest voluntas per duo simul media uno electionis actu physice simplici mouere se in fines duos minime subordinatos, & in suo genere seorsim totales. Quod tripliciter probatur.
71 & 72, n.1 & 2
Electio sub directione aliena respicit directe finem: sed propria directione respicit directe solum medium.
64, num.4
In genere moris obiectum electionis formale est finis: in genere physico medium: ideo medium specificat physice electionem.
64, num.4
Intentioni Dei syncere necesse est conuenientium respondere mediorum electionem. Dei autem circa salutem intentio sic est syncera & efficax, vt non sit antecedenter absoluta. Ergo salutis media vt sint buic intentioni accommodata, pararidebent, & in executione dari, quae non necessitent. Datur ratio cur debent parari talia: item ratio cur & daris salia. Hinc sit absolutae quidem antecedentis voluntaris esse, quod hac & illa generalia vel particularia cuiq; paret auxilia: sed solius conditionata; aut non nisi consequentis volintatis sit, quod effectum hac auxilia sortiantur.
448 & 449, num. 1, & seqq.
Multae, sed praecipuae contra praecedentem doctrinam facta à Iansenio obuctiones soluuntur.
450, n. 1 & seqq.
Electio est actus compositus, sed velle propter finem, est non resolitae, sed modus volendi: vnde electio specificar à volito directe, quod est solum medium vt probatur; quandoquidem medium vt causae finis, est volitum; & quidem prae aliis: ersi aliquando sit velleit aroppositi.
64. n. 1 & 2
Actus electionis imperatus ab intentione vnius finis, non potest physice idem imperati ab intentione alterius finis, quia idem est medium electum ad vtrionque finem. Quod probatur & declaratur exemplo: vnde ducitur duplex conclusio.
72 & 73, n. 1, 2 & 3
Electio per directionem alienam respicit finem; per suum medium.
651 n.6
Electio quid? Est necessaria ex hypothesi vnius medy inter omniae vtilissimi; est tamen tune electio libera.
55, n.2 & 3
Actus electionis vnus simplex numquam habet, non habere potest bonitates plures morales specie distinctas.
87, n.1
Qualibet electio medy propter finem amati, est pars torius eius motus, qui est directa finis per medium, vel per media intenti prosequantio: quod probatur in analogia motus localis.
67, n.1
Electio physice est moraliter composita.
59, n.6
Entitas.
 
Entitas gratiae physicae nonitollit priuationem gratiae formaliter vt gratiae. Item non tollit carentiam condonationis offensae, neque retractationis; nec vllam peccats maculam: non est ergo, cur non stare possit cum peccato mortali. Vbi soluuntur obiectiones, & explicatur Tridentinum.
862 & 863, n.4, 5 & 6
Etymologia.
 
Gratiae efficacis etymologia, vnde?
386, n. 1 & 2
F
 
Facultas.
 
Facultates naturales difficultatem operandi circa naturalia non maiorem habent ex peccato praecise originali, quam in statis purae naturae; quia hoc peccatum est solummodo priuatiuum supernaturalium. Et adstipulatur Diuus Thomas.
434, n. 2 & 3
Obiicitur locus quidam Diuis Thomae, qui explicatur.
434, n. 4
Obiicitur ex Aransicano & Tridentino parabola eius qui incidit in latrones; duplex affertur solutio, quae confirmatur ex. Diuo Thoma; tum ostenditur, quomodo ex originali sit homo semiuiuus.
434, n. 5 & 6
Instatur, quod homo sit vulneratus in naturalibus; vulnus autem dicat infirmitatem in corpare; ergo & in anima; sed negatur paritas, & affertur ratio in contrarium.
435, n. 7
Obiicitur, quasi originale peccatum dicat auersionem à fine naturali; adeoque infirmitatem circa cum. Sed contra ostenditur non cam auersionem dicere in posteris Ada: nec Deus ita est praecise ab originali auersus, vt auersio attingat naturalia.
434, n. 8 & 9
Obiicitur locus Augustini, sed explicatur & datur solutio.
435 & 436, n. 11
Obiicitur, quasi sit mutatus Adam, sed in peius ex Concilio Arausicano; sed-patet solutio ex antea dictis.
435 & 436, num.12 & 13
Fit demum instantia ex Coelestino de naturali amissa possibilitate; cui dupliciter respondetur, & fauet Augustinus de possibilitate, vt & Diuus Thomas.
435 & 436, n. 14
Facultates naturales ex peccato accuali passae sunt, & catenus per accidens ex originali.
436 & 437, numero 15
Facultates practicae specificantur à suis obiectis, vt ars pictoria, & ars sculptoria; quae licet sint duae, possunt aembae tamen in vno subiecto esse: sic facultas libera est quasi duplex, vtpote ad duo completa, & vt talis est in vna voluntate; & titulo suae indifferentiae habet ius eligendi, nempe eligendi quod libuerit è duobus diuisim, quia hac.duo sunt incompossibilia; sed inter ea utpote contradictoria non est medium, ideoque vnum est necessarium; & ideo qua hypothesi vnum actu est, eadem hypothesi alternum est impossibile; & qua hypothesi vnum non est, alterum est necessarium; quod facile demonstratur: & inde sit vt voluntas ius habeat ponendi vnum sic diuisins, vt non habeat ius ponendi duo simul; & quidem ex Diuo Thoma.
194, 195 & 196, num. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 & 8
Liberum arbitrium est facultas dominij in suos actus, quae facultas est homini essentialis, consequenter illi indita in creatione, vt ex Scripturae sacra constat.
129 & 130, n. 1 & 2
Facultates voluntati subditae, eo quod subditae, non habent de se libertatem; quam vero habent earum operationes, habent ab operationibus voluntatis.
20, n. 1
Fera.
 
Feras agere propter finem tum formaliter, tum materialiter, quid?
3, n. 3
Historia mirabilis de birundinibus.
3, n. 3
Fides.
 
Confluxus virtutum omnium in solo ternario fidei, spei & charitatis; & in eo ternario est sanctuatis nostrae assimilatio cum diuina.
351, n.5
Fides habet speciem innascibilitatis & generationis actiuae; spes filiationis; charitas processionis.
351, n.5
Tres istae virtutes sunt participationes diuinae sanctitatis: nam per fidem participat de infallibilipractico indicio: per charitatem de cohaesions ad illud, per fidem de firmitate eius cohaesionis.
351 & 352, n.6
Finis.
 
Finis medium est volendi medium: sed res medy materialiter est volita per electionem: quod expresse probatur.
64, n.3
Forma.Forma physica non tollit carentias moralium formarum. Ratio affertur.
862, n.3
Fructus.
 
Fructus gvatiae sunt eiusdem speciei pro utroque naturae statu: qui fructus sunt facere vt velimus; dare victoriam; discernere volentes à non volentibus.
471 & 472, n. 2
Fructus illos suisse in Adam & Angelis antea probatum est; sed nunc amplius in Angelis probatur ex Augustino & Anselmo; quod & probatur ex Fulgentio quoad entitatem physicam gratiae.
471, 472, n.3, 4 & 5
Vic quoque agendi gratiae in utroque statu est eiusdem speciei, vtpote indistincta ab entitate. Quod confirmatur ex eo quod in vtroque statu gratiae tribuit vires consimiles, ad eundem finem, per opera consimilia carundem virtutum, fidei nempt, spei & charitatis, acquirendum.
471, 472, n. 6
Fruitio.
 
Fruitio quid?
54, n. 1
G
 
Gloria.
 
Gloria diuinae sanctitatis archetypae est finis ultimus nostrae sanctitatis, vt in eis quos Deus fecit sanctos, & ab cisdem laudetur; & cisdem vti dignis Deus praeparauit condignam laudem & glorian: & ita illisunt finis exi gratiae.
352, n.1, 2, & 3
Gradatio.
 
Gradatio à vita plantae vsque ad gratiae vitam, ostendens gratiam in suo genere esse animam animae nostrae.
365, num. 51
Gratia.
 
Gratia medicinalis quaelibet efficax, tam proprie per se est efficax, quam proprie per se sufficiens est, quecunque sufficiens est. Vbi ostenditur, quid sit gratiam esse per se efficacem. Et quomodo sionatur efficacia & sufficientia.
809, n. 1
Medicinalis gratiae sufficiens proxime, vel sane remote, datur singulis occasionibus, quibus vrger aliquod sernandum praeceptum; alioqui enim quae occasione Deus non eam daret, ea occasione impossibile iuberet; & quia das ex vi redemptionis, vnde possit seruari: & quia si non daret, esset tunc necessitas.
535 & 536, n. 1 & seqq.
Medicinalis gratiae sufficiens datur non solum ad posse; verum etiam ad agere: quiae Dei eam dantis intentio est; vt per eam homo agat, ac non tantum vt possit. Item quia si tribuit posse nolens agere, facit contrae naturam ipsus posse, & contra suam bonitatem. Et quia non potest nolle vt fiat id quod iubet: nollet autem quiae non potest actum suspendere: & quiae is qui gratiam sufficienter haberet, vt nolens tamen per camagere, gereret se tamen tunc sicut Deus vult. Et quia Deus non ita sordilè restringit, vt potentiam velit, & nolit actuum: Ergo dat grariam non solum ad posse; sed etiam ad agere. Et quiae insipientia est sistere in amore medij, & non amare finem: Et quamvis aliquid medium requireretur inter posse & agere, irrationabile esset velle posse completum, & nolle illud medium. Ergo gratia sufficiens datur à Deo non solum ad posse, sed etiam ad agere.
535 & 536, n. 1 seqq.
Gratia medicinalis remote sufficiens ad actum perfectiorem, est proxime sufficiens ad minus perfectum inter quem & illam nibil mediat.
537, n.1
Gratia medicinalis remote sufficiens inducit spem certissiman sufficientis proxime; quia Deus illam dat non solum ad posse, sed etiam ad agere id, quo facto, vult dare istam. Item quia Deus aut proximan vult daré si homo remote cooperetur, aut vult non dare: Si primum, habetur intentum: Si 2, gratia remote sufficiens non est remote sufficiens. Sicut enim causa remota, est causa proximae; ita gratia remote sufficiens, est causa sufficientis proxime.
537, & 538, n.2 & 3
Ex eo quod gratia praeueniens est Dei donum; importat ex parte Dei spem certissimam comitantis. Quod clare probatur.
538, n. 1
Gratiae praeueniens ex eo quod est voluntatis diuinae instrumentum, importat spem certissimam comitantis: quia alioqui gratiae proxime sufficiens ad actum primum, non esset proxime sufficiens ad actum secundum.
538 & 539, n.3 & 4
Gratia medicinalis qualibet seu remote solum, seu praesertim proxime sufficiens importat certissimam ex parte Dei spem effectus boni à Deo per eam intenti: si non illi homo desit sua peruicacia, vel negligentia. Ratio est, quiae remote sufficiens trahit proxime sufficie utem: & ista comitantem: he vero effectum.
539, num. 1
Gratia quae proxime sufficiens est in actu primo, fuisset affectura in actu secundo, si non ci homo defuisset fuissetquae ea effectura nullo alio ex parte Dei addito ante actum secundum: alioqui non solus voluntatis defectus esset causa cur non actualiter effecerit. Non licet buius rei causam in Deum refundere: quod probatur tum autoritate Scripturae: tum Concily Tridentini tum etiam autoritate Augustini duplici.
539, 540, 541 & 542, n. 1 & seqq.
Obiectiones quinq; in contrarium proponuntur, & soluuntur; tion praecluditur effugium aliquod circa candem rent.
à num.10, pag.542, ad n.1, pag. 554
Gratiae operantis & cooperantis nomen est à Scriptura & Patribus.
371, num. 1
Fundamentum sic diuidendi gratiam, est ipse gratiae effectus in nobis, & nobiscurs.
371, num. 2
Diusio gratiae in operantem & cooperantem eisi à Diuo Thomae vtrique gratiae commode applicetu; commodius tamen est si soli applicetur actuali; de quo duplex affertur ratio.
372. n.1, 2, & 3
Sunt qui existimant, gratiam operantem esse respectu intentionis; cooperantem vero respectu electionis: Quod tripliciter reiicitur,
373 & 374, n. 1, 2, 3 & 4
Obiicitur, quasi hac sententia sit D. Thomae: sed explicatur D. Thomas, & ostendiiur explicationem illam esse conformem D. Thomae.
374, n. 5
Sunt qui putant, gratiam operantem esse ad dispositiones: cooperantem vero esse ipsam iustificantem: qui reiiciuntur duplici ratione.
374, n.6
Sunt aly oui putant, gratiam operantem esse in nobis passiue solum. Quae opinio vera est, si de actione Dei monentis; non autem si de actu mentis nostrae intelligant. Obiicitur ex D. Thoma, sed satissit
375, n. 7 & 8
Alij sentiunt cooperantem non differre ab habituali: quod reiicitur. Et confirmatur, quia ante habitualem datur cooperans.
375, n.10
Sunt & aliy qui dicunt gratiam cooperantem esse aliquid infusum applicans potentiam ad operandum. Reiicitur illud, quia non ex Patribus. 2, quiae non necessarium. 3, quiae esset insufficiens. 4, quiae illud est contra mentem D. Thomae.
376, n.11, 12, 13 & 14
Gratia operans est gratia actualis, seu Dei motio interior, efficiens in nobis sine nobis actum senctae cogitationis, & simul pium voluntatis affectum indeliberatum. Quod probatur.
376, 15
Gratia cooperans est eadem Dei motio continuata; provt per se, ac per sanctam cogitationem, simulque per pium illum voluntatis affect um indeliberatum efficiens eiusdem voluntatis actum deliberatum, qui est consensus liber in id ad quod volendum, aut faciendum Deus nos mouet. Quod probatur.
376, num.16, 17 & 18
Gratiae est sufficiens cui ex parte Dei nihil deest. Quod probatur triplici suppositione. Vnde infertur gratiam esse sufficientem, quae est satis, & cui ex parte Dei nibil deest, quod praeter eam Deus necessarium essesciat. Et confirmatur, quia est satis vt per Cam Deus ipse faciat in nobis nobiscum: & sic simul ostensum est, praeallatam gratiae definitionem non esse solum nominalem; sed realem; quatenus Dei iudicio non tantum nobis, sed & Deo operaturo est satis: idcoque non est locus distinguendi sufficientem grammaticaliter, & sufficientem Theologice.
499, 500 & 501, n.2 & seqq.
Opponitur non gratis esse eam distinctionem, eo quod gratiae efficax det agere actualiter: sed refellitur: I, quia sufficiens nonnisi praecisione intellectus excludit actum secundum: 2, quia nec sufficiens grammaticaliter includit actum secundum: 3, quia sufficiens datur ad agere, &c. 4, quia etiam Theologis sufficiens est satis ad id quod per cam Deus vult facere: 5, quia sufficiens est factina nobiscum; & efficax non est facturae sine nobis: Vnde illa quae est solum factina, esset factura, si voluntas hominis non ci deesset: Et quae est factura, non esset nosi factiuasi hominis es voluntas deesset. Hixc patet non esse Theologice sufficientem cam, quae non est grãmaticaliter sufficiens.
499, 500 & 501, 502, n.&.seq.
Instatur, quasi Theologis licuerit vocare sufficientem, quanvis non sit sufficiens grammaticaliter. Resp. & prob. non id licere, quia id repugnat,
502, n.15
Opponitur, quasi praeterca requiratur id quo fit actus primi reductio ad actum secundum: sed refellitur I, per dilamma: 2, quia id quo fit reductio non est quid ab actu primo completo distinctum. Quod idem probatur magis & explicatur, quia reducere actum primum in secundum, est facere formam reducti, quae est ipsae operatio: igitur potentia in actu primo completa, est vi eius reductiua sui ipsius in actum secundum: quae consequentia clare probatur.
503 & 504, n.16, & seq.
Gratiae diuisio in extitantem & adiuutantem idonea est, & ab omnibus recipitur. Affertur ratio.
379, n.1 & 2
Gratia excitans non est habitualis: Et ante omnem habitualem derur adiuuans.
380, n.1 & 2
Gratia effectiue adiuuans, est Deus; formaliter adiuuans, Dei operatio.
380, n.1 & 2
Gratia habitualis ex alibi dictis est aliquid factum ex nihilo tum sui, tum est participatio diuini esse. Item aliquid permanens; habetque esse maius quam habitus acquisiti. Nunc dico esse qualitatem, & quid analogum habitui.
297, n.1, 2 & 3
Dari gratiam habitualem videtur etiam praecise ex declaratis ante Tridentinum esse de fide.
298, n.1
Ad hoc primo perpenditur id quod habetur in cap. Maiores de baptismo.
298, num.2
Perpenditur secundo ad idem, id quod in Concilio Viennensi.
298, n. 3
Obseruatur controuersia in cap. Maiores, & in Viennensi proposita, & quid in ea conclusum fuerit. Ex his ostenditur conclusum vt de fide.
298. num. 4, 5, & 6
Opponitur quasi non concludatur nisi probabilitas eiuis opinionis vt maior: sed contrarium ostenditur: Et confirmatur quod absolutam veritatem, non solam probababilitatem voluerit definire Pontifex.
298. num.7, 8 & 9
Quod & secundo confirmatur: & ex vi decisionis in Viennensi concluditur id esse de fide quoad paruulos.
298. n.11 & 12
Id vero in paruulis non est quid actuale, sed habituale: ergo & in adultis.
298. n. 13
Remouetur suspicio ne argumentum hoc videatur esse circulare.
298. n. 14
Putant aliqui nibil ibi certi definitum.
298. n.14
Non sine fundamento dictum quod gratia hac sit quid habitui analogum.
298. n. 15
Dari gratiam habitualem est absolute de fide per Tridentinum.
298. n. 16, 17 & 18
Opponitur quasi possint hi Canones ita intelligi, vt solum importent esse de fide Spiritum sanctum dari.
298. num.19
Sed non ita posse intelligi, probatur, eo quod ad Spiritum sanctum requiratur dispositio per gratiam quasi nexus.
298. n.20
Dum nos Deus sanctificat, ita nos renouat, vt regeneret & filios Dei faciat.
298. n. 21
Explicatur filiatio hac adoptiua, ad instar nat. Diuinae.
298. n. 21
Gratia habitualis est dispositio ad recipiendum Spiritum adoptionis requisita; eo quod Spiritum S. donnari, est Spiritum santum mitti: que missio requirit effectum ad extra specialem. Et ita in paruulis quoque gratia hac requiritur, quae titulus est nouus nouae praesentiae Spiritus sancti.
298. n. 23 & 24
Gratia habitualis non est physice actiua, secluso gratiae actualis incentino. Quod intelligitur de omnibus infusis habitibus: quia in parcuulis non agir: in paruulo tamen Baptista operata est ob actualem illustrationem. Quod & secundo probatur à pari. Et confirmatur ex Diuo Thoma, additae eius relatione.
301, num.1, 2, 3, 4 & 5
Obiiciuntur loca Diui Thomae aliquae, eademque responsionibus idoneis illustrantur.
301, num.1, 2, 3, 4 & 5 & seqq.
Gratia prysice praedeterminans nec in doctrina D Thomae, nec ex natura rei necessaria est ad essentialem explicandam aut seruandam subordinationem causae secundae ad primam. Thomistae enin causae secundae subordinationem ponunt in hoc, quod agere non possint nisi motae & physice praedeterminata: sed non est haec Diui Thomae sententia; primo quia ille ad hoc requirit motionem solum quae fiat vt actio sit emper participationem; ad hoc autem sufficit si effectus fiat actione causae primae, quatenus actio causae secundae non fit aliae actione. Quod tripliciter confirmatur.
615, 616 & 617; à n.1, ad 8
Gratia medicinalis efficax facit vt faciamus; estque catenus victrix: sufficiens autem etiam omnis, talis est, suapte natura; necnon ex intentione Del bona syncera; vt non per cam stet quin faciat vt faciamus, & sit ettan ipsa pariter victrix. Vbi ostenditur quomodo, & respectu cuius gratiae sit victrix.
803, n.1
Gratiae minus proprie dicitur victrix respectu voluntatis; alioqui ea quae non vincet, non crit sufficiens, quiae agit quantum potest.
803. n.2
Obiicitur, quasi agat non quantum potest, sed quantum Deus volt. Resp. & kinc prob. intentum.
803. n.4
Inst. videtur posse id contra me retorqueri. Sed resp. quia contra concupiscentiam gratia non pugnat sola; pugnat enim simul cum ed voluntas.
803. num. 5
Gratiae sufficiens est instrumentum Dei volentis, vt per eam creata voluntas non modo possit, sed etiam faciat; alioqui defectus esset non voluntatis kumane, sed gratiae.
804 & 805, n.6 & 7
Assignatur causa & modus, quibus gratia Medicinalis praeueniens operans, effectum suum propter quem à Deo data est, obtineat actuaeliter, potius quam eo priuetur, quoties cum de facto foeliciter obtinet. Quae causa, est voluntas, vt probatur: Est autem causa, quia primo se permittit gratiae. Istud se permittit, seu sinit se nioueri, & obsecundat, est quid negatiuum, nepe tum in genere physico, tum in genere moris: Et praecipue tunc est negatiuum, quando repentina est ac viuida gratiae operatio. Censenda tamen est gratiae modum cundem seruare in breuib ima praeparationis mora, quem in longiori.
815 & 816, n. 1, 2, 3, 4, 5, 6 & 7
Gratia medicinalis efficax praedeterminans moraliter quid sit?
704, n. 1
Eius discrimen à praedeterminante physice duplex.
704, n. 1
Moraliter praedeterminare quid?
705, n. 2
Aliud buius gratiae discrimen à physica praedetermiante: & alterum discrimen.
705, n. 3
Gratia interior actualis, etiam provt includit actum vitalem nostrum, tota de genere actionis est, cum ex Diuo Thomae nibil includant actus humani praeter acitonis & passionis rationem. Vbi tripliciter vrgetur ex Diuo Thoma. Obiciuntur etiam multa ex eodem D. Th.cuius genuirius, sensus explicatur, & plene iis omnibus sit satis.
à n.22; pag. 291, ad num.36, pag. 294
Actualis interior gratiae, quae est vocatio, etiam vt includit actum vitalem nostrum dici potest & est qualitas praedicaementaliter; vt facile explicatur & suanctur etiam ex Aristotele. Vbi occasione corrun quae dicta sunt de qualitate, adduntur etiam aliqua de ratione accidentis & substntia: Es fit conclusio ad ea quae dicchantur de gratiae actuali vt qualitate.
à numer.36 pag. 294, ad numerum 45, pagina 296.
Interioris gratiae actualis efficiens causae est Dens: Eiusdem causa materialis ex qua, nulla est. Causa materialis in qua est anima. Materialis dispositiua per modum meriti quoad primam, mulla est,
296 & 297, n.45, 46 & 47
Gratia medicinalis efficax praescita quid sit?
707, n. 1
In haae spectatur beneficy magnitudo.
707, n. 1
De hoc intelligitur. Augustimu secundum scientiam conditionatorum. Et confirmatur id esse intelligendum de ea scientia.
707 n.3 & 4
Iis quaedam obiiciuntur, quibus ex doctrina tum Diui Thomae, tum Augustini fit satis.
707, numero 6 & seqq.
Gratia praeueniens non differt ab operante & excitante: similiterque gratia comitans non differt à cooperante & adiuuante. Gratia vero subsquens nihil est aliud, quam gratia quedam excitans; quae vel post acceptam iustitiam datur ad perseuerandum & proficiendum in ea: vel post consensum praestitum subministratur ad perficiendum opus, in quod consensimus. Quod totum probatur & explicatur cohaerenter D August.
383, n.1, 2 & 3
Explicatur & alia via quam circa hoc Diuus Thomas inüt.
383 n.4
Gratiam subsequentem esse gratiam quandam excitantem, probatur.
384, n. 5. 6 & 7
Gratia comitans per modum actus primi, & per modum actus secundi.
384, n. 5 6 & 7
Bernardus triplicem gratiam distinguit.
384, n. 8
Ad comitanten aliquando requiritur noua excitans; aliquando sufficit prima.
384, & 385, n.9, 10 & 11
Non negat S. Thomas quin actualis gratia bene diuidatur in operantem & cooperantem, &c.
384, num.12 & 13
Gratia efficax quae ad bene operandum necessaria est, non est in doctrina Diui Augustini physice praedeterminans; quia praedeterminatio ad materiale peccati repugnat principiis Diuis Augustini; nec enim ibi agit Augustinus de formali peccati.
629, n.1 & 2
Quod in hac re dicitur de actu malo, dicitur & de bono.
629, n.1 & 2
Item quia D. Augustinus tenet gratiam congruam.
629, num. 3
Item quia tenet gratiam praesiitam
630, n.4
Item quia docet discretionem operantis à non operante esse ex libero arbitrio cum graria.
630 n.5
Item quia docet grat am efficacem consistere in visorum fuasionibus, vocatione, & sancta cogitatione: & in bis que tantum enumerat, nihil est physicae pradeterminationis.
630 n. 6 & 7
Item quia docet sub disiunctione consentire vel dissentire, esse propriae voluntatis; quod non est verum dataphyca pradeterminatione; quia sub ea non stat sumultas potentia.
631. n.9
Item quia discrimen inter duos equaliter afectos, tribuit libero vtriusque arbitrio: ergo non ex doctrina Diui, Augustini est physica pradeterminatio. Vbi obucitur locus Augustini, sed idem retorquetur contra physicam praedeterminationem; & sensus est, requiri gratiam maiorem sum vt auxilum, tum vt beneficium.
631 numero 10, & sequentibus.
Gratia proxime sufficiens quid sit?
504, n.I
Explicantur conditiones quoad necessaria hinc antecedenter, hinc comitanter.
631. n.2
Deus ad comitanter necessaria tribuenda paratus est duplici titulo, prater eum quo paratus est in naturalibus: igitur vi accepte operantis in nostra porestate est habere cooperantem
505, 3 & 4
Gratia remote sufficiens quid sit?
505. n. 5
Gratia remote sufficiens prove est dexum Dei trahit ex eius misericordia aliam praxime sufficientum, presertim si ci eaus orando homo petat. Hinc intelligitur quotuodo sufficientem graciam babeat peccator ad canutrasionem, instus ad persenerartisan: & infidelis ad sidei donum. Est que hac Doctrina D. Thome etiam quoad necessaria in actu secundo.
505 &506, n. 6 & seqq.
Medicinalem gratiam esse sufficientem, & esse efficacem, quid sit? Vbi assertur defintis gratia sufficientis, & gratia efficacis, que & alio modo definiuntur: que definitiones confirmantur ex S. Augustino: instrum ex S. Aug. & sancto Francisco Salesio.
836, n.1, 2 & 3
Opponitur quasi be sint definitiones nominales ron reales: sed refereseliitur oppositio
836. n.4
Gratia alia est actualis, alia habitualis: est qui bac indoxea eius diuisio: quod probatur tum ex consensu schole, tum ex Scriptura, tum etiam ratione.
285. n.1
Sola gratia gratum faciens intelligitur dividi in actualem & habitualem; quia nempe gratum faciens est prestantior.
285, n. 1
Quid nomine habitualis, quid nomine actualis intelligitur?
285, n.1
Nomine actualis gratia intelligunt aliqui gratias externas; ersi minus proprie: propriissime tamen sumenda est pro interna motione, inspiratione, vocatione.
285 & 286, n. 2
Quid rei physica est gratia actualis; & que eius causa?
286, n. 1
Ecistimatum est cas gratias esse qualitates eo quod esent actus nostri vitales.
286, n. 1
Gratia alia est gratis data, alia est gratum faciens; Est q; hacidonea gratie dinisio, quod probatur.
284, n.1 & 2
Quid rei per gratiam gratis datam; quid per gratum facientem intelligitur?
284, n. 1
Gratias gratis datas ab Apostolo enumeratas D. Thom. ad tria reducit.
284, n.1
Quid gratia gratum faciens.
284. n. 2
Diuisionis buius membra videntur accidentaliter solum distincta.
284. n.2
Gratia medicinalis quid sit?
730, in Praefat.
Discrimina eius à gratia nature sanae: De qua vt precise medicinalis agitur.
730, in Praefar.
Gratia medicinalis efficax congrua quid su? & buius gratia nomen & ratio ex Augustino.
707, n. 1
In ca attenditur magnitudo auxilij.
707. n. 2
Eius discrimen à pradeterminante moraliter.
707. n. 3
Gratia physicé praedeterminans necessaria in omni statu. Eam probant rationes allata pro prades. phys. in actionibus naturalibus. Vbi recensentur argumenta, quibus predeterminantis gratia absolutam in statu natura sum sane, tum lapsa indigentiam Thomista binc ex natura rei probant, binc ab autoritate.
600, n. 1 & seqq.
Enarratur modus, quo Thomista soluunt praecipuas aliquas contra gratiam physice pradeterminantem offerri solistas obiectiones.
601, 602, 603 & 604, n.1 & seq.
Qui medicinalem gratiam efficacem necessitantem omni aperanti attribuis velut necessario requisitam ad operandum; idem co ipso negat omni non operanti. Sufficientem omnem etiam remotam. Atque ita non facienti quod praceptum est, causan excusandi subministrat legitiman, sumilque poccatum omne buiusinodi refundit in Deun vt autorem ni fatiatur non esse peccatum. Quod probatur; & obiectio in contrarium soluitur.
563, 564 & 565, n. 1 & seqq.
Si gratia vel moraliter pradeterminans, vel congrus, vel prascita necessaria foret ad bene operandum actualiter; sequerentur absurda maxima, presertim tria. Prinum est, quod suspicio esset deesse non operantibus gratiam sufficientem etiam remote. Secundum, esset etiam suscipio antecedentis malenolentia Dei erga cos, qui non operarentur. Tertium, censeretur Dem occasionem vnis prabere. desperandi, & aliis negligendi.
719, & 720, n. 1, & seqq.
Gratia dixisio in efficacem & sufficentem est legitima. Quod probatur
388, n. 1
Non soli gratia moraliter predeterminanti, vel congrue, vel praescite commenis esse efficacé. Quod prob.
720, n. 1
Nulla Dei gratia est praueniens, excitants, operans, que non sit vel efficax, vel saltem sufficiens. Quod dupliciter probatur.
390, n. 1 & seqq.
Gratia dixiditur in operantem, & cooperantem; in excitantem, & adiunantem; in praxenientem, comitantem & subsequentem quae divisiones ita sum gratie gratum facientis; vt siut potissimum actualis.
371, in Praefar.
Gratiae sufficienti nibil ex parte vel sui, vel Dei deest, quin sit efficax. Comparande inuicem sufficiens & efficax. Discrimen vtriusque. Quomodo bic sumende. Sententia cirta bac consonantissima est S.Francisci Salesij.
801, in Praefat.
Gratia necessitatem insinuet pracipue Aug. & locus iste in banc rem est clarus.
192, n. 30
Gratia tantum actualis proprie intelligitur dixidi in pranenientem, comitantem & subsequentem. Quod probatur.
382, n. 1
Si gratia essent necessitantes, aut physice predeterminantes, non esset in eis magis & minus in ratione beneficij, nec in ratione auxilij.
833 & 834, n. 1 & 2
Gratia prascita omni conuenis efficacem esse; vtrum autem ita conuenias omni predeterminanti moraliser, omnique congrua, non est omnimode certum. Quod probatur.
721, n. 1
Tocmiste circa gratiam physice praedeterminantem consentiunt in quinque.
594, n. 10 & 11
H
 
Habitus.
 
Habitus infundende gratia instificantis non est principium physice influens in actum conversionis vel alterius dispositionis ad eim sine infusionem, sine receptionem. Explicatur de qua bic agatur dispositione. Hinc probatur propositio, co quod non potest forma aliqua vim exercere dispositionis ad formam vlteriorem, quin ipsamet iam actuale habeat esse vi fue cause adequate. Ac è conuerso, quiae non potest habitualis gratia effectiue agere in instanti natura priusquam existat. Quod dupliciter confirmatur. Obiiciuntur aliqua ex D. Thoma, sed facile refelluntur. à
n. 1. pag. 315, ad n. 1, pag. 318
Habitus infusi non agunt in sua subiecta, hoc est in animae potentias, quod soli conuenit animae: Modo tamen minus proprio habitus olenat potentias per modum formae: quod non proprie elenet, probatur ex D. Them.
280 & 281, n. 1, 2 & 3
Difficultas explicandi, quomodo kabitus infusi concurant efficienter ad supernaturales actus. Primus explicandi modus assignatur, sed ic non videtur idonem, vtpote minus conformis legibus verioris physicae. Vbi duo ex antedictis oppenuntur, & assertur quedam paritas, quae negatur, & datur ratio.
305 & 306, n. 1, 2, 3, 4 & 5
Modus quo augetur habitus acquisitus sat facilis est; sed hic non omni modo locum habet in infusis.
353, n. 2
Nullus est habitus sexbonus, seu malus; mullus item concupiscentia motus, qui libertatis osum impediat: Aperitur sensus propesitionis, quae & probatur ratione generali.
227 & 228. n. 1, & 2
Homo.
 
Potest equidem homini Deus gratiam dart talem, que necessiter ad actum voluntarium; sed non quae ad nctum humanum, & liberum, & meritorium: quia potest esse actus etiam perennis, quamvis non deliberatus, qui eritactus voluntatis; idemque maxime voluntarius, quamvis non humanus & liber, adcoque nec meritorius.
565, n. I. & seçq
Non efficacius Dius homini vule actus bonos quam vitam aternam: Ergo non est operum pradefinitio, cum non sit antecedenter absoluta predestinatio.
799, n. I
Honestas.
 
Honestas actus quid? quid inhonestas?
79, n. 3
I
 
Ignorantia.
 
Ignorantia antecedens respectu voluntatis, & respectu operis quid sit; v.g. in co qui occidit amicum putans accidere feram: quod factum bac ignorantia est quandoque non voluntarium pracise.
12, n. 1
Ignorantia comitans est respectu voluntatis antecedens, sed non respectu operis, vi in co qui ferit inimicum, putans feram.
12, n. 1
Quid sit ignorantia consequens, item affectata, crassa & supina; & quomodo permittat voluntarium?
12, n. 1
Ignorantia si fuit volita, hoc ipso quod affectata; in ca volitum est opus, & quidem libere, & tunc peccatur: Si verò non fuit affectata, & opus fuis sufficienter prauisum, est liberuin: si non fuit sufficienter prauisum, non est liberum.
25, n. 2 & 3
Imago.
 
Imago hominis ad Deum vt creatorem est secundum intellectum & voluntatem.
861, n. 1
Impeccabilitas.
 
Sicut aliàs apta seruata est Christi cum impeccabilitate libertas indifferentia in operibus ex obedientia quoad substantiam; ita hic cum decreto pradestinationis libertas hominis in operibus ex gratia.
829, num. 34 & 35
Imperium.
 
Imperium non est actus intellectus intimantis fac hoc; sed est efficax hinc intentio, hinc electio; est enim; voluntatis vt superioris ex D. Thoma; & intimatio imperij est posterior imperio. Vbi affertur actuum humanorum ordo connaturalis.
55 & 56, n. 4
Impetus.
 
Dominio gratia impellentis adiungunt iusti etiam suum impetum; & hic impetus iuuat, sicut vis remorum inuat cymbam à profluente delatam: neque id officit gratie, que semper est ductrix, & hinc intelligitur dominium gratia non mnuere physicam indifferentiam, quidquid sit de moralis equilibrio. Vbi adstipulatur Augustinus.
230, n. 3, 4 & 5
Solutiones lansenij ad aliqua argumenta, quibus hactenus in isto capite pugnatum est, eludenda concinnata, refelluntur & semper in contrarium Augustinus: tum pracipua contra superiorem doctrinam ipsius obiectiones soluuntur. à num. I
pag. 230, ad cap. 29, pag. 257
Impetus gratia, vt est instrumentum Dei, est illt ab intrinseco, & ad vm. Quod probatur exemplo torrentis. Vbi triplex gratia assignatur in homine effetus.
811, 812, n. 4, 5, 6 & 7
Impulsus.
 
Gratia medicinalis nulla est, que sit antecedenter vi sui aut impulsus diuini per se sit efficax; vt antecedenter certam & infallibilem vi sui aut vi dicti impulsus habeat connexionem cum effectu sequuturo. Et ratio est, quia Dei predestinatio non est antecedenter absoluta. Quod Confirmatur ex Diuo Thoma.
810, n. 1 & 2
Gratia medicinalis nulla est, que sic antecedenter vi sui, aut vi impulsus diuini per se sit effecax, vt antecedenter certam & infallibilem vi sui, aut vi dicti impulsus habeat connexionem cum effectu sequuturo. Ratio est, quia Dei pradestinatio non est antecedenter absoluta. Quod confirmatur ex Diuo Thoma.
810, num. 1
Incarnatio.
 
Cum Catholicus Incarnationem v. g. credit, quam & credit hereticus, sides illius est supernaturalis; istius vero naturalis. Vbi affertur duplex ratio discriminis; & concluditur coherenter ad verba Christi Domini.
278, n. 3 & 4
Indifferentia.
 
Quo sensu indifferentia arbirrij non sit solum passiua: quod explicatur exemplo bilancis & parietis.
149, n. 9
Indifferentia voluntatis ad vtrumlibet, est positiuns quidam status voluntatis medius inter necessitates duos extremas: hinc scilicet ponendi vnum è duobus terminis opponendis: hinc non ponendi cumdem: & consistit in indiuisibili, sicut necessitas cui opponitur: vbi estenditur, que sint ille neccessitates, & quis status medius.
110, n. 1
Putant aliqui indifferentiam non esse nisi proprietatem, vel nudum signum libertatis; sed hi non proferunt ex Patribus & Conciliis restimonium expressius; qui tamen refeiluntur, quia hoc signum vel est vniuocum, vel equiuocum, & non necessarium: & concluditur libertatem indifferentia esse libero arbitrio essentialem; & conuenire omni: vbi per Autorem monetur Lector circa multa, que maximi sunt momenti.
175, 176, 177 & 178, n. 67, 68, 69, 70, 71, 72, 73, 74 & 75
Indifferentia posita est inter duas necessitates extremas, & ideo consistit in indiuisibili: sunt tamen & alia secundum quid prater necessitates duas simpliciter dictas: & inter istas posita libertas indifferentia, non refugit suscipere magis & minus, quod explicatur exemplo Mercatoris.
21 & 22, numero 2, 3 & 4
Sicut physice est indifferentia, vbi non absoluta necessitas; ita est moraliter non indifferentia, vbi est moralis necessitas: & ita libertas indifferentia non semper sibi est aqualis, quod fit propter inclusam in ca rationem voluntarij, non propter libertatis independentiam, qua est non à difficultate, sed à necessitate absoluta.
22, n. 5 & 6
Indifferentia indicij est intellectui & voluntati passiua.
152, n. 5
Aliter iudicium indifferens explicant alij, vt putant ex mente Diui Thomae, sed ipsius verba expenduntur, & sensus qui verus est aperitur, conformis proposicioni.
152 & 153, n. 6 & 7
Iudicium indifferens non est causa cur voluntas eligat hoc prae illo. Et apertè consentit Diuus Thomas.
153, n. 8 & 9
Indifferentia iudicij, secundum Diuum Thomam, non est causa cur voluntas amet potius, quam non amet: vnde infertur, quod indifferentia iudicij non sit libertatis causa adequata, ex definitione quam affert Diuus Thomas.
154, n. 10
Indifferentia iudicij quid? & quare aliquibus visa sit sufficere ad libertatem indifferentia: quae illario est ommino praua, vt probatur exemplo arboris Nabuchodonosoris, Dan. 2.
151, n. 1 & 2
Indigentia.
 
Duplex nostra indigentia gratia ad actum bonum: & vtramque complet gratia vt explicata est in propositione.
377 & 378, n. 19 & 20
Ignorantia.
 
Sicut infirmitas duplex, ignorantia & stupor ad bonum; ita duplex medicatio; nempe diuina illutratio, & inspiratio coelestis dilectionis.
456, n. 1 & 2
Illustratio.
 
Illustratio diuina non cuanidam solam speciem boni; sed saporem etiam suggerit. Vnde sit vt vox diuina, sicut concionatoris pathetici.
456, n. 3
Hac medicatione, vel terrena supprimitur delectatio; vel calestis imprimitur.
457, n. 4
Sine hac inspirata suauitate, est impotentia physica ad bonum vt oportet volendum, iuxta doctr. D. Th.
456, n. 5
Hac delectatio affert primitias gaudj; quae cadem actiue est tractio, passiue est primus ardor amandi; in quo primo ardore voluntas est acta; deinceps agit; & tamen non agit quin simul acta.
457, 6 & 7
Primum ardorem fecit in nobis gratia sine nobis; catera facit nobiscum, iuxta Apostolum & Augustinum.
458, n. 8
Delectatio illa casta non talis est, cui non possit voluntas non se dedere: sed talis, vt potestatem beneuolendi & agendi restituat, quam voluntas amiserat. Nam sicut vna terrena delectatio potest alteri terrenae preponderare, quamvis non necessitet: ita potest vna coelestis omnibus terrenis.
458, n. 9 & 10
Infirmitas.
 
Cum non sit omnib aequalis infirmitas, non est necesse vt sit aequale omnibus datum auxilium: Et licet aequalis foret infirmitas; Deus tamen pro suo beneplacito dat aliquibus auxilia maiora: nam & habet aliquos sibi specialiter delectos. Inde ex Apostolo, diuisiones gratiarum sunt, sicut minitrationum: at non sunt aequales ministrationtum gradus.
447 & 448, n. 1 & seq.
Eximias gratias eximie praedestinatis dari, explicat sanctus Salesius.
447 & 448, n. 1 & seq.
Infirmitatis ex peccato contractae capita quatuor, ignorantia, stupor, indigentia delectationis, & intellectus acies retusa.
443 & 444, n. 7.
Influxus.
 
Influxus fluens ipse est vel determinabilis, vel determinatus: iste quoque vel est moralis, vel physicus. Non sufficeret moralis, & quare; quod explicatur exemplo impulsus inditi à fabro. Hic influxus est determinatio & praedeterminatio physica.
593, n. 4 & 5
Inspiratio.
 
Gratia efficax praeter illuminationem, inspirationem, & habitus infusos, complectitur vialem qualitatem, & simul physicam praedeterminationem.
599, n. 3
Gratia efficax pro formali est complexum ex duplicis qualitate.
599, n. 4
Iniuria.
 
Iniuria & offensa Dei in quo?
864, n. 4
Adamum innocentem, & iustitia originali supernaturali donatum, atque in ea fideliter ex hypothesi perseurare per auxilia sibi ad hoc data satagente, non potuit iuste Deus, aut aliter prior, & non prouocatus deserere. Cuius rei affertur ratio euidens.
414, n. 1
Innocentia.
 
Gratia pro statu innocentiae vere fuit, fuissetque omnibus data efficax ad salutem, nec tamen in nullo habuisset seu necessariam, seu quovis modo alio antecedenter (scilicet ante scientiam seu mediam, seu visionis) certam & infallibilem connexionem cum effectu, qui est salus; quia non debet instrumenti efficacia maior esse quam causae principalis.
746, n. 1
Homines üdem, si stetisset innocentia; qui post lapsum. Quare hoc postuletur? Et tamen rationabiliter probatur, praesertim quoad animas; alioqui nemo nostrûm dici posset excidisse ab statu originalis innocentiae; imo posset quivis gaudere de lapsu & peccato originali: Et quia motiuum creandi homines fuit Filius Dei venturus.
742, n. 1
Hoc postulatum concedent, qui beatam Virginem ponunt non solum à labe, sed criam à debito peccati originalis immunem.
742, n. 2
Obijciuntur ex Naclanto varia, quibus satis fit.
742, n. 3 & seqq.
Insidiae.
 
Insidie quas nioliuutur ferae veuaticae vt praedam captent.
3, n. 4
Instrumentum.
 
Non sola gratia efficax, sed & sufficiens est voluntatis Dei intendentis hominens eleuare ad salutem instrumentum. Quod de piraque probatur, primo quidem de gratia efficaci, de quo nemini est ambigendi locus; de gratia autem sufficiente probatur, quiae Deus cam dat non ficto animo; & non dat nisi idoneam; licet id per eam non faciat in nobis, quod sure nobis non vule facere.
389 & 390, n. 4, 5 & 6
Nec obest quod possit aliam dare cum qua nouit nos facturos; quia nos ipsi si bene salutem vellemus, cooperaremur: Nam in hoc Deus se gerit sicut Pater tribuens amanter panem duobus filiis, etsi vnus respuat.
390, n. 7 & 8
Gratia est intrumentum Diuinae voluntatis: nec Omnipotens inefficaciter velle, nec infinite sapiens eligere, potest instrumentum inefficax.
741, n. 1
Non maior ex parte gratiae requiritur efficaciae, quam ex perte diuinae voluntatis.
741, n. 1
Cuius ordinis & gradus esse debeat efficacia gratia, cognoscendum ex efficacia diuine voluntatis praedestinantis.
741. n. 2
Intellectus.
 
Sicut intellectus spiritualia non potest uisi ad modum corporeorum concipere per species quas habet à sensu; itae nec voluntas sic puram amare rectitudinem, vt omnem delectationem excutiat.
441, n. 14
Intellectus & voluntas quoad physicum esse nibil corruptionis acceprerunt ex peccaro; nec debilitationis, cum sint physice idem cum anima: Item quiae causae physice cerruptiuae non potest esse peccatum, vrpote quod solum morale.
433, n.I
Gratia intellectum sua luce: voluntatem suo ardore tangit.
466, n.I
Intentio.
 
Quamvis intentio videatur indicium praerequinve: sola aepprehensio suscitat iram, horrorem.
32: n. 2
Intentio atque etiam electio, quantumvis alioqui sumplices physice, possunt habere morales molestias plures specie distinctas.
87, n.I
Actus intentionis semel bonus, nunquem potest esse malus, è contra; vbi plures afferuntur rationes; plures etiam obiectiones in contrarium, quibus respondetur.
87, 88 & 89, n. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 & 9
Intentionis & exequutionis vnicum est decretum: vnde cessante obiecto intentiquis, cessat necessario intentio.
75, num.I
Nulla finis intentio est, quin simul implicite, ac virtualiter, & interpretatiue sit volitio medij sine in confuso, sine determinate buius. Explicatur quaedam analogia; & quandonam est medium in confuso.
61 & 62, n. 1, 2 & 3
Intentio specificatur physice à fine, & ab codem accipit moralem bonitatem, quam ex propria conditione respicit propter ipsammet.
81, n. 1
Gratia medicinalis mulla est, quae non ex intentione Dei sit efficax antecedenter, seu vi sui, ac per se: primo scilicet provt est physicetalis: & secundo provt est instrumentum diuina voluntatis. Ratio sumitur ex duplici cuidenti capite.
810, n. 1
Intentio Dei est de conferenda salute.
388, n. 1
Ex ca intentione Deus media salutis tribuit, nempe gratias.
389, n 2
Intentio quid? & quibus modis conuenit cum spe & desiderio, & abeisdem differt?
54. n. 1
Intentio in genere physico sumpta significatur à fine;non à medio, vel mediis: quod probatur, quia intensio directe respicit solum finem, licet sit actus compositus.
63, n 1
Intentio respicit menia non vt proprie volitio, sed vt efficax.
63. n. 2
Intentio est efficax, & habet rationem causae: causa vero stare potest cum bec & illo effectu.
72, n. 1
Intentionis & prosequutionis vna choreae forma in orbem; quod congruit factae analogiae.
66 & 67, n. 4
Iustificatio.
 
Iustificatio esse non potest absque interno actu. Probatur ex Tridentino; ex Innocentio III; & ex D. Thomas.
868, n. 5 & 6
Ius.
 
Ius ad actualiae auxilia crescit binc ex bonis operibus, hinc ex voluntate Dei acceptantis valorem corum & charitatis.
368, n. 65
Ius indirectum vi creationis, & naturalis innocentiae quid sit. Quare non ius absolute vel directum.
394, n. 1
Iustitia Iustus.
 
Iustitiae originalis à Deo suit data Adamo in innocentia condito. Quod probatur tum ex Scriptura, tum ex sancto Augustino & sancto Thoma explicantibus rectitudinem in qua posita eras iustitia originalis. Preterea ex Diuo Thomae quoad passiones, quae in Adamo non erant. Demique idem Diuus Thomas quoad rectam ordinationem virium secundum rectam rationis regulam; & quoad virtutes omnes.
395 & 396, n. 1, 2, 3, & 4
Iustitis originalis data Adamo in statu innocentiae, non fuit data vacua sed hinc pro ipso, cum iure personali ad vitam aeternùm foelicem veluti finem; hinc etiam proposteris cum pari iure personali ad candem foelicitatem; que iustitia debet Adamo personale ius ad vitam eternam. Quod totum tripliciter probatur; nam sicut gratia iustificans est semen gloriae, ita & tunc; & sicut munc Deus non descrit primus, ita tunc fuisset contra Dei decus, si deseruisset primus. Et merito in vocatur debitum ex parte Dei, nempe debitum, quo debet sibi & sue landi, &c.
396, 397 & 398. num. 6, 7, 8, 9 & 10
Ius istud Adami fundameutum crat in innocentia & institia originali.
396, 397 & 397. num. 6, 7, 8, 9 & 10
Fidelitatis Dei fuit, vt iustitia originali data, vellet syncere & efficaciter alia etiam dare illi annexa, praesertim ad perseuerandum necessaria; quiae Deus impossibiliae non iuber praesertim ad perseuerandum. Quod probatur ex Augustino, & ratione; uempe Dei voluntatem fuisse vt Adam perseuraret; imo Deum decuit vt Adamo tunc daret media, quibus facile posset perseucrare.
398 & 399, num. 11, 12, 13, 14 & 15
Obiicitur locus quidam Augustini in contrarium, qui refellitur, & insuper explicatur, licet vtcumque difficilis; & circa sensum eum disputatur late, quoad vocem custodiendi in actu primo & secundo.
398 & 399, num. 11, 12, 13, 14 & 15 & 400, numero 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23 & 24
Sensus Augustini aperitur contextui eius coherens, & propositioni minime contrarius: Vbi explicantur residuae illius textus
401, n. 24 & 25
Due ex. Augustino voluntates Dei, conditionate ambae, neutra absoluta antecedenter.
402, n. 26
Nostra iustitia eo est auctior, quo magis ad diuinam assimilata sanctitatem.
353, n. 3
Ad nostram iustitiam D. Thomas requirit munditiam & firmitatem, & generalem efficaciam ordinandis actus virtutum in bonum diuinum: Igitur co crit auctior, quo amplius habebit de munditia, firmitate & efficacia. Et congruit quod charitas, quae est gratia instificans studet puritati & firmitati.
353, n. 4, 5 & 6
Charitatis augmentum est duplex, physicum & morale? è quibus physicum criam est duplex.
353, n. 4, 5 & 6
Charitas vt undetur posset augmenta sui capere integralia, instar lucis ex multis collecta radiis.
353, n. 7
Diuus Thomas existimat physicum istud augmenti genus in charitate tum esse impossible, tum fore inutile. Ego expendam an gratia tunc, sicut esset major entitatiue, ita esset magis iustificatiua.
353, n. 8
Gratia instificans vt iustitiã efficiat auctioré, non indiget crescere intensine, intentionis illo physico genere, quo qualitates crescunt ordinis naturalis, aut lux, calor, & similes; quia ad iustitiam anctiorem gratia non eget augmento sui physico intrinseco; & consequenter neque ad id eget crescere gradualiter; quatenus gradualis compositio, puta lucis, est etiam integralis; quemadmodum secundum vim agendi, ita & secundum rem.
359, n. 26, 27 & 28
Iustis omnibus dantur gratiae medicinales ad perseuerandum sufficientes; nempe quia Deus non deserit primus: & gratias dat singulis occasionibus necessarias: imo si non daret, efficeret vt sic, ne homo peccaret: & catenus vt perseueraret.
554 & 555, n. 1 & 2
Esse in institiae statum quendam consistentiae intelligitur ex Apostolo.
880, n. 10
Iustus vtpote filius vi gratiae habitualis, habet vt sic ius ad gloriam vt bareditatem. Habet & ius ad auxilia, vtpote media ad eum finem: & ius istud est decretum, vtpote positiuo nixum titulo: estque simile iuri quod habius Adam, vtpote ex titulo simili, & ad finem similem. Ins tamen istud non est aequale iuri Adami, quod fuit ad auxilia suauioris prouidentia.
468 & 469, n. 1, & seqq
Vnde sit quod aliqui volunt in merito ius esse secundum aliquem institia modum.
873, n. 1 & 2
Eo prastantius est meritum, quo purius ex charitate.
873, 3
Prima gratia suo modo facit, vt homo velit: & secunda facit etiam suo modo, vt homo habeat institiam si velit.
466, n. 39
Iustitia de quae dicitur, qui iustus est iustificetur adhue, continet confluxum omnium virtutum.
356, num. 18
L
 
Lapis.
 
Slcut lapis cogi potest ad motum deersum velociorem: ita voluntas physice cogi ad modum actus, etsi non ad substantiam.
10, n. 10
Si Lapis à Deo sursum pelleretur, fieret ei vis: vbi obiectio in contrarium soluitur.
6, n. 1
Lex.
 
Lex naturalis quid, & quare obligans proxime; cum non obliget aterna nisi remote.
99, n. 2
Libertas.
 
Libertas indifferentiae ad vtrumlibét, illa saltem quae est contradictionis, requiritur ad meritum, vel demeritum: quod probatur.
218, n. 1
Secundum Diuum Thomam, vt opus sit meritorium, debet moraliter, ac non solum physice esse operantis; intelligitur autem moraliter eius esse opus, in quantum ille operatur ex dominio: Quia vero sublata indifferentia tollitur vsus dominij: inde est, vt sublata indifferentia tollatur meritum: idem plane de demerito intelligitur, cadem ratione ad id extensa & applicata.
219, n. 2 & 3
Confirmatur praeterea cadem propositio, ex eo quod in staru-innocentiae non fuisset meritum neque demeritù cum sola spontanei libertate, quod probatur, & quidem autoritate Diui Aug, cuius verba expenduntur contra Iansenium. Inde subnectuntur tria corollaria, quae clare totam rem explicant.
219, n. 4, 5, 6, 7, 8, 9 & 10
Confirmatur vleterius hac propositio, etiam quoad hunc statum in quo degimus natura lapsae, autoritatibus clarissimis SS. Augustini, Hieronymi, Prosperi & Anselmi, quibus potest adiungi Diuus Thomas,. necnon Pontificia damnatio propositionis tertiae ex quinque Iansenij: quae ostenditur contineri in ipsius libris: qui etsi multa ex Diuo Thoma, quem sibi fauere arbitratur, obijciat, olcum & operam perdit; explicatur enim cius genuinus sensus, & quomodo sit intelligendus.
an. 11. paginae 222, ad n. 1, pag. 227
Quid sit, & quare vocetur libertas indifferentiae physica, posita in indiuisibili: item quid & quare moralis.
23, num. 8
Multiplex est libertas, vt & multiplex immunitas.
13, num. 1
Libertas arbitrij est libertas dominij in suum action.
13 num. 2
Libertas arbitrij est homini essentialis, sicuti dignitas, qua potest ad bonum quodlibet non infinitum habere se indifferenter; ex qua oritur dignitate, vt ad cam pertincat determinare se ad bonum amandum, vel non amandum.
13 & 14, n. 4
Radix libertatis arbitrij ex ea dignitate sumpta, tenet medium inter alias duas à D. Thom. assignatas.
14, num. 5
Contra rationem libertatis est, vt voluntas as ab alio vel expectet, vel patiatur secundum D. Thom.
14, n. 6
Libertas arbitrij non consistit in immunitate à peccato, nec in immunitate à miseria, nec in immunitate à seruitute, nec in immunitate à coactione, sed in immunitate à necessitate, vt constat ex co, quod non est pars materialis generica libertatis indifferentiae: vbi soluitur vna Tridentini obiectio.
14 & 15, n. 7, 8 & 9
Si peccatum non extinxit in daemone liberum arbitrium, quare extinxisset in homine?
14 & 15, n. 7, 8 & 9
Secundum sensum physicum non est in voluntate major libertas, quam in intellectu; sed tamen loquondo precise non est in intellectu, vtpote non indifferente ad iudicandum; nam non quoad scietificos, neque quoad opinatiuos.
16, n. 1, 2, 3 & 4
Voluntas non est in intellectu & voluntate simul & formaliter libertas; sed in sola voluntate, qua illius tantum est determinare se.
16, n. 5
Arbitrari aliud est intellectus, quod est iudicare: aliud voluntatis, quod est moderari, & dominari.
17, n. 7
Indifferentia iudicij non sutficit libertati arbitrij.
17, n. 7
Pro libertate arbitrij vt ponenda in voluntatis indifferentia ad vtrumlibet, affertur authoritas D. Thomae.
17, n. 8
Secundum D. Th. voluntas distinguitur simpliciter à vi electiua
17, n. 9
Saluari libertatem arbitrij per solam iudicij indifferentiam putant aliqui.
17, n. 1
Calvinus circa libertatem hareticus, non negauit indifferentiam iudicij.
18, n. 2
Concilia & Patres contra hereticos, pro libertate non afferunt indifferentiam iudicij.
18, n. 2
Vigente indifferentia iudicij posset Deus negare concursum ad amorem, essetque necessitas ad non amandum: Sicut fugiendi è carcere non esset libertas ei, qui licet liberis oculis videret carcerem apertum; esset ipse tamen ad stipitem ligatus.
18, n. 3 & 4
Euasio quaedam hoc refellitur ob amphibologiam praedicto exemplo, & fauore S. Aug.
n. 5. 18
Ad libertatem requiritur cognitio indifferens. Hinc videri posset secundum me probari, actum liberum posse non esse necessarium: sed in hoc discursu aliquid dcest quod est praecipuum: vnde constat oppositum, quiae actio que voluntas se determinat, non potest esse actio aliena.
19 & 20, n. 2, 3 & 4
Ad veram actuum volendi libertatem, non satis est fieri eos in sensu materiali cum volumus; vel, si volumus: sed requiritur insuper vt fiant sensu quodam formali, quia volumus fieri: vbi aduersatur Iansenius, quasi ex Augustino argumentum sumens: sed in contrarium argumentatur Autor, quia non desunt voluntatis actus, qui non tamen sunt liberi, contra Iansenium.
178, 179, 180, 181 & 182, n. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 & 12
Non tantum non deficit à libertate, qui-deficit à recto ordine, sed nec a recto ordine deficit, qui deficit à libertate: Et tamen verum est illud Anselmi: Nec libertas, nec pars libertans est peccandi potestas.
 
Que praedicta resoluuntur in quatuor: Qua & firmantur autoritate Diui Thome, & Diui Augustini, & cum illis coharet optimè dictum Anselmi: Nec libertas: cuius sensus explicatur exemplo ex arte syllogistica: item exemplo ex arte statuaria.
154, 155 & 156, n. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, & 9
Quo fine Deus homini libertatem indidit ex Anselmo: Explicatur hac Anselmi propositio, & sensus ipsius, & quomodo ipsemet se explicet.
156, n. 10, 11, 12, 13, 14, 15 & 16
Secundum Diuum Anselmum, qui habet potestatem peccandi, habet potestatem seruandi rectitudinem: ergo & habet libertatem.
159, n. 17
Libertas in sensu Anselmi est potestas seruandi, vel non sernandi rectitudinem: quod confirmatur ex doctrina ipsius: Vbi apponitur restrictio duplex, quam ipse apponit definitioni libertatis; nec mirum si sic restricta libertas, aut eius pars non sit peccandi potestas. Affertur alia restrictio libertatis à D. Anselmo, nempe quod nomen libertatis non attribuit, qua parte est ad peccandum; sed solum qua parte est ad seruandam rectitudinem, quanvis ad vtrumque sit: quae doctrina expenditur, quae indicat à se duplicem vlterius restrictionem adhiberi: quod duplici modo ex Anselmo confirmatur.
160, 161 & 162, n. 17, 18, 19, 20, 21, 22 & 23
Duo sunt fines libertatis: quis corum sit prior & immediatior libertati arbitrij: expenditur modus, quo S. Anselmus probat suam libertatis definitionem, & inde ostenditur quomodo cam restricte sumat: & concluditur mentem fuisse S. Anselmi vt libertatem arbitrij simeret non in tota latitudine: Vbi obijciuntur multa ex D. Thoma, cuius mens facile explicatur, & fit satis omnibus argumentis in contrarium adductis.
162, 163 & 164. n. 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32 & 33
Libertas in gradu vniuersali est perfectio simpliciter simplex.
166, n. 36
Libertas definitur vt contracta ad potentiam indifferentem non in bono confirmatam: Definitur etium vt nullatenus contracta: nec obstat quod definiatur vt contracta ad potentiam in bono confirmatamrubi due solvuntur difficultates, & oppositiones in contrarium.
166, 167 & 168, n. 38, 39, 40, 41, 42 & 43
Libertas indifferentiae ad vtrumlibet, non verò spontanei, est ea, quae liberum arbitrium constituit formaliter. Quod duplici probatur ratione.
130, n. 3 & 4
Libertas spontanei non est perfectissima, quia non est nisi materialis pars libertatis indifferentia: quamvis ratio spontanei, non nisi per accidens adiungatur rationi indifferentiae.
131, num. 5 & 6
Libertatem arbitrij, electionis, dominij in suos actus, & indifferestiae ad vtrumlibet, quam indidit homini Deus ab initio, candem cidem post peccatum nibilominus consernat. Quomodo illud intelligatur.
131 & 132, n. 1 & 2
Libertas indifferentia alia est contraricatis, alia contradictionis. Secundo incluidit priman, sed in ca includitur.
129, n. 1
Libertas proprie dicta est fundatrix moralitatis; estque electionis, dominae, indifferentiae.
133 & 134, n. 1
Libertas arbitrij est libertas indifferentia ad vtrumlibet, eriam post Adae lapsum: quod probatur prima serie restimoniorum D. Thomae,
à n. 2 pag. 134, ad n. 14, pag. 138
Libertas arbitrij, etiam post Ade lapsum, est libertas c'ectionis: quod probatur secunda serie testimoniurum S. Thome
à n. 14 pag. 118. ad n. 18 pag. 139
Libertas arbitrij, etiam post Ada lapsum, est libertas dominij in fuos actus.
139 & 140, n. 18
Secundum D Thomam non alia ratione, quam nobis, inest liberum arbitrium Deo, vel Christo Domino, vel Angelis, aut etiam hantini tum in patria beato, tum viatori confirmato.
140 & 141, n. 1, 2, 3 & 4
Libertas arbitrij proprie dicta fundatrix moralitatis, etiam post Adae lapsum, est libertas tum electionis, tum indifferentia ad vtrumlibet. Vbi affertur doctrina D. Augustini contra Iansenium, qui etsi multa in contrarium videatur dictitare, hac omnia vt lutra vasa reputantur,
à num. 5 pag. 141 ad num. 1 pag. 145
Libertas arbitrij, etiam post Adae laepsum ad moralitatem requisita, est libertas electionis & indifferentiae ad vtrumlibet: Quod est de fide, & probatur autoritate Scripturae atque Conciliorum.
145, 146 & 147, n. 1, 2, 3 & 4
Non esset vsus libertatis, sinon esset libertas ad recipiendam determinationem; quia suscepta determinatione non este locus electioni, nec dominio: sicut nec est libertas radicalis, si non nisi passiua est potentia ad determinationem ab extrinseco recipiendam.
150, n. 11 & 12
Si opus non est liberum, libertate indifferentiae, nec meritorium est. Vbi affertur obiectio de merito Christi quasi per operationes, que & soluitur.
872, n. 1 & 2
Opera ex gratia facta merentur apud Deum etiam do condigno. Quod probatur.
872, n. 1
Dum Augustinus alacritatem & libertatem spontanei commendat, supponit libertatem indifferentiae: & câposuâ, acceptior est voluntas, quo alacrior; nec ideo vult Augustinus libertatem spontanei, esse libertatem.
190, 22, 23 & 24
Sibi repugnant qui dicunt, ad libertatem sufficere indifferentiam indicij; & tamen volunt requirere indicium efficacius determinans.
35, n. 10
Quid est, esse libitum?
149, n. 7
Libertas physica stat in indinisibili.
23, n. 1
Duplici lumine; hoc est, naturali & supernaturali, potest res cadem cognosci.
23. n. 2
Licet non minima qualibet lux tenebras expellat omnes; minima tamen scintilla charitatis mortale peccatum omne depellit; eiusque rei raise datur à priori. Munditiam vero hanc à peccato mortali gratia sex charitas opersiut in genere causa formalis.
354 & 355, n. 10, 11 & 12
Eaedem instificans gratia potest absque augmento sui physico intrinseco firmitatem dicte munditiae operari in genere causae efficientis. Eiusque ratio datur ex natura rei.
354 & 355. n. 13 & 14
M
 
Macula.
 
Maculae peccati quae?
864, n. 4
Malitia.
 
Malitia solum secundaria potest esse à circumstantia mala.
85 & 86, n. 10
Actui vni simplici possunt inesse malitiae plures accidentales prater essentiales.
86, n. 11
Bonitas & malitia accidentales actui in esse physico, sunt cidem essentiales in esse moralis.
86, n. 12
Etsi moralis malitia sit bonitas physica vt dissentanea; &c. non ideo in physicis est malum: quod quomodo sit intelligendum, explicatur.
80, n. 4 & 5
Malum.
 
Malum non amatur vt malum, sed vt incundum, aut vtile.
81, n. 1
Velle malum licet indirecto, est malum.
81. n. 2
Medicina.
 
Gratiae efficax & sufficiens, sunt in re vt medicina vna suscepta, & alia non suscepta. Impugnatur haec sumilitudo, sed stabilitur.
829, n. 32 & 33
Meritum.
 
Fuit in homine innocente, esseque in codem lapso, sed redempio, meritiom vitae aternae. Quod probatur ex Tridentino & Augustino.
477, n. 1
Hinc meritum vnius modi in natura sana, & alterius modi in natura sanata: in illa erat meritum humanum, & situm, in ista regnat gratia.
478, n. 2
Hinc Iansenius occasionem sumpsit gratiae necessitantis inducendae; sed non pariter Tisomistae possunt inde cruere physicam predeterminationem.
478. n. 3
Non sic tamen Adamo merita fuerunt sua vt non per gratiam: Iustis nunc non ita sunt per gratiam, vt non simul à libero arbitrio.
478. n. 4
Nec Adamo totaliter fuerunt sua, nec iustis nunc totaliter ex gratia; sed tamen sunt nunc magis donae magis accepta, &c.
487. n. 5
Erant quidem in Adamo minus dona ratione iuris duplicis, & naturalis possibilitatis; sed nunc sunt magis donae, eo quod gratia nunc est gratia redemptionis, & redemptus non est suus; & quae illi sunt, non sunt estenus illi fua.
478. n. 6 & 7
Hinc merita eo minus illi sunt sua, minusque humana; quominus ille est fuus. Item eo merita sunt minus humana, quo minus ex viribus propriis; & quia minus de meo est bona volitis vel operatio quam contribuo ad meritum. Quam rationem insinuat Fulgentius. Sed quia gratia sanans & redimens reddit hominem sibi; inde est, vt ad meritum contribuat etiam de suo: nempe catenus de suo iustus contribuit, quatenus non cum necessitate sed libere. Hinc intelligitur Augustinus, quod nempe non neget, vitam aternam esse nune mercedem boni meriti.
478. n. 8, & seqq.
Meritum non respicit debitum iustitiae aut fidelitatis, sed gratitudinis & bonestatis: neque pactum supponit, ersi non excludat. Contra quod obiicitur, quasi in debito bonestaris ese possit aequalitas: sed contra, quia dignius quod parius ex charitate. Ergo pactum officit potius.
874 & 875, n. 7 & 8
Difficultas hint nata reijcitur triplici responsiont; multae item aliae obiectiones circa hoc fiunt, que soluuntur.
874 & 875 n. 9, & seqq.
Meritum quid sit in ordine gratiae?
871, n. 1
Meritum improprie, vet in malo, vel nori in hominis operatione.
871, n. 1
Quid sit meritum proprie.
871. n. 2
Meritum de condigno & de congruo quid?
872, n. 1
Gratia habitualis non modo provt est physice efficienter operatiua; sed etiam vel maxime provt est forma sanctiscans, & dignisicans personam, catenus est causa meriti honorum operum.
872, n. 1
Merita Christi non per solam habitualem gratiam applicantur; licet per cam applicertur.
382, num. 2 & 3
Merita humana in Adam quare dicantur.
465 & 466, num. 39
Improprie est meritum vbi est ius iustitia.
874, n. 6
Metus.
 
Quod ex metu sit, est involuntarium secundum quid: & nibilominus non ideo definit esse voluntarium simpliciter quod explicatur exemplo Mercatoris proijcientis merces in mare ob naufragij metum.
10, n. 1 & 2
Metus alius grauis, alius leuis; & iterum grauis est duplex.
11, n. 3
Modus.
 
Modus qui est nolendi efficaciter spectat ad genus moris.
63, n. 4
Monitum.
 
Monitum quoad praedestinationem specialis ameris.
800, num. 3
Que sunt illa que Deus praedefinit?
800, num. 3
Mors.
 
Potius ad mortem, quam ad infirmitatem. spectat ignorantia boni coelestis, aut impotentia ad illud: sed morbus & infirmitas proprie est carentia notitiarum naturalium spectantium ad vltimum finem; vt & amissio iuris ad naturalem prouidentiam suauiorem.
444, n. 8 & 9
Motio. Mouere.
 
Motio ex appetitu in voluntatem fit per modum sympathiae, & non vi cognitionis.
29, n. 2
Appetitus mouetur hinc obiectiue, hinc immutatione temperamenti: quae immutatio sicut in organo sensus ad ingenium iuuat, sit ad mores in organo appetitus. Vbi duo afferuntur exempla: 1.de lente Chrystallina. 2. de fomite: & multa alia valde praeclara.
29 & 30, n. 3, 4 & 5
Motio diuina in actu primo est gratia operans: in actu secundo copperans.
378, n. 22
Obiectiua motio mediata est propriissima respectu voluntatis vt est appetituae facultas.
47, n. 1
Motio obiectiua mediata & alia immediata.
28, n. 5
Quomodo gratia vtraque tum efficax, tum sufficiens mouent & promouent; & quomodo?
801, n. 1
Genere illo mouendi, quod aliqui vocant morale & obiectiuum, non est vllum respectu voluntatis mouende magis physicum (quod genus assignatur) & nemo est qui neget esse physicum respectu appetitus corporei, etiam in brutis. Aug. in hanc rera. Ita in beatis visio voluntatem physice mouet. Hinc argumentum ad charitatem viae. Nullum alind mouendi genus sufficeret etiam in brutis.
801. n. 2 & 3
Solum idoneum genus mouendi est obiectiuae motionis; quia id genus in Scripturis exprimitur nomine pulsus, ractus, &c. ne alioqui, gratia sufficiens non sit sufficiens.
802, n. 4
Distinguendum est de indigentia motionis ad supernaturalitatem actus, & ad alias eius conditiones, vt sunt spiritalitas, vitalitas, libertas.
802, n. 5
Vtrumque simul genus motionis continent illustrationes, vocationes ordinis supernaturalis: haec illustrantur in hypothesi purae naturae.
802, n. 6
Exemplum vtriusque simul motionis in arte caelandi imagines beneficio aquae fortis
803, n. 8
Applicatio exempli, vbi aqua fortis est instrumentum elenatum ad artificiosam calaturam.
803, n. 9
Motus.
 
Ordo prosequutionis idem est extrinsece in exequutione qui est intus in voluntate: quod explicatur in analogia motus localis quo curritur ad metam;
66, n. 2 & 3
Nec in moralibus, nec in physicis verum est motum nisi ab immobili non fieri, quia in moralibus finis potest esse illud mouens mobile, & inetus etiam. Per immobile autem de quo ibi agitur, intelligit D. Thomas terminum à quo.
39 & 40, n. 15
Secundum Augustinum, motus qui nascitur terrore, metu, vel stimulante conscientia, non vocatur necessarius.
189, n. 21
Motus seorsim intentionis in finem est directus; indirectus vero erga media: electionis vero è coutra: inde fit quod amari propter se, est fieri proprium etiam subalterno.
65, n. 1
Voluntatis motus compositus per integrationem; alter antem per participationem ex dnobus extremis, licet localis motus: nam ita se habet motus voluntatis inter duos fines oppositos medius. Vbi affertur egregium exemplum.
58, n. 4, 5 & 6
Quomodo motus appetitus faciat voluntatis motum involuntarium & quomodo?
12. n. 1
Motus partiales integrantes vnam totalem prosequutionem, qui sint: ibique possum esse plura subalterna imperia.
67, n. 2
N
 
Natura status. Natura lapsa.
 
Potest homo in quolibet naturae statu, folis nature viribus cum auxilio ex vi doni creationis attributo, absque gratia speciali etiam naturalis ordinis, veritates assequi speculatiuas naturales plurimas; non tamen omnes. Quod probatur ratione, & autoritate Diui Augustini, & Diui Thomae.
481, 111, & seqq.
Potest homo in stasu naturae lapsae veritatem practicam saltem aliquam sibi comparare naturaliter, & absque gratia etiam que sit ordinis naturalis, cumsolo st: icte, vi doni creatienis, debita auxilio: & multo magis posset cum auxilio naturalis prouidentiae suauioris. Quod duplici probatur ratione.
482, n. 1 & 2
Diffucultas quaedam depellitur explicando quale sit ius vi creationis personaliter.
482 n. 3
Satisfit instantiae cuidam circa ius totius naturae: confirmatur etiam propositio ad hominem.
482 4 & 5
Gratiae pro statu naturae lapsae vere est efficax ad salutem, nec tamen habet necessariam, seu quovis modo alio certam infallibilemque connexionem antecedenter cum effectu, qui est salus actu seqnutura. Quod probatur; tum affertur discrimen gratia pro statu hinc naturae lapsae, hinc innocentis.
746, n. 1
Natura sana quid; & quid sit natura infirma corrupta? Ostenditur de qua gratia ibi agitur, de gratia nempe data Adamo sano, sue ante peccatum.
394 in praefat.
In statu naturae lapsae cum solo ex vi doni creationis assignato auxilio potest homo legis naturalis, & stando in ordine finis naturalis, praecepta omnia diuisim seruare; & similiter tentationem quamlibet superare licet grauissiman. Vbi duplex affertur ratio.
489, num. 1 & 2
Natura humana quoad supernaturalia, potius mortuà quam infirma secundum libertatem; quamvis possit quamlibet respuere, delectationem; quia non vni potius quam alieri astricta est delectationi.
445, num. 1 & 2
Necessitas. Necessitare.
 
Vbi est absoluta necessitas, nibil indifferentiae esse potest; & vicissim.
221, n. 2
Impossibilitas vnius, & necessitas alterius consistunt indivisibili: & ita de facto consistere probatur vlterius ratione physica: & respondetur ad quoddam effagitum de gravitare peccati munuenda vel angenda exeimplo Martyris, propositione
12, n. 8 allato. 211, n. 2, 3 & 4
Quid sit necessitas ex hypothesi antecedens, & ex hypothesi consequens.
212, n. 1
Necessitas consequens non repugnat libertati eiusque usui: quod probatur exemplo hypothesi consequentis ex diuina prescientia: in quo exemplo, & sic in aliis, hypothesis consequens supponit, adeoque non tollit vsum libertatis.
212, numero 1, 2 & 3
Non solum necessitas consequens non repugnat liberrati, eiusque vsui in sensu diuiso, vt communiter recipitur; sed neque etiam in sensu composito: quod probatur etiam ex hypothesi consequente divina prascientia: sed statuitur praterea libertas in sensu composito; & ideo necessitas consequens non offendit libertatem in sensu diuiso, quia non in sensu composito.
213, n. 4 & 5
Necessitas, quae ex hypothesi consequente resultat, vel reduract vicumque in effectum, qui ex ca consequitur, sine infertur, est necessitas solius consequentia, non vero consequentis: quod probatur eadem hypothesi qua superius. Vbi andiatur Dinus Thomas.
213 & 214, n. 6 & 7
Quid sit necessitas antecedens?
214, n. 1
Necessitas antecedens in sensu composito opponitur indifferentia, quae non est de necessario aut impossibili; tollit etiam electionem, quae non est de impossibili, nec de necessario; tollit etiam vsum dominij, eadem ratione.
214, n. 2
Necessitas antecedens cum est absoluta, repugnat absolute vsui libertatis, insique libertati: quod probatur, & ostenditur modus hac in re philosophandi: quoad necessitatem in sensu composito vel diuiso: ostenditur iterum necessitatem antecedentem repugnare libertati in sensu composito; tum etiam ostenditur idem repugnare in sensu diuiso; quod confirmatur ex co, quod plus operatur necessitas antecedens, quam operetur consequens.
214, 215, 216 & 217, n. 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 & 10
Ideo necessitas antecedens in sensu diuiso repugnat libertati, quia repugnat in sensu composito.
217, n. 11
Necessitas antecedens facit necessarium, necessitate consequentis. Quod confirmatur ex eo quod hypothesis antecedens facit vt actus non sit voluntati liber, quatenus facit vt ab ea oriatur non vi deminij aut electionis.
217 & 218, n. 12 & 13
Necessitatem à coactione sumit Iansen. Quid illi sit coactio quasi ex Angustino: qui non videtur sibi concors, nec intelligens coactionem physicam, sed moralem, quam nec sumit co modo, quo supra explicata est. Explicatur sensus lansenij, & Augustini: vnde deductitur argumentum, quod probatur exemplo S. Vrsicini, in quo duo sunt metus terrente:, vnus termentoriun, alser mortis eternae; proindeque duo motus coacti; & tamen fuit meritum perseverantie in confessione, fuisseique peccatum, si defecisset.
182, 183 & 184, n. 1, 2, 3, 4, 5,6 & 7
Affertur effugium Iansenij, quasi libertas suscipiat magis & minus, sicus coactio moralis, quod effugium dupliciter precluditur.
182, 183 & 184, n. 1, 2, 3, 4,5, 6 &7
Aliud effugium, quasi possint ista conciliari, sed quadrupliciter pracluditur.
182, 183 & 184, n. 1, 2, 3, 4,5, 6 &7
Aliud effugium, quasi cohareant omnia, sed pracluditur, tripliciter; vrgetur ex duplici capite, & concluditur, non coherenter loquutum esse Ianserium circaconcupiscentiam & gratiam.
187 & 188, n. 14, 15, 16 & 17
Aliud effugium; quasi concupiscentia necessitatem faciat, quia facit velle contra inclinationem; non item gratia: sed pracluditur tripliciter.
188 & 189, n. 18 & 19
Aliud effugium, quasi concupiscentia faciat nom contra prauiam, sed contra preinclinantem: sed refellitur,
188 & 189, n. 18 & 19
Aliud effugium, sed refellitur.
188 & 189, n. 18 & 19
Necessitas consuetudinis quae & quanta sit? vbi vnum obseruatur ad propositum. Dinum Thomam duplicem distinguere coactionem, videlicet complellenrem & inducentem: qui agit ibi de libertate morali: vbi affertur exemplum vsus promiscui vocum istarum, coaction, necessitas.
228 & 229, n. 3, 4, 5, 6 &7
Probatur necessitas pradeterminationis physicae antoritate Conciliorium & Diui Thoma.
598, num. 10, & feqq.
Confirmatur necessitas concursus praenij aliis rationibus ex Diuo Thoma depromptis.
à n. 4 pag. 596, ad n. 8 pag. 597
Comincitur necessitas concursus praeuij autoritate Scripturae & Diui Augustini.
n. 4 pag. 596, ad n. 8 pag. 597, n. 9
Gratia cum necessitate voluntatem mouet vt se moueat libere.
474, n.5
Gratia praeueniens etsi necessitet ad actum indeliberatum, non tamen ad deliberatum; licet ad ipsum influat prior; vt pote solum expectans vt voluntai se permittat metioni cius, quae dum se permittit, agit quia suometu; sed non prior, quia non suo impetu, & non nisiacta.
469, n. 1 & 2
Necessitas moralis non tangit libertatis partem differentialem, sed solum materialem, quae est ratio voluntarij.
22, n. 6
Generalis notio gratia hinc efficacis quasi facturae; hinc sufficientis quasi factiue; quarum nulla potest dici proprie inefficax, seu de se, seu ex parte Dei, qui syncere vule, & munquam inefficaciter.
387 & 388, n. 6, 7 & 8
Notio gratiae sufficientis est esse satis.
499, n. 2
Obduratio duplex: vna est propria damnatis; altera potest reperiri aliquando in bac vita. Quod probatur ex D. Thorna, Aug. & Prosp. vbi obijcitur Aug. de Pharaone dicens, non illi imputabitur, & non poterat obtemperare, &c solutio aliquorum.
556, n. I & 2
Sed alia solutio commodior, quod non potuerit de facili obtemperare.
556, n. 3
Excusandi ratio cessat in obduratis triplici titulo.
556, n. 4 & 5
Quid sentiendum de actu voluntatis respiciente directe cum abiecto simul circunstantias cius? & quae sint in moralibus circunstantiae in ordine ad specificationem physicam.
73, n.
Sicut obiectum cum circumstantiis, est compositum, ita & actus, qui tamen est vnus, & vt talis specificatur à dicto obiecto integraliter sumpto.
73 & 74, num 1, 2 & 3
Quid obiectum expresse ac directe volitum; & quibus modis actus humanus attendi possit? Quod probatur.
62 & 63, n. 1, 2 & 3
Si desit gratia necessitans, nulla erit sufficiens. Ergo vel nulla obligatio pracepti vtpote impossibilis: vel Deus impossibilis iubet.
569, n. 1, & seqq.
O
 
Occasio.
 
Occasio, modus & ordo agendi de gratia physice pradeteminante. Item propositum Autoris circa iilaem.
591 & 592. in praefat.
Omission.
 
Voluntarij definitio includens omissionem.
2, n. 3
Admittitur c. D. Thom. omissio voluntaria.
2, n. 3
Dei operatio.
 
Licet actu charitatis ad esse physicum sufficiat auxilium sinultaneum; ad morale tamen esse requiritur praecedens: quod clare probatur ex tribus praeallatis Des operationibus.
267 & 268, n. 3 & 4
Prima, è tribiu praedictis, Dei operatio antecedit pure conatum voluntatis omnem, & multomagis omne meritium.
267 & 268, n. 5
Secunda Dei operatio ex tribus, etsi sit comitans vno modo; alio ramen est vere antecedens: Et de conditione consequentis non habet nisi secundum quod voluatis mation Deis requirit; non vero exigentiam expectat.
267 & 268, n. 6
Tertia Dei operatio ex tribus praeassignatis, de ratione consequentis nibil nisi improprie habet; sed de ratione antecedentis habet amplius quam secunda.
267 & 268, num. 7
Qualem & quantam inter se distinctionem habeant operationes Dei istae tres.
267 & 268, n. 8
Quomodo ex iis operationibus integretur Dei ad Supernaturales humanos actus concursus. Hinc intelligitur concursum ad actus supernaturales longe diversium esse ab co qui ad naturales.
269, n. 9 & 10
Opus. Opus bonum.
 
Gratia medicinalis, remote saltem sufficiens ad bona opera, & legem implendam, tum naturalem, tum supernaturalem omnibus & singulis hominibus nullo prorsus excepto, datur à Deo ex vi redemptionis generalis; Deus enim neminem exclusit à beneficio redemptionis: consequens est vt omnibus prouiderit de mediis ad salutem. Cuius consequentiae ratio in hoc sira est, quod cum Dexi maximum & remotissimum dederit salutis medium, non potest vi illius non dare proximiora. Et inde sit, vt vi redemptionis nulli non det sufficientia auxiliae ad seruanda mandata; saltem inquam remote sufficientia. Quod argumentum sit alia methodo, vi redemptionis cum autoritate Diui Thoma; quatenus Christus vi dercreti quo instirutus est redemptor, & caput omnium nullo excepto Ergo vt talis est, influit in omnes nullo excepto.
534 & 535. n. 1, seqq.
Opera omnia in gratia, & per gratiam facta in hac vita merentur de condigno beatitudinem supernaturalem, ciusque augmentum: quin & primum gradum: non autem facta in ipsa beatitudine. Quod probatur peroinnes partes: tum difficultas quaedam circa hoc soluitur.
881, n. 1, & seqq.
Ex dictis toto decursu. Operis compendiarium velut specimen struitur, in quo sub oculos vno per anacephaleosim intiutu simul tota exhibeatur conspicienda oeconomia divinae providentiae, quae tum circa praedestinationem hominum est, tum circa humanos actus honos pro eius merito praeparandos vel promouendos indoneis gratiarum subministratis auxiliis.
883, 884, 885, 886, 887 & 888, numero 1, & seqq.
Ad singula supernaturalis ordinis opera, quae videlicet vitae aternae meritoria sunt quomodocumque, etiam si solum de congruo, necessaria gratia est, quae sit pariter ordinis supernaturalis. Quod probatur ratione Theologica; & ex Tridentino.
483, n. 1 & 2
Opera in gratia, & per gratiam facta in hac vita merentur de condigno augmentiom gratia, non item facta post banc vitam. Quod probatur ex Tridentino.
877, n. 1
Opora bnuis vitae sunt fructus gratiae inchoatae; post hanc vitam sunt fructus consummatae, & ideo illa merentur non ista.
880, n. 12
Opinio.
 
Opinio tuta & secura quid sit?
105, n. 3
Opinio probabilis ab intrinseco quid?
105, n. 4
Opinio probabilis ab extrinseco quid? quae ab aliquibus vocatur practice probabilis: indeque practice probabilior: sed conuenientius, quid sit opinio practice probabilis? quid opinio speculatine probabilis? quid opinio communis?
105 & 106, n. 4, 5 & 6
Quod opinio probabilis?
104, n. 2
Opinio probabilis ab intrinseco equiualet, imo & praeualet cuicumquae solum exirinsece probabili, dummodo tamen haec non habeat moralem, aut morali maiorem ab autoritate certitudinem. Quod probatur,
106, n. 8
Opinioni communi derogare aliquando potest ac praenalere opinio particularis: cuius probabilitatis duo afferuntur & explicantur capita; sed & testimonium Iustiniani Imperatoris.
106 & 107, numero 9 & 10
Opinio in moralibus potest esse tuta, quamvis non sit cuidens; neque etiam certa moraliter: quia in moralibus non passim habentur certitudines; & cìm inter Theologos sit frequens opininum diuerstitas, vt in particularibus inter D. Bonauenturam, & D. Thomam.
107, n. 11 & 12
Non est in conscientia tutus, imo peccat, qui opinionem de licito improbabilem ita cognitam sequitur in praxi. Quod probatur.
107, n. 13
Opinio potest esse speculatine tum ab intrinseco, tum ab extrinseco probabilior, quamvis in re tutior non sit, dummodo tamen sit vere tuta. Quod explicatur & probatur.
108, n. 14
Non est in conscientia tutus, qui aliquid operatur, quod non saltem probabiliter (probabilitate opinionis intrinseca vel extrinseca) indicat sibi licere. Quod probatur assignato quadruplici statu cius qui sic operatur.
108, n. 15
Homini simplici, nec valenti per se vim expendere moralium subtiliorum, vel reconditiorum rationum, tuta est conscientia, si seguatur indicium grauis, probi & docti Autoris dicentis rem esse licitam. Quod probatur.
108, n. 16
Non videtur in conscientia satis tutus, qui cernens aliquid probabilitaris in opinione de licito, statim cam accipit, & sequitur in praexis; nihil inquirens de probabilitate oppositi, quam rationabiliter suspicatur, vel suspicari potest esse majorem. Quod triplici probatur ratione, & authoritate D. Thoma.
109, n. 17
Quando probabile est actionem esse licitam, & factae discussione sussicienti, non apparet in contrarium probabilitas, nisi minor: tuta est conscientia operantis. Quod probatur.
109, n. 18
Sic in conscientia tutus estis, qui tutam operando sequitur opinionem, etsi aliunde nec metaphysice, nec moraliter certam; vt indiciùm habere possit reflexum euidens metaphysice de honestate suae operationis. Quod probatur
109, n. 19
Non est in conscientia tutus, imo peccat qui opinionem de licito, quamvis alioqui speculatine probabiliorem sequitur in praxi, contra oppositam de illicito moraliter certam. Quod probatur.
109, n. 20
Non est in conscientia tutus, qui opinionem de illicito probabiliorem praetermittit, & oppositam sequitur de licito minus probabilem ita cognitam. Quod probatur, & confirmatur multiplici ratione tum sacrae Scripturae, tum etiam D. Thoma; cuius doctrina perpenditur.
110 & 111, n. 22, 23 & 24
Sicut non est in conscientia tutus, imo peccat ex omnium sensu. Index qui sententiam profer: secundum opinionem probabilem, relicta probabiliori; sta minime tutus est in conscientiae, imo peccat quisquis in praexi quoad mores, qui opinionem, sequitur probabilem de licito contra oppositam de illicito probabiliorem, cognitam sibi vt talem. Quod probatur paritate.
111, num. 25
Sicut non est in conscientia tutus, imo peccat ex omnium sensu Medicus, qui medìcina relicta probabiliori propinat solum probabilem: ita minime tutus est in conscientia, imo peccat, quisquis in praxi quoad mores opinionem sequitur probabilem de licito contra oppositam de illicito probabiliorem, cognitam sibi vt talem: quae paritas probatur.
112, n. 26
Sicut non est in conscientia tutus, imo peccat ex omnium sensu Clericus, qui Sacramentum administrat in materia vel forma probabili, relicta probabiliori: Ita minime tutus est in conscientia, imo peccat quisquis in praxi quoad mores, qui opinienem sequitur probabilem de licito, contra oppositam de illicito probabiliorem cegnitam sibi vt talem. Et probatur paritas.
121, num. 27
Sicut non est in conscientia tutus, imo, peccat ex omnium sensu is, qui peccati mortalis sibi conscius in articulo mortis confitetur cum sola attritione, vt tali à se cognita, nihil interim sollicitus conandi cum auxilio diuina gratiae ad contritionem: Ita minime tutus est in conscientia, imo peccat quisquis in praxi quoad mores opinionem sequitur probabilem de licito contra oppositam de illicito probabiliorem cognitam sibi vt talem. Quae paritas probatur, & confirmatur multiplici ratione, & quidem autoritate D. Thoma.
112 & 113, numero 28, 29 & 30
Non est in praxi tutus, imo peccat qui opinionem de licito probabilem sequitur in praxi, contra oppositam de illicito perinde & aque probabilem. Quod probatur; sed plusquam duodecim proponuntur obiectiones, quibus tamen omnibus plene sit saetis.
à n. 32, pag. 114 ad n. 61 pag. 123
Si duae concurrant opiniones, quarum vna de illicito sit speculatine probabilis; & altera de licito speculatine probabilior; non est in praxi tutus qui istam sequirur alterâ neglectâ. Quod probatur, multis in contrarium solutis obiectionibus.
à n. 61 pag. 123 ad n. 72 pag. 126
Si occurrunt opiniones duae disparatae, seu de diuersis aeque probabiles, tutae ambae, etsi non aequaliter; poterit quis vtramvis in praxi tuto sequi provt maluerit. Vbi duo egregiae proponuntur in contrarium exempla, de Medico & Indice.
126, num. 72,73, 74 & 75
Homini crudito, aut aliter valenti per se vinì rationum moralium expendere, non est tuta conscientia, si coeco modo quamlibet sequitur opinionem, etsi grauis Autoris dicentis rem esse licitam, dum ipse dubitat positiue de oppositae opinionis illicitum esse diceutis probabilitate vicumque rationabili; etsi in gradu minori, quam sit eius quae dicit esse licitum. Quod probatur.
127, n. 76
Homini crudito, ac per se valenti vim rationum moralium expendere, tuta est conscientia sequenti in praxi suam opinionem, qua sibi bona side iudicanti sic probabilius videtur absolute rem esse licitam; vt opposita, quae dicit esse illicitam, non videatior ei probabilis, etsi sit alioqui magis communis.
127, n. 77
In consensu duarum opiniomum, quarum vna speculatiua probabilis est de licito, contra oppositam de illicito similiter, & aeque probabilem, videtur in conscientia tutus, sine simplex, sine doctus, qui vel per se, vel per alium non minerem pro vitando in praxi periculo peccati, diligentiam adhibet; quam adhiberet in seculo vir prudens, ne periculum damni temporalis cuiusdam notabilis iniret. Quod probatur.
127, n. 78
Qui consilium alteri dat in conscientia, tenetur dare sicut melius & optimum quod potest, quando agitur de licito & illicito; ita tenetur dare secundum opinionem, quam ipse existimat in conscientia sic saltem probabilem, vt sit tuta in praxi. Quod probatur.
127, n. 79
Qui publice docet; tenetur in conscientia id docere, quod in conscientia existimat esse aut absolutc verum; aut omnibus pensatis verosimilius. Quod probatur.
128, n. 80
Ordo.
 
Ordo intentionis, & ordo prosequutionis; qui est illius retrogradus.
66, n. 2
Intentio non est otiosa.
66, n. 2
P
 
SS. Patres.
 
Sanctorum Patrum, praesertim vero sancti Augustini doctrina est, dixinae hinc praedestinationis, hinc reprobationis decretum non esse absolutum nisi consequenter post agnitum per scientiam visionis finalem cuiusque statum hinc bomun hinc malum. Vbi ex multris Patribus afferuntur testimonia.
754 & 755. n, I, & feqq.
Soluuntur quinque obiectiones quae contra propositionem hanc ex Patribus fieri possunt.
à n. 6 pag. 755, ad n. 16 pag. 759
Item soluuntur ea, quae ex Diuo Augustino possunt obijci contra propositionem II; quae propositio confirmatur autoritate alia Diui Augustini.
à n. 16 pag. 759, ad n. I pag. 768
Peccator.
 
Peccatoribus etiamque infidelibus medicinales gratia dantur vocationis, aut aliae quae remote saltem sufficiant ad conuersionem; & eatenus ad ipsam quoque salutem obtinendam, nempe quia etiam illi sunt à Christo redempti, etsi sint in vita; non ideo tamen sunt in via vt perpetui amentes. Vbi estipulatur Augustinus: Astipulatur & Prosper.
555 & 556, n. I, & seqq.
Etiam induratis gratia medicinalis datur sufficiens ad conuersionem.
556, n. I
Peccatum.
 
Peccatum originale post redemptionem pro omnibus, non potest esse motitum reprobationis omnium: ergo nes aliquorum. Quod euidenter probatur; sic enim Deus preter satisfactionem qua se contentum praebuit exigeret vlteriorem: & quia in indicio Christus nulli reproborum obiiciet peccatum originale sine non remissum, sine remissum: imo nec poterit obiicere alicui, vtpote qui posset respondere se redemptum. Indas ipse fuit vnus ex redemptis autore Augustino. Ex his sit impossibile, esse, vt ideo Deus Lapsum Adae permitteret, vt sit haberet quo suam institiam glorificaret. Confirmatur ex co quod redemptio cadit in peccatum originale. Cum autrum originale non impedierit praetij solutionem pro omnibus, non impediet eius applicationem, cum redemptio sit pro omnibus; ideo repugnat vt ob originale Deus antecedenter aliquem reprobet. Circa quod obseruanda sunt aliqua. Tum multa in contrarium obijciuntur sacrae Scripturae loca, multa item ex Patribus desumpta testimonia, quibus plent sit satis.
à n. 3 pag. 727, ad pag. 740
Cum non sit peccatum nisi voluntarium, forma pure physica non potest facere peccatorum, & à pari non potest facere iustum. Quae paritas probatur.
867 & 868, n. 1, 2 & 3
De gratia valent dicta do forma physica.
867 & 868, n. 4
Quid de peccatore cui Deus gratiam infunderet.
867 & 868, num. 5
Christus institutus est ante peccatum praeuisum; non autem solum vt redemptor; nam alioqui praedestinationem nostram vipote se priorem non meruit; & ipse vtcumque suam nobis vt praedilectis deberet praedestinationem. Ideo mortalis Christus vt pro peccatis satisfaceret.
455 & 446, n. 1 & 2
Peccatum originale post instificationem non potest esse causa reprobationis.
727, n. 2
Periculum.
 
Quid sit periculum: quod sumitur secundum quod apparet, sine provt est in cognitione.
104, n. 3
In periculo sic probabile est malum esse futurum, vt sit spes non futurum esse.
104, n. 3
Descriptio periculi.
104, n. 3
Periculum est certum aut exidens, cum eius probabilitas est certa vel exidens.
104, n. 3
Perseuerantia.
 
Domum perseuerantia non meretur instus de condigno. Quod probatur autoritate, & ex postfacto, & ex ratione: De congruo tamen potest mereri.
882 & 883, n. 1, & seqq.
Quid sit perseuerantia ex parte perseuerantis, & ex parte Dei facientis perseuerare.
494, n. 1
Sicut ex parte perseuerantis perseuerantia non est vnum quid simplex; ita nec ex parte Dei perseuerare facientis.
494, n. 2
Quid sit ex parte hominis perseuerantia in proposito: ac similiter quid ex parte Dei sit perseuerantiae donum in proposito.
494, n. 3
Hinc fit perseuerantiae donum non esse aliud, quam omnia data in decursu auxilia sumpta. Idem dicendum de adiutorio dirigente, protegente contra tentationes: circa quod duo obijciuntur, sed plens his sit satis.
494, n. 4, & seqq.
Perseuerantia quomodo solis detur actu perseuerantibus; non autem detur persexeraturis ex doctrina Augustini.
496, n. 6
Augustinus: adiutorium Quo perseueratur, sumpsit in sensu formali: & tamen donum perseuerantiae sumpsit etiam in sensu actiuo; quatenus adiutorium quo à Deo non receditur, comparat cum eo, quo ad Deum acceditur. Vnde concluditur quid ex mente Dius Augustini sit auxilium quo perseueratur. Quod confirmatur argumento descendento ad particularem vnius anni perseuerantiam.
496, n. 2, 3 & 4
Perseuerantia donum datur continue, & non est complete datum, nisi cum est perseueratum vsque in finem: Et qui non perseuerant vsque in finem, sibi debent imputere. Vnde fit vt non possit perseuerantiae donum amitti.
497, n. 5, 6 & 7
Phrenesis.
 
Quomodo phrenesis, & amentia, aliaque similia, vt ebrictas, &c. impediant ne actas hominis sint simul humani; seu quomodo impediant libertatum quoad vsum? qui defectus non prouenit ex parte anime; nec etiam qui ten pore perenesis facultates inorganica non agant; nec ex parte cognitionis: sed prouenis ex praua dispositione organorum, aut vi cognitionis indebita: quod explicatur.
45 & 46, n. 1, 2, & 3
Planta.
 
Tempus crescendi planta habet vltra quod non crescit, & habet suum magnitudinis maximum quod sic, vt & animalia; ita iusto crescendi in institia terminus praefixus, est, Deo sic exigente conformiter ad rei conneturalem exigentiam.
879, n. 6, 7 & 8
Potentia.
 
Protentia vt agas non eget complemento media inter actum primum & secundum. Diuus Thomas nusquam meminit actus medij: Et ex codem Diuus Thoma, actus secundus non est nisi ex vi actus primi; & quid agit, reducit se à primo actu in secundum vi eiusdem primi. Igitur ex Diuo Thoma superstuum est omne aliud reductiuum; alioqui deberet Diuus Thomas enumerare tres actus non duos tantum.
506 & 507, n. 1, 2, 3 & 4
Opponitur, quasi Diuus Thomas solum diuidat actum potentiae, non autem reductiui. Sed refellitur, quiae comprehendit etiam actum reductiui. Item ex Diuo Thomareductiuum illud, seu physica praedercriminatio non pertinet ad sufficientiam Theologicam; estque haec illi ignota sufficientia, cum non nisi talem statuat, qualis dicitur Grammaticalis. Ergo contra eius doctrinam est distinctio sufficientis, hinc grammaticalis, hinc Theologica.
506 & 507, n. 5 & 6
Vrgetur ex eodem quod gratia proxime sufficiens in actu primo, sit grammaticaliter sufficiens. Item sicut ex Diuo Thoma, hominis est vti auxilio sibi dato in actu primo; ita & reducere in actum secundum vi eius anxilij. Item ex eodem, auxilium sufficiens ad posse, est sufficiens ad agere: Et quia repugnat quod Deus velit vt homo agat per auxilium quod num est sufficiens ad agere.
508 & 509, n. 7, 8 & 9
Obijcitur Diuus Thomas, quod praeter gratiam sanantem requirat mationem: & ita faueat distinctioni de Theologica & Grammaticali sufficientia. Resp., nibil ibi esse quod sonet reductionem, vel physicam praedeterminationem; cùm solum agat de potentia completa in actu primo: imo ex Diuo Thoma idem est posse velle & facere; ac nullo alio indigere ad volendum & faciendum: Et qui per gratiam accepit posse, nullo alio antecedenter indigere. Nec dici potest indigere nihilominus in actus secundo; vrpote quia ea quibus comitanter eget, sunt iam in actu primo parata ex parte Dei: Nec alio eget antecedenter; qui a auxilium quo potest homo velle, &c. vocat Diuus Thomàs auxilium ad volendum, &c. Que solutio optime coheret cum textu Diui Thoma qui obijciebatur.
509 & 510, n. 10, 11, 12, 13, & 14
Oppanitur, quasi Diuus Thomas velit, vtrogut indigere; & illud quod est sufficiens ad actum perfectum, esse efficax ad actum imperfectum. Sed ad bene agendum non indigot antecedenter nisi posso ad bene agendum completo. Item actibus ipsis imperfectis respondet gratiae quo dot posse, sicut & quae det agere: vt clarum est in co qui est primus in serie imperfectorum.
511, n. 15, 16 & 17
Vrgetur, quia quilibet huiusmodi actus est bonum opus: Diuus autem Thomas non agit nisi de auxilio vt possit operari: reductio axtem, vel praedeterminatio non est vt possit operari. Nec obest quod ditat, opererur, vt facile estenditto.
511, n. 18 & 19
Inst. quasi agat de necessario ad actum secundum. Conced. quiae quod est in actu primo necessarium, est necessarium ad actum secundum 2, quia modum quo in doctrina. Diui Thoma Deus mouet ad volendum horrum, eruit ex modo quo in cadem doctrina Deus ad inteligendum verum: proindeque Deum eodem modo esse mouens ad volendum bonum, quo est primum mouens ad intelligendum; idque confirmatur locis Diui Thoma clarissimis.
512 & 513. num. 20, 21, 22 & 23
Duo secundum D. Thomam sunt modi inclinandi voluntatem vnus ratione obiecti exhibiti per illustrationes; alter ratione datae virtutis volendi; simulque ratione mulitiplicis datae gratiae operantis: motio ergo haec est in actu primo, nec est reductia, aut physica praedeterminatio; imo hanc motionem Diuus Thomas docet separari quandoque ab effectu quem Deus per cam interdit.
513 514, n.24 & 25
Enasio quedam, quasi dua sint D. Thom. motiones, vna in altu primo, altera in actu secundo: sed precluditur manifeste, duobus modis ex ipsotextu D. Thoma.
513 514, n. 26
Quid sit Diuo Thoma voluntatem interius inclinare & mouere? vbi vtitur comparationibus, quibus censendus est omnimo modum illum noluisse ponere in physica praedeterminatione.
513 514, n. 27 & 28
Gratiae medicinali proxime seu ad bonum aliquod opus, seu ad finalem salutem sufficienti nihil ex parte Dei acesse praerequisitum necessario ad ipsum opu: vel salutetu, doctrina est Diui Augustini: vbi blasphemos vocat cos qui dicunt seruari non posse mandata; nempe non posse seruari cum iis solis auxiliis, cum quibus praecipit, & cum quibus solis est debitum faciendi, hoc est cum solo auxilio sufficiente.
515, n. 1
Deus praecipit vt faciam, non vero vt possim facere. Praecipit vt faciam, est que mihi debitum faciendi posita gratia ad faciendum sufficienti, esti sola; alioqui nunquam mihi esset debitum faciendi, quin actualiter facerem: ergo possum facere cum gratia sic sufficienti in actu primo, vt ad secundum nihil ei desit ex parte Dei. Affertus quaedam distinctis circa illud possum, quoad potentiam ex parte agentis, & possibilitatem ex parte actui; sed refellitur ea distinctio tum ex Diuo Thoma; tum quia per id porest actus exire è potentia, per quod bec potest cum promere ac vicissim. 2, refellitur clare ex Augustini textu: Et quia quamvis ego possem, si tamem actus est impossibilis, non vitatur blasphemia, quam Augustinus execratur.
515, & 516 517, n. 2, 3, 4, 5, 6, 7 & 8
Aliud in candem rem testimonium Augustini, vbi & in passino ait, fieri posse ab homine; ne distinctioni superius dictae sit locus,
515, & 516 517, n. 10
Testimonium aliud quoad gratiam proxime sufficientem ad orandum.
515, & 516 517, n. 2, 3, 4, 5, 6, 7 & 8, n. 10
Testimonium aliud Augustini de auxilio insto.
318, num. 11
Non esset auxilium iustum, si Deus praeciperet id quod ex parte actus non esset cum eo solo possibile. Est etiam instum, quatenus Deus vi data vocationis, & multo magisvi datae instificationis debet illud non tam mihi, quam sibi. Vbi patet, auxilium instrum tale esse, cunihil ex parte Dei desit.
318, num. 11
Testimonium aliud Augustini, quod positis gratiis in actu primo sufficientibus ad perseuerandum, sola desit hominis voluntas. Adeoque nihil ex parte Dei deesse, quin actu persueret.
318, n. 12
Testimonium aliud Augustini quoad vocationem Esaü, quae talis fuerit vt ei nihil ex parte Dei defuerit, quo minus Esau curret & perueuiret.
519, n. 13
Testimonium aliud Augustini, quod vigratiae in actu primo sufficientis, consensus sit in nostra potestate, adeoque possibilis.
519$, n. 14
Deus est sollicitus gratiae in actu primo data nihil desit, quia vi gratiae in actu primo sufficientis nostrum est eligere; actus eligendi est in nostra potestate velut quoad se possibilis vi dictae gratiae.
520, num. 15
Objicitur, quasi gratia sufficiens cui nihil ex parte Dei deest, à nullo duro corde respuitur; non relinquit veluntatem sibi, vt Deus non frustra misereatur. Tria ad id probandum afferuntur Augustini testimonia. Item ab probandum gratiam quae cas habet conditiones esse vltra actum primum; & tamen antecedere secundum. Respondetur I, explicata mente Augustini iis locis allisque similibus, & negatur minor. Et ratio negandi est primo, quia gratia quae abstulit diritiam, pertinet ad actum primuni. Respondetur 2, gratias de quibus in obiectione, non per aliud facturas esse aut facientes in actu secundo, quam per quod factiuae sunt in actu primo. Respondetur 3, tres illas in obiectione allatas proprietates esse non gratiae sufficientis sed efficientis. Ad primum locum Augustini respondetur, nullam à Deo gratiam tribui, nisi ad hoc vt cordis duritiam auferat, sed non vult Deus actum consensus facere in nobis, & ideo duritiam non aufert solus in actu secundo. Ad secundum locum respondetur, Deum duobus modis non relinquere nostram voluntatem sibi; quamvis non praedeterminet. Ad tertium locum respondetur, Deum non misereri nisi nos velmus, falsum esse sensu Pelagiano.
520, 521 & 522 à num. 16, ad 26
Deus miseretur etiam dans gratiam sufficientem. Vbi sanctus Augustinus duas insinuat misericerdias, vnam generalem, alteram specialem. De hac secunda intelligit Aug. cum infert: ergo iam volumus, sed id non obset; nec potest negari generalis misericordiae, nec generali misericordiae, officit specialis: neque in hic Aug. textibus quidquam est, quod physica praedeterminationi faucat.
523 & 524 à n. 26, ad 29
Instatur, quasi auferre cordis duritiam, sit vltra actum primum, & tamen vltra secundum. Resp. non esse ultra actum primum; idque explicatio clare: & nibilominus gratia sufficiens, cui nihil deest &c. differt ab efficaci auferente duri iam: nam sufficienti illi deest in actu secundo voluntas nostra, non Dei.
523 524 à n. 29, 30 & 31
Obiicitur, data gratia praescita dissensus est impossibilis; tamen est in nobis tunc potentia dissentiendi: Ergo à pari poterit vi gratiae sufficientis esse potentia consentiendi; etsi non vi cius sit consensus possibilis. Quod confirmatur ex Aug. & Thoma. Et quia est in voluntate simultas potentiae, quanquam non potentia simultatis. Resp. concesso antecedente, negando conseq. quia in primo, hypothesis est consequens: in secundo est antecedens. Ad locum Aug. Resp. nihil per cum effici. Ad. locum Diui Thomae, Resp. D. Th. non sibi contradicere: item. hypothesim praedestinationis esse consequentem. Ad tertiam confirm. Resp. imo tunc prome sumo argumentum, quod nulla sit potentiae simultas; & sic argumentor ad hominem: ideo non est posentia factina simultatis, qxia simultas à nulla potentia est factibilis. Ergo ita est in aliis.
524, 525 & 526: à n. 32 ad 38
Vrgetur id ipsum clarius. Se simultas potentiae est in actu primo ante factam determinationem: non autem post, seu in actu secundo. Sicut dissensus per se formaliter ex dictis tollis potentiam ad consensum; ita candem efficienter aufert, imo per prius praedeterm. ad cundem dissersum. Et hinc vrgetur efficacius contra distinctionem sup. allatam sufficientiae grammaticalis & Theologica.
526 & 527: a n. 38, adn. 42
Dissersus etsi potentiam ad confensum non immutet intrinsece, extrinsece tamen frenat ob impossibilitatem ipsius consensus. Exemplum in Bajulo Milone Crotoniate. Concluditur, instantiam de simmultate potentiae destruere scipsam: & gratiam non esse sufficientem si aliquid desit necessarum anteced.
527 & 528, 42, & 43
Illud totam superius dictum confirmatur duobus argumentis, que quidem non parui erunt momenti volentibus ea legere: videlicet, non illi suppetere posse operari (poximum scilicet posse atque completum) cui deest aliquid operationi praeuium, & necessario ad eam in genere praesertim causae efficientis, & facientis facere; praerequisitum.
528, 529, 530, 531, 532, 533: à n. 44, ad finem propos
Diuus Thomas prima parte, questione vigesima - tertia nihil docet, que veint ex eius mente statui reuera possit pr adestinationis, & multo minus reprobationis decretum antecedenter absolutum: imo docet plurima quibus è contra statuatur, velut ex eius mente, decretum auoad vtramque partem absolutum solummodo consequenter, post agnitum per scientiam visionis finalem cuiusque statum hinc bonum hinc malum. Ordo agendi tota propositione ostenditur.
768, n. 1
Expenditur primus Dini Thoma articulus, in quo nihil pro decreto antecedenter absoluto, sed potius est pro consequenter tantum absoluto, ex Damasceno, cuius sententiam probat. De. Thomas. Tum satisfit cuidam dubio quadruplici ratione. Vhi hic aliud haber Diuus Thom. pro decreto pradest. absoluto solum conseq. Imo hic D. Thom. insinuat scientiam mediam. Tandem concluditur, Diuum Thoman hic insinnasse atque vsurpasse scientiam mediata.
à num. 1 pag. 768, ad n. 6 pag. 770
Expenditur secundus Diui Thoma articulus, ex quo videtur aliquid posse obiici: sed dupliciter respondetur.
770 & 771, n. 6
Expenditur articulus tertius, ex quo videtur posse obiici, & confirmari tripliciter; sed facile ostenditur oppositum; & respondetur ad priman confirmationem; & ad secundam; & ad tertiam, quia Deus non deserit primus. Inde inferiur decretum reprob. & pradest non nisi consequ, absolutum, vt probatur ex D. Th. quoad reprob. probatur idem quoad pradest.
à n. 7 pag. 771, ad n. 13. pag. 774.
Expenditur artic. quartus & ostenditur quid ex isto art pob it obiici pro decreto anteced. absol. per discursum. Sed respondetur primo, eo discursu probari optime praedestinationem consequenter absolutam. Resp. 2, nihil eo discursu probari pro reprobatione antecedenter absoluta. Et ita ex hoc articulo probatur potius decretum praedestinationis & reprobationis consequenter solson.
à n. 13 p. 774, ad n. 16 p. 775
Expenditur articulus quintus, & ostenditur quid ex hoc articulo videatur facere pro decreto antecedenter absoluto. Sed resp. 1 generatim. Resp. 2 in particulari. Probatur responsio quoad electionem: quod confirmatur ex D. Thoma. Aliud S. Thoma testimonium ad idem de vsu gratiae praescito, vbi scientiam mediam clare vsurpat. Probatur idem vlterius de praedestinatione & de reprobatione, 1 ex natura rei; 2 ex mente D. Thoma.
à n. 16 p. 755, ad n. 23 p. 779
Expenditur artic. Sextus. Quid videatur posse obiici ex isto articulo, ostenditur. Respondetur decretum esse antecedens & absolutum, sed non antecedenter absolutum, idque ex D. Thoma, cuius mens toto isto articulo clare circa hoc explicatur.
à num. 23, pag. 779, ad n. 42 pag. 785
Expenditur articulus septimus. Ex hoc art. obiici posse videtur numeri praedestinarerum certitudo; sed ea certitudo stat sine decreto antecedenter absolute, vt ostenditur assignatis instantibus praedestinationis. Vt confirmatur ex D. Thoma ponente eam certitudimum in causis non per se indefectibilibus. Adeoque non est ex D. Thomas ea certitudo nisi à posteriori, per vsum praescitum in scientia media circa quod eppozuntur multa ex codem D. Thoma, quibus plene sit satis.
à num. 42 p. 785. ad n. 54 p. 789
Expenditur articulus octanus ex quo videtur probari decretum antecedentur absolutum. Resp. 1, nec sermonem esse de reprobatione, nec inde inferri decretum praedestis ationis antecedenter absolutum. Resp. 2, Diuum Thomam refutart iis verbis opinionem AEgyptiorum, contra quos agit ex illo, Triumphator in Lirael non parcet: quod ad literam, est de Saule abiiciendo, ne sit rex ob culpam: & allegorice non potest probare reprobationem nisi ob culpam.
à n. 54 p. 798, ad n. 59 pag. 790
Obiicitur in contrarium I, quod certitudo pradestinationis smitur ex certitudine diuinae providentiae, quae est antecedens. Sed ostenditur certirudinem hanc antecedentem non prubari ex parte diuinae prauidètiae in statu innocentiae, adeoque nec in statu natura Lapsa. Quod non in statu innocentiae probatur ex Augustino ad eostum qui scientiam mediam tenent, tum qui non tenent. Vbi ostenditur, quod physice praedeterminare non suscipias magis & mixus, quod tetum probatur. à
n. 59 p. 790, ad n. 63 p 793
Obiicitur 2, quod Christus ex D. Thoma non oranerit pro omnibus crucifixoribus. Resp. 1, non pro solis saluandis crasse Christum. Effugium quod oranerit vt sint vnum; non vero vt saluentur; sed praecluditur effugium; & confirmatur ex illa oratione, vt ipsi in nobis vnum sint, &c. Non ergo negat D. Thomas orationem Christi fuisse, vt vitam consequerentur aeternam. Resp. 2, quod voluntas orantis, vt vitam consequerentur aeternam, fuit syncera, non antecedenter absoluta; & sic bene concordant Euangelista & Diuus Thomas. Vbi affertur & aliud effugium, sed praecluditur,
à num. 63 pag. 793, ad numer. 1 pag 796
Praedestinatio.
 
Praedestinationis, vel etiam reprobationis decretum antecedenter absolutum non modo est res fidei; sed etiam è contra multo magis tum consonat fidei, tum coheret lumini rationis, & fauet bonis moribus decretum antecedenter conditionatum, ac non nisi consequenter absolutum. Quod prob.
796, n. 1
Obseruandum quoad decretum antecedenter absolutum, & gratiam indefectibilem; & quid capitibus ultimis tribus actum sit.
796, n.2
Discursus perditi hominis, qui doctrinam de praedestinatione & reprobatione vertit in argumentum vitae liberioris tenende per modum obiectionis 3 qui septem rationibus refellitur,
796, n. 3 & seqq.
Si pradestinatio est antecedenter absoluta; ergo & reprobatio non solum negativa, sed etiam positiua; & ita non pro omnibus mortuus esset Christus: sed quia illud est donnatum; sequitur quod decretum praedestinationis efficax quidem sit antecedenter, non vers absolutum; sed solummodo conditionatum.
830, numer. 1, 2 & 3
Gratia medicinalis generaliter, & extra casus eximiae praedestinationis, ac similes extraordinarios, quando est efficax, non sic per se est efficax, vt connexionem habeat absolute certam cuus effectu, quem Deus per cam intendit. Quod probatur.
852, n. 1 & 2
Non omnium, qui actu saluantur, prédestinario absoluta est post praecognitum per scien tium mediam, statum finalem bonxrae, ante scientiam vistonis.
831, n.1
Diuine ad vitam sternium praedestinarionis definirio, & dixisio. Vbi Autoris votum.
721, & 722, num., & seqq.
Predestinario consequens est dilectio.
752, n.16
Predeterminatio.
 
Physicae praedeterminatio ad actum peccati, etsi solìem quoad materiale inmissa repugnat banitari Dei, sex benignitati, item santtisati, & fidelitati & instisie, quin etiam immusabilitati. Voi assignatur triplex hominis status: Primus sub peccaeto: Secundus sub institia reconciliationis: Tertius sub iustitia innocentie. Quod totum explicatur & probatur.
à n.1 p. 634, ad n. 7 pag. 636
Deus si ad materiale peccati predeterminaret, effet causa peccati magis quam diabolus; & opera mala aeque ac bona operaretur; quia faceret magis quam permissiue: & vere forent obiectiones Vincentianae quarta & decima; effetque omnium operum in indixiduo fatalis necessitas; & hinc desperationis occasio ei qui labitur in peccata: & frustra forent exbortationes ad bonum.
636, & 637; à n.7 ad 12
Hominem in secundo statu, qui est sub institia reconciliationis, repugnat vt Deus ad materiale peccati praedeterminet; & boc repugnat fidelistati Dei, ac non tantum sanctitati.
637 & 638, n.12 & 13
Gratiae efficax pbysice praedeterminans, ex eo quod sit ita predeterminans desciscit, vt videtur à vera nobilissima indole gratiae, non modo vt medicinalis, sed etiam vt absolute dicte, quiae gratiae bac non est efficax nisi quiae praedeterminans, & Deum respicit non vt medicum sed vt autorem omnis creature. Secundo quia gratia bac secundum id quo est efficax pertinet eque ad rationem generalis concursus, etiam quoad actiones peccaminosas, quod gratiae dignitatem dedecet; praeserzim quia per idem crit exequutio reprobationis, per quod est praedestinatoiris. Effugium aliquod praecluditur.
609, & 610. n.1 seqq.
Ex dictis de physica praedeterminatione ad actus naturales, intelligitur gratiaephysice gratia physice praedeterminans. Item ex dictis de gratia sufficiente, in qua includitur qualitas vialis, qua constituitur voluntas proxime potens ad agendum.
599, n. 1, 2 & 3
Aliud est physice predeterminare; aliud mouere physice antecedenter: nec tamen ex isto illud inserri protest, vt facile probatur perpendendo singula in particulari.
273, n. 5 & 6
Variae Autorum circa physicam praedeterminationem sententiae.
594, n. 8 & 9
Sicut actus realis specificat realem potentiam; itã impossibilis impossibilem: sicut potentia productrix chymaere, est potentia inpossibilis, chymaerica: Et binc concluditur cuidenter ad propositum, & reiicitur distinctio qua vtitur lansenius de simultate potentiae, & de pontentia simultatis: afferuntur loca in quibus vsus est cadistinctione, qua omnia ab Augustino refelluntur, & ostenditur abusus talis distinctionis: quod totum confirmatur axtoritate Diui Auselmi,
à n. 1, p. 166, ad n. 1, pag. 208
Quomodo Deus sit autor potentiae peccandi, & quomodo illud intelligatur; quod quidem arguit maximam imperfectionem, qua respectu Dei, est in genere physico; nec est physice aliud, quam voluntas cum complemento ad utramque scpeciem.
pag. 168, num. 44 & 45
Sunt qui existiment gratiam educi ex potentia obtedientiali animae aut intellectus: Sed oppositum probatur triplciter, I, ex dictis de causa materiali ex qua. 2, ex definitione creationis. 3, quia non potest perfectio à perfectibili, institia à instificabil: pendere in suo fiers & esse: Et multo minus ex co educi potest, cum in co non contintatur formaliter eminenter. Hinc autem confirmatur quod superius dictum suit; non aliam esse gratia causam efficientem prater Deum creaturem.
322 & 323, n.4, 5, 6, 7, 8 & 9
Principiuim.
 
Sicut prima principia sunt causa conclusionum; itae charitas actuum. Item fidei habitus, & actus charitatis sunt semen actuum sibi conuenientium. Ex quibus omnibus assignantur quaetuor modi, quibus ad actus actine concurrunt habitus infusi.
308, numero 11.
Que sint principia actuum humanorum: cur dicantur actina, & quare interna.
26, in Praefat.
Principium meritorium, seu moraliser effectiuum actuum bumanorum ordinis supernaturalis, est Christus Dominus, sitte elus merita.
281, n. 1
Duplici titulo Deus est principium agens in operibus gratiae
390, n. 9
Probabilitas.
 
Probabilitas, & pari modo securitas, nec non moralis certitudo, cum qua quis operans in genere moris agit; se intelligenda est cum relatione ad ipsimmet operantem vt ei sit probabilitas, & securitas, & certitudo. Quod probatur.
106, n. 7
Prouidentia.
 
Parcus est mihi vsus scientiamedia, & solwn quando est prouidentia extraordinaria.
834, n. 4
Intra prouidentiam generalem ordinariem ficri potest vt gratia sufficiens sit efficaci maior in ratione auxilij, vel etiam beneficy: Efficax tamen ob specialem, cum qua datur, complacentiam Dci;: qua censenda est in ratione beneficy maior, quam sit qualibet mere sufficiens.
8. 5. n. 6, 7 & 8
Prouidentia ambae sepernaturales, ordinaria & specialis permiscentur sape.
8. 5. n. 9
Ius ad prouidentiam suauiorem non nisi peccato actuali amittitur.
482, n. 6
Qua Dei prouidentia suauior & liberalior? qua item ex opposito parcior.
432, n. 7
Obiiciture, quasi posteri Adami sint propter peccatum originale auersi à Deo ctiam vt fine natuali, adeoque amiserint ius ad prouidentiam Dei suanem: sed negatur esse auersos à Deo vt fine naturäli, quia originale auertit solum à fine supernaturali; ex co quod ex D. Th. originale in posteris non dicat conuersionem ab bonum commutabile.
432, & 433, n. 8 & 9
Quid agendum ne sit actus malus, quando circa prascriptum recta rationis, legis aserne, vel diuina voluntatis, non est euidentia, neque certitudo, sed solu opiniones hinc inde ex opposito solum probabiles in gradu probabilitatis aquali, vel inaquali: assignatur methodus agendi in hac tota disputatione.
140, n. 1
R
 
Ratio.
 
Ratio ponendi gratiam antecedenter absolute connexam cum effectus, fuit à pradestinatione antecedenter absoluta; & sic vnis planuit gratiaenecessitans, aliis physice praedeterminans; sed alij pradestinationem & praedefinitionem volunt solum absolutas post scientiam mediam, & gratiam volunt esse congruam prascitam.
831 & 832, n. 1, 2, 3 & 4
Ratio quidem dictat amandum propter honestatem; sed species quibus hac dictat, nibil faciunt si non delectent: nec intellectus eis vtens postest vim illis nouam de se addere.
440, n. 13
Sensus instar specilli colore infecti species transmissas alterat.
440, n. 13
Quid sit recta ratio diuina, quid humana, quid aterna? carum differentia: & quid ab cis commune abstrabatur?
97 & 98, n. 3, 4 & 5
Redemptio.
 
Post redemptionem, & presertim post instificationem, sut in baptismo, fiue aliter susceptum, peccatum originale minime in causa est, cur alicui iam redempto gratiaem Deus neget medicinalem, qua reuera proprie sit sufficiens ad legem sernandam, & salutem consequendam. Ratio est, quia cui Deus restituit ius ad finem, restituis cidem ius ad media: at gratia medicinalis est medium ad vitam asernam; ad cam autem Dens in iustificatione restituis ius.
533 & 534, n. 1
Remissio.
 
Potest peccator operibus ex gratia factis mereri de congruo remissionem peccati, & gratiam instificantem,
883, n. 1
Reprobatio.
 
Ex co quod reprobationis decretum nusquam esse possit antecedenter absolutum, sequitur quod nec predestinationis possit. Quod probatur; tum multa in contrarium dicuntur.
740, n. 1 & seqq.
Rota.
 
Sicut rotas elaeter, ita subditas facultates voluntas mouet dum se mouet: quae per appetitum corporcas mouet? & spiritales per se ipsam: & quid sit ista motio?
31, n. 1
S
 
Salus.
 
Qvid apud D. Thomam sit salutis voluntas antecedens, quid consequens?
747, n. 2
Implicat decretum absolutum non consequens; ideoque presdestinationis, vel reprobationis decretum absolutum dicitur anteccedenter vel consequenter respectu conditionis.
747, n. 2
Obiicitur illud Apostoli: Elegit nos vt effemus fancti, Ephef. 1, quia electio est decretum absolutum antecedens; & vbi est electio saluandorum, est aliorum derelictio. Vbi probatur ex eo loco Apostoli; pradestinationem esse electionem; & cos qui non saluantur esse despectui habitos antecedenter absolute. Respondetur, nullum vi eius loci exclusum antecedenter absolute positiue aut negatiue: nam quoad redemptionem non est electio, neque quoad vocationem ad gratiam, vno sensu; neque quoad pradestinationem antecedentem ad gloriam. Alio tamen sensu ad bac tria est proprie electio; quastenus ad ea est dilectio.
751 & 752, n. 10, 11, 12, 13, 14 & 15
Qui medicinalem efficacem gratiam necessitantem inducit, is necessario inducit simul circa salutis negotium socordiam in vnis; in aliis, desperationem; in omnibus neglectum admonitionum, adhortationum, correptionum; imo & orationis tanquam inutilis, & contritionis vel vt impossibilis non modo carenti gratia necessitante ad ipsam, sed etiam instructo ea gratia. Quod probatur discursu exhibito, quem faciet quisque gratiam tenens necessitantem. Hinc in meticulosis desperatio, in aliis neglectus. Neque supererit meticuloso vt cret: quod tertio probatur. Hinc neglectus admonitiomum velut inutilium. Vbi multa in contrarium sbiiciuntur, que explicantur & soluuntur.
566 & 567, à numer. 1, ad 8
Sanctitas, Sanctus.
 
In quo à naturali sanctitate differat supermaturalis, & in quo consistat.
350, n. 1
Quid sanctitas Diuina, & quomomodo sit nobis exemplar imitandum. Vbi explicatur, quomodo sanctitas dimina sit quoad esse sanctum, & quoad operari sancte causa exemplaris utriusque gratia.
351, n. 2 & 3
Deus volens horninem sus ad instar tanquam sancti formare; fecit ad extra, formam sanctitatis instar suae.
351, n. 4
Sanctitas per actum contritionis vel charitatis formaliter constans etiam fine habisu insuso; perinde causa effet meriti sequentium operum. Quod prob.
873, n. 1
Sicut per sanatisatem Deus est lux, & tenebrae in co non sunt vllae, ita chorisati dedit vt sit lux, & in ca tenebrae peccati mortalis non sint vllae.
354, n. 9
Licet in infinitum sit imitabilis diuina sanctitas, mensuram tamen imitande posuit cnique Dens.
880, num. 9
Sanitas.
 
Restitutâ gratiâ, restituta est sanitas, & vires naturae sancte sunt cadem quae natura sana, abundantiori auxilio compensante imbecillitatem; etsi ob imbecilitatem requiratur gratia maior, non tamen diuersa specici physicae.
473, n. 7 & 8
Sanitas cria prestat aclui, firmitatem, promptitudinem, delectationem; & quomodo caprastat.
360 & 307, n. 7
Scientia.
 
Quomodo magis & minus habeant in gratiis illi, qui adhibent scientiam mediam.
834, n. 3
Scintilla.
 
Scintilla qualibet gratia instificantis potest operari munditiam à veniali: sed in suo genere causae efficientis: unde licet culpe mortalis tenebras omnes pellas, non sic venialis, sicuti sol. Sed boc propter hominis ignassiam, quia ipsa id potest magis magisque etiam absque sui augmento physico.
355 &; 56, n. 15
Gratia instificantis quoad rem physicam intrinsecam sumpte scintilla quelibet minima potest facere non modo iustum, sed & magis instum. Quod probatur.
358, n. 25
Scintilla-vna gratia operatur in genere causandi efficieter munditiam, qua est lux virtutum acquisitarum: Et cum munditiam banc scintilla gratia sic operetur absque sui augmento intrinseco physico, potest & firmitatem in ca similiter operari.
357, n. 21
Scriptura facra.
 
Scriptura sacra, vt & Conciliorum Doctrina est, diuine binc pradestinationis, binc reprobationis decretum non esse de lege ordinaria absolutum; nisi consequenter post agnitum per scientiam visionis, finalem statum hinc bonum, binc malum. Quod probatur, tum explicatur primus modus sumendi decretum absolutum; tum explicatur secundus; & quid sit, conditionatum transire in absolutum, vel absolutum succedere conditionato?
747, n. 1
Ad gratiam sufficientem pertinent loca Scripturae, & Arausicani decretum, & Augustini & Prosperi; quemadmodum & ad efficacem testimonia Scripture.
747, n. 1. n. 3, 4 & 5
Semen.
 
Gratia sicut semen quod secus viam cecidit, & tollitur à diabolo, &c.
471, n. 10
Semilibertas.
 
Semilibertas accidit defectu plene aduertentia; sed bic defectus non reperitur in motione gratia.
218 num. 1 & 2
Sensus internus.
 
Etiamsi sensus internus & appetitus non reflectant; voluntas tamen (vt & intellectus) refletit: Vnde sumitur ratio.
74. 1 & 2
Similitudo.
 
Similitudo vt filÿ ad patrem est secundum sanctisatem.
861, n. 2
Species impressa.
 
Sicut speciebus altius impressis tribuitur intensio habituum intellectus; ita & habituum voluntatis. Et frequentatione actuum supermaturalium charitatis, dicte species altinae imprimuuturs prasertim quia species cadem impressa simul est reprasentatina & allectina. Dum autem specus fiunt ita radicatiores, crescit vis ad diligenduon; simul crescit & charitas in iustificandi.
366, & 367, numero 56, 57 & 58.
Si species itae materialiter reprasenter bouum, vt non simul reprasentet formaliter vt conueniens, non mouet.
439, n. 9
Species impressa boni mouet ad expressam, & sic ad appesitum, quod in concreto exprimitur: & sic facile inrelligisur modus quo voluntatem intellectus mouet; qua ad materias de graria motione disponunt.
27 & 28, n. 4 & 5
Spiritus Sanctus.
 
Spiritus sanctus caniunctus modo plusquam morali. 861, numero I
 
Spiritus sanctus imprimit sanctitatem diuine analogam. 861, numero I
 
Status innocentiae.
 
In statu innocentia decretum pradectinationis suit non absolutum, sed conditionatum; & fuit pro omnibus, quia tunc nec ex parte bominum, nec ex parte Dei fuit ratio excludendi aliquem; si enim Deus tunc exclusisset aliquem velut ostenturus in eo laudem suae institiae; sequeretur peccatum esse effectum non causam reprobationis, quod ostenditur: Et (quod est summe absurdum) instita laus effet primae peccati origo in ratione motiui. Neque vales distinctio de reprobatione sumpta vt est exclaesio à beneficio indebito; & vt est additio ad poenam; noem bec exclusio non est medium ad manifestaedam institiam; & reprobatio effet peccato prior ordine intentionis: & ita peccatum non effet causa sed effectus reprobationis: Quõd adversatur Conciliis. Insuper id repugnat sanctitati Dei, quia est procurare peccarum: & quanvis hoc foret eligere permissionem peccati; effet tamen eligere peccatum: & boc modo Deus ponitur autor peccati, quia ponitur velle vt fiat peccatum, secundum formale: & hoc ipsum repugnat sanctitati Dei; prafertim quia in hec sententia permissio peccati est cum physica predeterminatione ad materiaele peccati. Ergo non potest pro statu innocentia decretum Deo esse absolutum antecedens reprobandi aliquos ad manifestandam iustitiam.
724, 725 & 726, n. 1 & seqq.
Status naturae.
 
In statu etiam naturae lapsae potest homo viribus eius, cum solo sibi naturaliter (etiamque ad rigorem stricti vi creationis debiti) attributo auxilio, morale opus aliquod sue nature proportionatum in suo tum genere sum ordine bonum operari: quia id poterat, in statu natura integra per solo naturalia; & in statu nature pure etiam facile; adeoque in statu natura Lapsoe de potentiae saltem physica. Nec intelligo solum posse excluso actu; sed etiam de potentia consequente. Adhibetur autoritas Diui Tomae; etsi non dicat nisi aedificare domos, plantare vineas, quae non videntur esse virtutum acquisitarum. Item etsi dicaet egere auxilio Deimonentis.
485 & 486, n. 1 & seqq.
Probatur secundo propositio ex Tridentino, ex Augustino, & ratione Tneologica: Et quiae non semper est in coopere magna difficulsas. Item ratione ducta ex Conciliis & Patribus, & Diuo Thomae.
485 & 486, n. 8, 9, 10, 11 & 12
Obiicitur contra potentiam consequentem, cogitationem congruaem esse indebitam. Resp. deberi prouidentiana in quae Deus non cam impediat.
487, n. 13, 14 & 15
Obiicitur ex Conciliis & Patribus, non posse fiers oprs bonum sine gratia. Resp. illud intelligi de operé supernaturaeli. Quae solusio dupliciter confirmatur.
487, n. 16 & 17.
Quod ius haberet homo in statu purae naturae? & inde pro Adam agrumentum à fortiori.
395, n. 5
Gratia instificans habitualis in statu naturae Lapse, eiuséem speciei est cum ea, quae fuis in statu innocentie tum Angelis, tum Adaemo data. Probatur ex co quod hoe gratiae sint eiusdem specici cum gratia Christi; & quiae sunt semen gloriae; & quiae sum participatio dixine natura. Nec obest quod substantiua communicatio Spiritu sancti videatur propriannoui Testamenti.
869, n. 1, 2, 3 & 4
Status naturae.
 
In statu naturae sanae & integrae homo cum solo naturalis ordinis auxilio debito illi statui poterat non modo implere praecepta naturalia omniae sistendo in ordine mere naturali; sed etiam in iis itae seruandis perseuerare. Circa quod quedam sunt obseruanda.
484, n. 1 & 2
Non videtur impossibile, quo minus in statu pure naturae, absque donovllo supernaturaeli, peccatum binc per solae gratuitae ordinis naturalis dona, & beneuolentiam Dei; bine per moralem hominis mutationem vi eorum donorrum factam, remitteretur: Quia in co statae forex sanctitas naturalis & amissibilis & réparabilis: Quod confirmatur ex dïctis de actu contritionis & dilectionis Dei. Refellitur difficultas de carentia Redemptoris in co staru.
870, num. 1, & seqq.
In statu naeturae lapsae atque infirmae potest homo viribus ciusdem, cum solo vi doni creationis attributo auxilio diligere actu naturali Deum super omniae: quanquaem non ita frequenter & constanter; at saltem aliquando & breui tempore: porest enim diligere benefactorem: ergo & Deum saltem aliquaendo; cum non semper sit difficile: & quia similiter diligit patriam dato etiam sanguine. Ex bis sit argumentum ad hominem de cogitatione congrua.
487 & 488, n. 1 & 2
Quid sit bic Thomae auxilium gratiae sanantis?
487 & 488 num.3
Quo sensu ex D. Th. dilectio naturalis super omnia sit summae? item quomodo sit donum Dei.
487 & 488 n. 5 & 6
Status iustitiae.
 
Opera facta in statu iustitiae non possunt anticipata mereri etiam de congruo reparationem eiusdem iustitiae per peccatum futurum amittendae. Quod probatur.
882. n. 1
In statu naturae lapsae homo sine auxilio gratuito, cum solo vi doni creationis debito, potest de potentiae saltem absoluta, & physica, non ponere obicem gratiae supernatoerali: quiae gratiae non ponitur obex nisi peccando. Obiicitur locus Diui Thomae circae tale obstaculum; sed respondetur proposisionem agere de obstaculo non ponendo; Dixion vero Thomam de remouendo iam posito. Ad quod non ponendum D. Thom non requirit gratiaem supernaturalem, sed ad summum talem, quae non oriatur ex principiis intrinsecis. Hinc explicatur Diuus Thom.ex August. loquens.
492 & 493, n. 1 & seq.
In statu naturae lapsae homo, stando in ordine finis naturalis, potest cum solo sibi ex vi doni creationis attributo auxilio seruare totam legem, omnesque superare tentationes; non quidem facile, ac per potentiam moralem; sed tamen absolute, ac per potentiam physicam. Quod totum probatur, & multipliciter confimatur: multa tanten in contrarium dicta soluuntur. Ex superius dictis duo colliguntur apprime necessaria; quorum primon est, hominem non posse in boc statu viribus suis de facili vincere vel vnam tentationem grauem. Secundum, è contrae facile cadet in peccatum, ni adsit auxilium gratxitum.
489, 490, 491 & 492, n. 1 & seqq.
Status naturae integrae, nature Lapse, nature reparatae.
480 in Praefat.
Non potest homo in stara naturae, seu stantis in iustitia originali & integrae, sculapsae per peccatum, veritatem vilam supernauralis ordinis assequi absque gratiae eiusd em orddinis: quod intelligitur de gratiae actualis & ratio affertur.
481, n. 1
In status naturae reparatae homo ad perfseuerandum in iustitia, indiget auxilio supernaturali. Quod probatur autoritate simulque ratione Diui Thomae.
493, 1 & 2
Subiectum.
 
Gratiae haber causam matterialem in quae, & subiectum informationis.
313, n. 10
Ex co quod gratia su forma vspote habens subiectum in quo; & cum non sit ci forma essentialis; consequenter est accidens. Est etiam quaelitas.
324, n. 1
Gratiae habitualis instificans non agit in solum subiectum per modum cause efficientis; quiae nulla hactenus assignata est qualitas actina in suun subiectum nisi impetus impressus, qui ex Philosophiae Naturali reiicitur: & insuper, si gratiae ageret, ageret, sola.
281, n. 4 & 5
Sufficientia Sufficio.
 
Efficacitas & sussicientia gratiae pensatur praecipue ex efficatia dixine voluntatis, cuius est instrumentum. Et binc difficultaes illa explicandi disorimen gratie efficacis à sufficienti. Etideo omnes, qui sunt graetie hinc cum , hinc cum humana voluntate.
816 & 817, n. 1 & 2
Primo attenditur gratiae vt connexa cum diuina voluntare omnipotente.
816 & 817, n. 3
Secundo vt connexa cum diuina voluntare naturaliter independente.
816 & 817, n. 4
Tertio vt connexa cum diuina voluntate absolute volente.
816 & 817. n.5
Qiuarto vt connexa cum diuina voluntate volente quandoque non absolate.
816 & 817 n. 6
Quinto vt connexa cum diuina voluntate eligente & adhibente medium idoneum.
816 & 817 n. 7
Sexto vt connexa cura humana voluntate permittente sese eius motionibus & impulsibus.
818, n. 8
Septimo vt connexa cum humana voluntate resistente.
816 & 817 n, 9
Octauo vt connexa cum humana voluntare sana.
816 & 817. num. 10
Aly nexus si qui sunt, possunt reuocari adistos.
816 & 817. num. 11
Ex diuersitate opinionum de modo efficacie diuina voluntatis, oritur difficultas, que est circa cos nexus, circa voluntatem salutis, & operum circa discrimen gratiae efficacis & sufficientis.
816 & 817. n. 12
Recensentur in particulari sententiae circa primum, secundum, tertium & quaertum nexum.
816 & 817 n. 14, 15, 16 & 17
Et circa quintum comeniunt omnes in vno; sed differant, quiae primo aliqui putant decretum salutis & operum esse antecedenter absolutum. Et secundo alij censent esse absolutum post scientiam mediam, quod explicatur. Terrio quid alij optime censeant exponitur.
816, 817 n. 18, 19, 20, 21, 22, & 23
Circa sextum & septimum nexum opinionum diuersitat, & commodissuna omnium sententia.
820, num. 24 & 25
Circa octauum nexum sententia diuersa; ex quae diuersitate factum est, vt nomen efficacie sit fere aquiuocum, provt voluntati diuinae tribuitur; proindeque provt gratiae diuinae tribuitur.
821, num. 26, 27 & 28
Diuerse predictae sententiae temperande ex Scriturs & Patribus, & discursu Vbi & methodus agendi.
821 n. 1
Suspensio actus libera, non potest esse mox non libera,20 num. 5
 
Sympathia.
 
Occulta sympathia inter appetitus duos binc Concionatoris, binc Auditoris: boc modo mouetur voluntas perviam sympathiae duplicis: ita inter duorum bominum voluntates est sympathia saltem mediata, forsitan & immediata, quomodo & inter spiritus videri potest.
48 & 49, n. 4 & 5
T
 
Temperamentum.
 
Qvae temperamentum facultatum appetitui faemulantium immutant, dici possunt moucre voluntatem; vt astra, elementa, cibi, externa sensibiliae, demon, Angelus, Deus.
47, n 1
Terminus.
 
Quis sit terminus à Quo motus affectiui; Quis ciusdem terminus ad Quem, & quod medium per Quod; Quis finis intrinfecus, & quis extrinsecus, quis proprius, quis alienus?
59 & 60, n. 1 & 2
Termini metaphysici reducuntur ad physicos, non quod voluntas ab intellectu physice non distinguatur, sed quiae sunt animae duo motus, vel vnus duobus aequiualens.
27, n 3
Terminus vt perficiendi, ita merendi, est terminus huins vitae.
880, n. 11
Titulus.
 
Duplex titulus subordinationis causae secundae ad primam refertur.
617, n. 7 & 8
Tridentinum.
 
Gratia efficax ex Augustino est per modum actus primi, & ex Tridentino.
391, n 4
Gratia physice praedeterminans non illa est, quae in doctrina Concilij Tridentini, adeoque Ecclesia necessaria est ad bene operandum. Affertur autoritas Concilij & Pontifisum de propositione 2 Ianseniana exquinque.
632, n.1
Tridentinum ibi agit de gratiaesic ad actum secundum necessaria, vt praeter cum nibil antecedenter sit necessarium, & cam vocat excitationem, illuminationem. Aperitur sensus propositionis secundae Iansenane.
633, n.2
Hinc probatur, gratiam Tridentini non esse physice praedeterminantem.
633, n 3
Ex condemnatione propositionis secundae Iansenianae probatur quod aliquaendo impediatur affectus gratia interioris.
633, n. 4
Si dicatur, bec verba nunquam resistitur idem esse aecnunquaem potest resisti. Vel eam gratiaem esse sufficientem. Reiicitur primum, quiae cum physica praedeterminatione non stat simultas potentiae. Nec secundum dici potest, quiae Dei frustraretur intentio. Item quiae effectus qui est posse, fit in nobis sine nobis.
633 n. 5 & seqq.
Gratia actualis est quaesi ramus ex habitualis trunco prognatus: Gratia vero habitualis, ciusde physicae speciei est pro vtroque naturae stun. Igitur est gratiae attualis; saluo tamen discrimine secundum magis & minus in ratione tum beneficij tum auxilij.
471, n. 1
V
 
Ventus.
 
Gratiae vt ventus pulsans iuuat ad aperiendum; & ostio referato intrat suo impetu; coque voluntate ducit preuia, sed sinentem se duci; eius enim suum expectat nutum, vt clarum est in Augustino. Quod totum est facile in mea sententiae, in qua non est quaerendus cause buius aut illius primatus influendi in productionem none entitatis. lus vero primatus influendi in morum volutatis, pertinet ad gratiaem: & in operibus gratiae dominatricis non expectatur ad concursion nostra exigentiae, sed solum naetus. Quo sensu igitur verum sit, & quo falsum, quod liber assensus inchoëtur à voluntate? Neque vero derogat gratiae dignitari, quod voluntati relinquaet ius electionis: nec ideo illa est vllatenus nostri meriti pedisequae.
469, 470 & 471, n. 3, & seqq.
Viator.
 
Circa conditionem viatoris & merendum due quaestiones. Quoad rem facti, res certa est, requiri cam conditiorum: sed quoad rem iuru, difficilis est ratio. Hanc rationem aliqui petunt ex necessitate pacti, & acceptationis; sed non esset bona ratio. Alij perunt ex co quod opera post hanc vitam facta, sunt fructus beatitudinis; sed bec ratio nimirum probat, quiae in purgatorio non est meritum; suis tamen operationibus crescit plaenta; & suis instus vium Christis membrum.
878 & 879, n. 3,4, 5 & 6
Violentia.
 
Quid violentia sit in rebus inanimatis, & quid in cognoscentibus.
 
Voluntas.
 
Si voluntas potest resistere & non resistit, consentit.
6, n. 1
Virtus.
 
Gratiae medicinalis efficax, quoad rationem virtutis auxiliatricis major semper est in actu secundo, quaem su sufficiens, quae cum actu solo primo solo remanet.
808, n. 1
Vis.
 
Gratiae vis principalis à Deo ipsam adbibente ac dirigente.
807, n. 1
Est etiam ei vis conueniens ab intrinseco, vt est instrumentum Dei.
807, n. 3
Vis eleuans ad actum supernaturalem quid?
280, n. 3
Data supernaturali & potentiori gratiae vires perdirae possunt restitui, quaemvis ca gratiae non sit indefectibilis; critque bomini per cam potentia ad bonum physica & moralis ctiam: nec repugnat vt ponatur de facto, id quod possibile est & facile; id est ponatur de facto salus per cam gratiam.
724, n. 2 & 3
Vita.
 
Ex co quod supernaturalis vita naturalem supponit; infirmitas ad naturalia extendit se ad supernaturalia, nisi gratiae suppleat: Cuius rei exemplum in pictoxe perito, sed invalidam dexteram regente ope sinistrae validae. Hinc Augustinus docet maius auxilium esse necessarium. Hinc è contra, naturalis disposition vegetaiunat ad supernaturalem operationam, tum quoad modum, tum & quoad substantiam. Hinc Adamus innocens non indigebat auxilio speciali quo nos.
466 & 467, n. 1, 2, 3 & 4
Vocatio.
 
Vocatio vt est vocatio, & sic de aliis, non est actus vitalis noster, quiae operatio Dei auxiliantis, non est idem cum actione hominis adiuti. Quod probatur & confirmatur: & iterum probatur autoritate Diui Thomae, cuius verbis octupliciter expenjis, concluditur consra Suarem, eam gratiaem ex mente Diui Thomae non esse quaelitatem etiam non puram. Multa tamen in contrarium tum ex Dixo Thoma, rum ex Gregorio Magro, rum ex Concilio Trident, obijcis Suares; sed iis ipse se armis perimit, quibus putat se suam tutari posse opinionem. Et his it a discussis, superest gratiaem actualem buinsmodi consistere in operatione Dei. à
n. 4 pag. 287, ad n. 22 pag. 291
Velle.
 
Quid sit efficaciter velle, & simul conditionaliter. Quod est pracipue verum de diuina volumate in negotio salutis.
823, n. 7
Volitio.
 
Indirecte volitionis obiectum est non ratione sui.
61, n. 2
Voluntarium.
 
Quomodo voluntarium & involuntarium opponantur inter se, & quomodo distinguantur inter se?
4 & 5 n.
In libero includitur voluntarium; estque eo generalius: ideo illi velus generi inferitur ratio liberi ad speciem vnam constituen dam, quae est arbitrij libertas: & ita liberum suscipit magis & minus secundum partem genericam, licet non secundum differentialem.
20 & 21 num. 1
Definitio voluntarij & involuntarij, & plurimae ipsius diuisiones assignantur.
2, n. 1 & 2
Voluntarium quid, & ipsius diuisio?
5, n. 3
Voluntarium quid?
1, n. 1
Voluntarium co est maius, quo major est vis metus caeteris paribus.
24, n. 1
Voluntas.
 
Si voluntari gratiae medicinalis efficax necessitatem affert, consequens necessario est, Christum non pro omnibus esse mortuum: nec vllum in nobis esse lecum seu fidei, seu spei, seu Charitatis Christianae. Hinc sequitur, doctrinam banc repugnare lumini rationis, & bonis moribus, & lumini fidci, & sapientiae & bonitati Dei, ac sibi ipsi.
571 & 572, n. 1, & seqq.
Rationes, vel autoritates, quibus pracipuc medicinalem gratiaem necessitantem Iansenix, tuetar, soluuntur. Vbi obiectiones pro bac doctrina alibi solutae recensentur: tum de nouo proposita soluuntur. à
n. 1 pag. 572, ad n. 1 pag. 586
Solutiones, aut erasiones, quaes ad argumenta contra medicinalem efficacem gratiaem necessitantem facta struit Iansenius, refelluntur. à
n. 1 pag. 586, ad num. 1 pag. 589
Gratiae medicinalis efficax non infert humane voluntati necessitatem, sed cam omnino finit libere, id est non solum sponte, sed etiam ex indifferentiae, & cum vero in suum actum dominio agere. Quod explicatur & probatur.
689, n. 1 & 2
Medicinalis efficacis gratiae certa & infallibilis (quaelemcumque Deus, & quotiescumque cam querit) connexio cum effectu per cam ex intentione Dei bona faciendo, minime fundatur in vi aliquae auxilij afferentis voluntari necessitatem.
589, n. 1
Cum actus supernaturalis sit etiam vitalis, requirit principium sui effectiuum vitale: Imellectus tamen & voluntas non influunt in cum nisi obedientialiter.
280 n. 1 & 2
Gratiae medicinalis efficax voluntatem humanam agit indeclinabiliter, inuicte, inuictissime, &c. Sed persufficientem non stat, quo minus etiam ipsa candem voluntarem pari modo aegat indeclinabiliter, & saltem invicte, si non omnino inuictissme: Quod probatur; & ostenditur, quid sit à gratiae voluntatem agi indeclinabiliter, insuperabiliter, & c.
805, n. 1 & 2
Si voluntatem ex vna parte gratiae medicinalis efficax necessites ad opera bona; & candem ex altera parie necessitat ad mala opera vis concupiscentiae: Consequens est non modo xullam in operibu seu bonu, seu malis esse libertatem indifferentiae; sed etiam esse pemirxi in hamine liberum arbutrium; nullow raim eris lotins libertatis vsus possibilis in operibus: adesque potentia ipsa libertatis cris nulla.
570, n. 1, & seqq.
Gratia numc voluntatem longuidam steritatem stimultas, pulsat. &c. & per actum indeliberatum vrget.
473 & 474, n. 3
Discrimen binc ex delectaitus, binc ex affectibus andelibetrasis.
473 & 474n. 4
Aliud discrimen, quiae ob actus indeliberates necesserias mutis gratia non est sine aliquae illata necessitate.
473 & 474n. 4
Aliud discrimen, quiae ob actus indeliberatos necessarios matio gratiae non est sina aliqua illata necessitates
473 & 474 n. 4
Quo instanti reali voluntas actu agit vnum; eodem instanti non habet petestatum positinum agendi oppositum. Ratio affertur, & quidem à priori.
196 & 197, n. 2 & 3
Voluntas complemento ad vruum destituta, non est ad illud posens.
196 & 197, n. 2 & 3
Voluntatis actus nem ideo liber est, quod voluntas dum cum producit, possit cuudem non producirs; qui actus inco liber est, quiae in priori antequaem cum produceret, poterat aqui non producere: vbi expensitur à priori ratio diseriminis inter hanc propositionem & lansenij sententiam, de quae in superiori propositione: affertur essuguun pro sententia lansensit. sed refellitur; & vrgetur centra ex terminus, cúm implicetur in adicelo restenditur modus que deberes dicere, sed mon dicit; & si ducres, sili contradiceret.
à n. 1 paginae 208, ad n. 1 pag. 210
Actus voluntaris vnus idemque simplex psyfice non potest esse intention reffectu simplicis vnius obiecti subratione finit, & simul einsdem sub ratione vtiliss madik electio respectus alterius intentionis: vbi proponuntur duo actus specie physica diversi.
68, num. 1
Sad an in vne actu physico possint pures esse species morales, hoc non videtur repugnart.
67, n. 2
Non potest creata voluntus vllatenus dici medicinalem prauenientem gratiaem determinart, vel applicare ad operandum. Vbi patet, gratiaem ab humana voluntate nic determinari, net applicari, quiae illa instrumantum Dei est. Deus tamen cam determinatam, determinate applicans vuls nostram esse saluam libertasem. Quod & 2 probatur; quis gratis non est indifferens vt moniat, vel non moueat.
811, n. 1, 2 & 3
Omnis Dei voluntus est ifficax; & gratis vocatur efficax duplici titule: Quaemvis nulla sit, quae non sit vtroque titulo: efficax; duo tamen sunt efficacis à sufficiente discrimina in actu primo. Vbi explicatur cà quoud in actu prime habit efficax, & non haber sufficiens. Quod exponitur enncliatius quoad actum voluntatis primum, qui est cam esse preparatam; & quoad gratiae sactum secundum, qui est esse operatum aut operatam, non vero solum operatiuam.
824 & 825, n. 12, 13, 14, 15, 16 & 17
Quomodo voluntas sinens se preparari sit causa foelicccis effectus gratiae
816, n. 8
Ex Diuo Thoma, voluntatem Deus mouet; quiae dum dedit ei esse, dedit & vim mouendi se.
49, n. 1
Ex Diuo Thoma. Deus mautt voluntatim, vt obictum, & vt ponens bonuem in esse obiecti: quod Dins facit par cogitationes pias.
49, n. 1
Deus mouet voluntatem aliter quaem par viam cognitionis; quod sit cam analogia, sicut de appetium sensisino, item de Concionatort pathesico.
50, n. 4 & 5
Quomodo Deus mouet voluntatem mediante appetitu: & suffragaiur Diuus Thomas quoad intellectum: quae ratio valet à pari ad voluntatem, & fauet Aug.
51, n. 8
Mouet aliquando Deus etiam quoad supernaturalis efficacissims & suauissime; & sic aufert vere cor lapideum; cuius rei exemplum in S. Thomas Aquinats.
51 & 52, n. 9
At non videtur co modo semper vti, habet mim modum operandi immediate in voluntatem aliter quaem per cognitionem, quaemvis ideo voluntatem non determiner.
52, n. 10
Nihil impedit quomiuus humane voluntati certo, certitudine absoluta infallibili, perducenda in consensum actualem, gratiaem Deus adhibens prascitam. Aperitur sensus propositionis, que & probatur. Vbi obijciuntur aliquae quae soluuntur.
713 & 714, n. 1, & seqq.
Petest voluntas à Des cogi ad recipendum aliquid, & ad facientdum, & carendum sus actus aliquo.
6 & 7, n. 2
Voluntatis passus primus, secundus, &c.
66, n. 3
Voluntas non potest bonis duobus retalibus incumbere actu sui affectus uno sesali; quod explicatur in anategia beni cum lecs; & affectus cums locali presentia: unde egregia similitudo: cuins ri rasso affertur.
60 & 61, n. 1, 2 & 3
Si medicinalis gratiae efficax voluntarum cum necessitate partrabis, consequens necessario est vt interiori gratis non modo non resistatur vaqnam; sed nee pessit resisti. ¨Prebatur quod de facto non resistasur. Secundo probatur quod non possit resisti.
670, n. 1
Voluntatem conditionalem transure in absoluram quid sit
74. num. 1
Nihil impedit quominus bumanae voluntati certe, certitudins morali perducendae in actualem consencum, gratuam Deus adbibeat congruam simplici congruitate; quiae certitudo quaem gignis gratia congruistas simplex, non est minor quaem predesterminans moralister.
713. n. 1
Ad hoc, vt in consensum actualister bumana voluntas perducatur, necessarium si non est, vt ipsam excitans & monens gratiae sit vel moraliter praedeterminans, vel congruae, vël praescisa. Explicatur sensus propositionis, cuins tres suns partes, quae singula probantur. Opponuntur quaedam in cintrarium, quae solnuntur. à
n. 1 pag. 716, ad n. 1 pag. 719
Quid sit imperart despetice, quid politice? & quibus boc aus illo modo imperes voluntas: aliquibus imperaet politice non nisi indirecte.
31 & 32, n. 2
Voluntas aliquibus faculcatibus politice imperat armisi indirecte.
31 & 32, n. 2
Voluntas non obtemperans gratiae, est positius contumax.
815. n. 1
Dininam voluntatem esse supreman regulaem, quiomodo sumatur:
98, n. 7
Nihil impedit quominus voluntati bumanae certo certutidinae meralis mouenda, gratiaem Deus adbibeat moraliter praedeterminantem. Explicatur sensus propositionis, simul & probatur. à n. 1
pag. 711, ad n. 1 pag. 713
Voluntas conditionata est efficax, etsi effectu careat qui nem est eius, vt est Dei voluntas circae-salutem, & opera sins meritoriae.
823, n. 8 & 9
Nulla est Dei voluntas quae dicatur antecedens & simplex permodum velleitatis.
824, n. 11
Si medicinalis gratiae efficax voluntati necessitatem affert; consquens est, vt aus nullum in homins insto sit necritum vita eterna; aut meritum sit absque absqua libertate indifferentia; quia necessitas tellis indifferentiam.
570, n. 1
Voluntas redimendi, sanctisicandi, glorificandi habent modum electionis secundum gradus in particulari.
753, n. 17
Non potest voluntas codem vno bons secundem idem cius vti simul & frus actu vno simplici: quod probatur similitudini
67, n.1
Voluntas est domina caterarum facultatum: Appetitum cohibes: quibus viribus?
31, n. 1
Gratrae sunt voluntatis Dei bonae in salutem instrumenta.
339 num. 3
Quomodo pugnat secum voluntas, vbi assignatur exemplum de Mercatort secundum affectus oppositas?
4. n. 4
Quomodo voluntas moncas se libere: vbi multi assignantur ipsius actus quibus menstur.
30, n. 1
Voluntatis est vt eligas consentirs, &c. sed non vt agat in gratiaem, &c.
812, n. 10
Vox.
 
Vox gratia duo importat, bins entitatem, binc esse productam vimissionis Spiritus sancti. Hac duo possunt realiter separari, quiae Deus est liber ad producendum & non producendum hoc modo, C hec fins, sicus & absolute: entitatem vero gratiae Deus potest producere per omnipotcatiam, vt non appropriatam Spiritui sancto: & ita entitas physica gratiae non constituere instum, nec Dei filium, nec Deo gratum, nec anferrit maculas peccati, quae in moralibus consistuns.
816 & 862, n. 1, 2 & 3
Vsis.
 
Vsus quid sit:
55, n. 3
FINIS.